Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

situs, gentes, maria, oppida, portus , montes, flumina; mensurae ; populi qui sunt aut[*](aut qui D) fuerunt

Mauretanianim[*](mauretaniarum FalRS. maurit- rv(D))

Numidiae

Africae

Syrtium

Cyrenaicae (5. 6)

insularum[*](insule a) circa Africam

aversorum Africae

Aegypti (9-11)

Chorae[*](chorae om.dTva.D. cfr, VI 212. XIII 42), Tliebaidis, Nili Arabiae quae est ad mare Aegyptium

Idumaeae, Syriae[*](syriae et (del.v) idumaeae dTva.D), Palaestines[*](palestinus E. -neRa. -nae FaH), Samarrae (13. 14)

Iudaeae

Phoenices

Syriae Coeles, Syriae Antiochiae (18. 19)

Euphratis (20. 21)

Ciliciae et[*](et om.Fa 1a) iunctarum[*](adiunctarum A(?)SJ. -tae rv) gentium[*](gentium AS. -tes rv)

Isauricae; Omanadum[*](omanadum ll. D. homan-v. homon- C)

Pisidiae

Lycaoniae

Pamphyliae

Tauri mentis

Lyciae

Cariae

Ioniae

Aeolidis

Troadis[*](troades Faa) et iunctarum[*](iunctae Ra. iniu- FaRa. adiu- dTv. -tarum S) gentium[*](gentium AS. -tes r H)

insularum[*](insulae va.H) ante Asiam CCXII[*](CCII D(UZp. 26). CCXII ll.H.om.v) (34-39). in iis

Cypri

Rhodi, Coi[*](Rhodi Coi D. rodi co. rhodi R. chodi coi rodi A. chodii (co- Ra) choi rhodi (ro- a)FaRaa.similia r. Rhodi H. -dus v)

Sami

Chii

Lesbi

Hellespontus, Mysia

Phrygia

Galatia et iunctae[*](iniunctae RT. adiu- d(?)H.om.v) gentes

Bithynia

Summa: oppida et gentes ...

Summa: flumina clara . . .

Summa: montium clari . . .

Summa: insulae CXVIII[*](CXVIII ll.v (S). CXVII dT Brot. CCCXVIII coni.H. CCVIIII coni.D(UZp. 27)) Summa: quae intercidere oppida aut gentes . . .

Summa: res[*](res (om. et) RTva.S(ut fere semper) et historiae et observationes . . .

EX AVCTORIBVS

Agrippa. Suetonio Paulino. M. Varrone. Varrone Atacino. Cornelio Nepote. Hygino. L. Vetere. Mela. Domitio Corbulone . Licinio Muciano. Claudio Caesare. Arruntio. Livio filio. Seboso. actis triumphorum.

EXTERNIS

Iuba rege.Hecataeo.Hellanico. Damaste. Dicaearcho.Baetone[*](bethone a. bione Tva.H). Timosthene. Philonide. Xenagora . Astynomo. Staphyl.o. Dionysio[*](Dionysio errore pos. post). Aristotele[*](Aristotele C,post). Aristocrito [*](Aristocrito S). Ephoro. Eratosthene. Hipparcho. Panaetio. Serapione Antiocheno. Callimacho. Agathocle. Polybio. Timaeo mathematico. Hero doto. Myrsilo [*](missilo Fa. -ssolo a). Alexandro polyhistore. Metrodoro. Posidonio qui περίπλουν aut περιήγησιν.[*](perihegesis Faa) Sotade. Pyrrandro[*](pyrrandro R2. pyra- AFaR1d. -runchro e. periandro Tv. pindaro aD). Aristarcho Sicyonio. Eudoxo. Antigene. Callicrate. XenophonteLampsaceno . Diodoro Syracusano* Hannone. Himilcone. Nymphodoro . Calliphane. Artemidoro . Megasthene. Isidore. Cleobulo. Aristocreonte.

situs, gentes, maria, oppida, portus; montes; flumina; mensurae ; populi qui sunt aut[*](aut qui FaRaaD) fuerunt

Ponti, Mariandynorum[*](mariandinos FaRaa)

Paphlagonum

Cappadocum (3. 8)

Themiscyrena[*](themiscyrae B. -scidena FaRaEa. -stide v) regio et in ea

gentes[*](post gentes add. Colchi Phasis Ecriticere regio et in ea gentes R2in marg. cfr. VI 12-14). Heniochi

regio Colica[*](colica REH. chol- a. colchica RadTv. cholch- DFa) et gentes. Achaeorum gentes. ceterae[*](gentes, ceterae ll. D. cet- S. et cet- H(J)) eodem tractu gentes

Bosporus Cimlerius

Maeotis. gentes[*](gens a. et gentes REd(?)H) circa Maeotim

Armenia minor, Armenia maior

Cyrus fluvius, Araxes fluvius

Albania[*](albania om.R1a), Hiberia[*](heberia Fa)

et[*](et om.R1) iunctae[*](iunctae gentes. Portae R2EdT(?)H. portae v) portae Caucasiae

insulae in Ponto

gentes a Scythico oceano

Caspium et Hyrcanium mare

Adiabene

Media, portae Caspiae

gentes circa Hyrcanium[*](Hyrcanum H. -nium (-ntum a) oceanum FaRa. -num et oceanum dT) mare

Scytharum gentes

situs ab oceano Eoo. Seres[*](ad Seres add. cenesabis Rla. Genesabes Fa. gentes ab iis (habes Ra) R2Ra)

Indi (21-23)

Ganges

Indus

Taprobane

Ariani et iunctae gentes[*](Ariani—gentes om. H. ante Tapobrane pos.v) [*](50 sqq. de numeris cfr. D (UZp. 28))[*](MCCXV T. CCCXIV R. CXCV Eava. H),

navigationes in Indiam

Carmania

sinus Persicus

Parthorum regna

Mesopotamia (30. 31)

Tigris

Arabia

sinus maris Rubri

et iunc- Trogodytice

Aethiopia

insulae Aethiopici maris

de insulis Fortunatis

terrae per mensuras con-paratae

digestio terrarum in parallelos et umbras pares

Summa: oppida MCXCV

Summa: gentes DLXXVI[*](DLXVI va.H)

Summa: flumina clara CXV[*](XCV T. CXCv. CLXXX Bas. (errore))

Summa: montes clari XXXVIII

Summa: insulae CVIII

Summa: quae intercidere[*](interiere a) oppida aut gentes[*](gentes (om.num.)a) XCV

Summa: res et historiae[*](hystorie. CV a) et[*](et om.Ra) observationes MMCCXIIII[*](II. milia CCXLIII R1. -XIII d).

EX AVCTORIBVS

M. Agrippa. M. Varrone. Varrone Atacino. Cornelio Nepote . Hygino. L. Vetere. Mela Pomponio. Domitio Corbulone . Licinio Muciano. Claudio Caesare. Arruntio. Seboso. Fabricio Tusco. T. Livio Filio[*](F. (i.e. filio) DFadD cum U. om.rv) . Seneca. Nigidio.

EXTERNIS

Iuba rege. Hecataeo. Hellanico . Damaste. Eudoxo. Dicaearcbo . Baetone. Timosthene. Patrocle. Demodamante. Glitarcho . Eratosthene. Alexandro Magno. Ephoro[*](Ephodoro Ea). Hipparcho . Panaetio. Callimacho. Artemidoro. Apollodoro. Agathocle . Polybio. Timaeo[*](timaeo (Vmaeo Ea)ll.D vinaco v. Eumacho B. -cho, Timaeo H. cfr. ind. IV) Siculo . Alexandro polyhistore. Isidoro . Amometo. Metro dor o. Posidonio. Onesicrito. Nearcho . Megasthene. Diogrieto. so Aristocreonte. Bione.Dalione[*](daltone Fa. daldone Ea. dial- va.H). Simonide minore. Basile. Xenophonte Lampsaceno.

gentium[*](natur???e a) mirabiles figurae

prodigiosi partus

de homine generando. pariendi tempora[*](temporum R) per inlustria[*](per inlustria ll.v(D). perillu- H)

exempla a mensibus VII[*](VI Fa 2a) ad XIII [*](duodecim a)

signa sexus in gravidis pertinentia ante partum

monstruosi partus

excisi utero

qui sint vopisci

de conceptu hominum[*](hominum om.dTva.S. -inis R). de generatione hominum

similitudinum[*](47. 48. 50 ordinavit H. 50. 48. 47 colloc. ll) exempla

numerosissimae subolis exempla

ad quos annos[*](annos om.R1. animos FaRaa) generatio

mensum[*](mensium adTH) in feminis miracula

quae ratio generandi

historica circa dentes. historica circa infantes

magnitudinum[*](magnitudinum—) exempla

praeproperi infantes[*](infantes om.Faa)

insignia corporum

vires eximiae

velocitas praecipua

visus eximii[*](eximius D.de uisus plur. num. cfr. XXXVII 101. XI 142)

auditus[*](auditus —) miraculum

patientia corporis[*](corporis om.R1a)

memoria

vigor animi

dementia, animi magnitude

rerum gestarum claritas sumina

tres summae virtutes in eodem? innocentia summa

fortitude summa

ingenia praecipua

qui sapientissimi

praecepta vitae utilissima

de divinatione

vir optimus iudicatus

matronae pudicissimae

summae pietatis exempla

artibus excellentes (37-39)

astrologia, [grammatica[*](grammatica Raead. m. in marg. v. om.r. uncis indusit D. cfr. VII 123)]; medidna

geometria[*](geometrica R1Ea), architectura

pictura, scalptura aeraria[*](aeraria del. J. sed cfr. VII 125 extr.), marmoraria[*](marmoria R1Ra. -orea Faa); eboraria[*](eborea a); caelatura

pretia hominum insignia

de felicitate summa

raritas continuationis[*](continuitatis a. -nuatis Fa) in familiis

varietatis[*](uarietas FaRa. -tates E) exempla mirabilia. bis proscriptus

honorum exempla mirabilia

decem res in uno felicissimae[*](felicissimo E)

divi Augusti adversa

quos di felicissimos[*](difficillimos E.) iudica verint

quem viventem ut deum coli iusserint. fulgurmirabile

de spatiis vitae longissimisi

de varietate nascendi

in morbis exempla varia

de morte

qui elati[*](elati v. clari ll). revixerint

subitae mortis exempla

de sepultura

de manibus, de anima

quae quis in vita invenerit

in quibus rebus primi gentium

consensus, de antiquis litteris

quando primum tonsores

quando primum horologia

Summa: res et historiae et observations DCCXLVII.

EX AVCTORIBVS

Verrio Flacco. Gnaeo Gellio[*](galleo Fa. albino a). Licinio Muciano. Masurio Sabino . Agrippina ClaudL M. Cicerone. Asinio Pollione[*](pollione om.a). M. Varrone[*](M. uarone a.om.R1EdTva.S). Messala[*](post Messala comma del. Brunn p.??? 13) Rufo. Nepote Cornelio. Vergilio. T[*](T. DdD. th. Fa. om.rv). Lrvio[*](Leuio D. lae- Fa). Cordo. Melisso. Seboso. Cornelio Celso. Maximo VaLerio [*](Maximo Valerio, Trogo om.Fa). Trogo[*](post Trogo itemverunt Cornelio celso RRaE (item a, qui tamen13 vergilio — 15 Cornelio om.)). Nigidio Figulo. Pomponio[*](Pompeio a) Attico. Pediano Asconio[*](ascanio FaREa). Fabiano[*](fabiano om.R1. fabino Eva.H) . Catonecensorio . actis. Fabio Vestale.

EXTERNIS

Herodoto. Aristea. Baetone. Isigono. Cratete. Agatbarchide . Calliphane. Aristotele. Nymphodoro. Apollonide. Phylarcho[*](philarco FaRaEa. -rgo R). Damone. Megasthene . Ctesia. Taurone. Eudoxo. Onesicrito. Clitarcho. Duride. Artemidoro. Hippocrate medico. Asclepiade meso dico. Hesiodo. Anacreonte. Theopompo. Hellanico. Damaste . Ephoro[*](hepho . . E. heporo FaRa. hepp- a. defodoro R). Epigene, Beroso. Petosiri. Nechepso[*](nechepso S. nece- ll.B. neoce- v. cfr. ind. II) . Alexandro polyhistore. Xenopbonte . Callimacho. Democrito . Diyllo historico[*](diyllo historico H. dyillo (duillo v) polystore (vel -stero. -histore v) historico ll.v). Stratone qui contra Ephori εὑρήματα[*](theoremata va.H) scripsit[*](scripsit om.a). Heraclide Pontico. Asclepiade qui τραγῳδούμενα.[*](tragodomenas FaRaa) Philostephano . Hegesia. Archemacho[*](Arche- macho Brunn l.l. coll. VII 207. archim- ll.v a. D). Thucydide. Mnesigitone. Xenagora . Metrodoro Scepsio. Anticlide. Critodemo.

de elephantis (1-11)

de sensu eorum

quando primum iuncti

de docilitate eorum

mirabilia in factis eorum

de natura ferarum ad pericula sua intellegenda

quando primum in Italia visi elephanti[*](elephantes a)

pugnae eorum

quibus modis capiantur[*](quibus — capiantur om.R1E)

quibus domentur

de partu eorum et reliqua natura

ubi nascantur. Discordia eorum et draconum

de sollertia animalium

de draconibus

mirae[*](et mire a) magnitudines[*](magnitudinis FaRadH. om.E) serpentium[*](serpentib; a. -tes H)

de Scythicis animalibus. de septentrionalibus[*](de Scythicis — septentrionalibus om.a. (ordinem mutavit H)), de[*](de om.R) bisontibus[*](uisontibus FaRRaa); uris[*](Veris R. De uris Raa. uiriis DFaom.r H)

alce[*](De alce a), achli[*](acli FaR2 (cl in ras.). aci d. ace a), bonaso[*](bonaso H. -ace dT. -acae R. sonace Raa. -cae DFa)

de leonibus (17-21)

quomodo gignantur

quae genera eorum

quae propria[*](propria (U)D. -iae ll.H) naturae

quis primus leontomachiam Romae, quis plurimos in ea leones donaverit[*](domauerit a. -rint Fa. add. quis primus (-um FaT) leones domauerit (-muerit R2)FaRRaT)

quis primus Romanorum iunxerit[*](quis — iunxerit om.d H(J). add. quis primus leones domuerit S). mirabilia in leonum factis

a dracone agnitus et servatus

de pantheris (23. 24)

senatusconsultum et leges de Africanis. quis primus Romae Africanas et quando[*](et quando om.dTH); quis plurimas

de tigribus[*](tigribus et DFaS). quando primum Romae visa tigris. de natura earum fetu capto[*](fetu capto ego. de catho DFaa. de chato Ra. om.rH. de catulis D coll. VIII 66)

de camelis. genera eorum

de camelopardali. quando primum Romae visa

de chama[*](cama a. thama Ra. chao REva.S). de cephis[*](cehpis a. thepis Ra. cepphis RE. cheppis Fa)

de rhinocerote

de lynce et[*](et om.FaE. de a) sphingibus[*](spingibus FaREa). de crocottis. de cercopithecis

Aethiopiae[*](aethiopiae FaREa. indiae rH) terrestria animalia

item Indiae[*](indiae FaREa. aethiopiae rH). bestia visu interficiens

de basiliscis serpentibus

de lupis. unde fabula versipellium[*](uersipelliū D cum U. -elio E. -ellio r. -llis TH)

serpentium genera

de ichneumone

de crocodile

de scinco

de hippopotamio[*](hippopotamio (hypp- Fa)DFaD. -mo REd(?)v. yppotamio a)

quis primus ostenderit eum Romae et crocodilum

medicinae ab animalibus repertae

prognostica periculorum ex animalibus

gentes ab animalibus subso latae

de hyaenis (44-45)

de corocottis.de mantichoris

de onagris

de aquaticis[*](de castoreo. de aquaticis dTva.D) et iisdem terrestribus (47-49)

de fibris, de lutris. de vitulo marino[*](De uitulo marino. De fibris (fri- Fa). De litris (lut- a)FaRa), de stellionibus de cervis

de chamaeleonte[*](cameleone R)

de reliquis colorem mutantibus, tarandro[*](tarando-aTva.J), lycaone, thoe

de hystrice

de ursis. de fetu eorum

de muribus Ponticis et Alpinis[*](de muribus — Alpinis om.R)

irenaceis[*](hirenaceis R. eren- Ra. feren- a. fraen- Fa. erinatiis E. -aceis va.J)

leontophono[*](leontophona ad. -thopona FaRE). lynces

rneles, sciuri

de cocleis

de lacertis

canum natura[*](naturae FaRRaaH) (61-63)

exempla eorum circa dominos. qui proeliorum causa canes habuerint. de generatione eorum

contra rabiem remedia

equorum[*](equarum FaR2Raa. eorum S) natura (64-67)

de ingeniis equorum. mira bilia quadrigarum.

generatio equorum[*](equarum a)

vento concipientes

de asinis. generatio in his

mularum natura et reliquorum iumentorum[*](iumentorum. generatio in his dTS)

de bubus (70. 71)

generatio eorum[*](earum a). Apis in Aegypto

pecorum natura (72-75)

generatio eorum. genera lanae et colorum

genera vestium

caprarum natura et generatio

suum[*](generatio suum a. suum item_post 6 colorum pon.E) item

de feris subus. quis primus vivaria bestiarum instituerit

de simiis[*](de simiis — generibus om.R)

de leperum generibus

de semiferis animalibus[*](de — animalibus ante de simiis pon.Edva.D)

quae quibus locis animalia non sint

ubi et quae advents tanso tum noceant. ubi et quae indigenis tantum

Summa: res et historiae et observationes DCCLXXXVII[*](DCCLXXXVIII Rva.H).

EX AVCTORIBVS

Muciano. Procilio. Verrio Flacco. L. Pisone. Cornelio Valeriano. Catone censorio. Fenestella. Trogo. actis. Columella . Vergilio. Varrone. Lucilio[*](lucio RTva.H). Metello Scipione. Cornelio Celso. Nigidio. Trebio Nigro. Pomponio Mela. Mamilio Sura.

EXTERNIS

Iuba rege. Polybio. Herodoto. Antipatro. Aristotele. Demetrio physico. Democrito. Theophrasto . Euanthe. Scopa[*](scopa D e coni. J. cfr. VXII 82. apoca ll. -cha-v. Agriopa G) qui ʼὀλυμπιονίκας.[*](olympionicas G. -ces FaRaa.-ce??? E. -ce R. -ca v. -ca scripsit dT) Hierone rege. Attalo rege[*](Attalo rege om.FaaT. rege om.S). Philometore[*](Philometro T. -tre Fa) rege[*](rege om.J. item v a. Brot. cfr. Brunn p. 15). Ctesia. Duride. Philisto. Archyta. Phylarcho. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agatbocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Athenaeo. Diodoro Prieneo[*](prieneo (pyrre- a) ll.v. -naeo L). Dione Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Hegesia Maroneo. Menandris[*](menadri E. -dro dTva. G-. cfr. ind. XI) Prieneo[*](prienaeo Fa_L) et Heracleote. Menecrate poeta. Androtione qui

de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item FaR2dTH. om.rv). Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitoma s[*](epitomas ego.-ma RRav. -ona E. -ictoma Fa. -istema a. -itomen B.de r non constat. cfr. Wolff Uni arch. XIII p. 97) fecit, Archelao rege. Nicandro.

aquatilium naturae[*](naturae R2v. -ra r H. cfr. ind. X. XII. XV. XVI al.).

quare maxima in mari animalia

Indici maris beluae

quae in quoque oceano[*](in occeano quoque a. et quo oceano R) maximae[*](maxima Ea)

de Tritonum et Nereidum figuris. de elephantorum marinorum[*](marinorumq. a. et arietum marinorum R2) figuris

de balaenis[*](ballenis ll), de orcis

an spirent pisces, an dormiant

de delphinis (7-10)

quos amaverint

quibus in locis societate cum hominibus piscentur

alia[*](quae alia ES) circa eos mira

de thyrsionibus[*](thyrsionibus D(UZ p. 73 n. 1). thriys- R. trys- E. thyres- FaRa tyres- d.om.a. turs- Tv. cfr. XXXII 145)

de testudinibus (12. 13)

quae genera aquatilium testudinum[*](aquatilibus testudinibus E) et quo modo capiantur

quis primus[*](primum FaRaE) testudinem secare instituerit[*](quis — instituerit om.a (item in seqq. complura lemmata solus om.))

digestio[*](digestio zH. -tium R2Ea. -tum R1. -tiuum DFadT.om. v. cfr. de mendo ind. X(13)) aquatilium per species

de vitulis marinis sive phocis[*](de uitulis — phocis om.ad). quae pilo careant et quomodo pariant

quot genera piscium

qui maximi pisces

cordylae[*](cordulae FaR. -le et a), pelamydes; thynni. membratim ex his salsura[*](salsura. Melandrya dtH.). apolecti, cybia

amiae, scombri

qui non sint pisces in Ponto. qui intrent, qui alia[*](alias dTH) redeant[*](redeunt a)

quare pisces extra aquam

exiliant. gladius[*](claudius RE) piscis

esse auguria ex[*](et (pro-ex) R2) piscibus

in quo genere piscium mares non sint

qui calculum in capite habeant[*](habent Faa). qui late ant hieme. qui hieme non capiantur nisi statis[*](aestatis RE. statutis T. his tantis Fa. -tum ad) diebus

qui aestate lateant. qui siderentur pisces

de mugile

de acipensere

de lupo; de asello

is de scaro; de mustela

mullorum genera, sargus

mirabilia piscium pretia[*](pretia R2dTH. genera r)

non ubique eadem genera placere cenitarI[*](cenitari ego. cemiati E. -aci R. GEmiatiFa. -aci DRaa.om.dTH(Jl). coracini S. generatim D(cum sqq iungens). geminatis J2)

de branchis. de squamis

vocales et sine branchis pisces

qui in terram exeant. tempera capturae

digestio piscium in figuras corporum[*](corporum ll.v. -ris d(?)H), rhomborum[*](rumborum Fa. -porum a) et passerum differentia[*](rhomborum — differentia post 33 genera pon.REpal. Chat.), de longis piscibus[*](de longis piscibus post 30 ratione pon.REpal.Chat.)

de piscium pinnis[*](pennis FaEa) et natandi so ratione

anguillae

murenae

planorum piscium genera[*](genera. Item. a)

echeneis[*](echeneis H. echin'is a. -ineus T. -nis FaRd.pal. Chat, ex binis E). effectus eius[*](effectus eius R2in marg. J2. et feltu aeerius R1. et fatu (feltu E) ecrius DFadE. set fetu eerinus a. ETRE .. . R .. .pal.Chat. om.T. effectus- que eius (U)D. et ueneficia eius H)

qui pisces colorem mutent[*](mutent colorem pal. Chat.)

de hirundine. de pisce qui noctibus lucet. de cornuta[*](cornuta ego. -to ll.H. om.v. cfr. IX 82 et XXXII 145). de dracone marino

de piscibus sanguine caren tibus. qui pisces[*](pisces DFaa D. -cium r(?)H) molles appellentur

de saepia. de lolligine. de pectunculis. qui volent[*](uolitent R2) extra aquam[*](qui— aquam post42 saepia pon.dTS, post 35 mutent H. om.v)

de polypis (46-48)

de navigatore polypo

de navigatore nauplio

crusta intecti (50-52)

de locustis

cancrorum genera, de[*](de pinotere —) pinotere[*](pinothera FaR2adT. -re H). de echinis. de cocieis. de pectinibus

concharum genera[*](genera om.R1E)

quanta luxuriae materia[*](luxuria (-iae R2) materiae R. materia luxuriae a) mari[*](maris Ra. in mari TH) Sit

de margaritis (54-59)

quomodo nascantur[*](nascuntur E) et ubi

quomodo inveniantur[*](inueniantur v.-iuntur ll)

quae genera unionum

quae observanda in iis. quae natura eorum

exempla circa eos

quando primum in usum[*](usu FaRE) venerint[*](uenerunt RE) Romae

muricum natura (60-65)

de purpuris

quae nationes purpurae[*](quae nationes purpurae H. om.a.post 25 uestibus pon. r)

quomodo ex his[*](ex his ll. H. an suco ex iis?) lanae tinguantur .

quando purpurae usus Romae, quando lati clavi et. praetextae

de conchyliatis vestibus

de amethysto tinguendo, de Tyrio, de hysgino[*](hysgino H. hyschyno R2. esch- T. sch- R1d. scyno FaE. scino a), de cocco

de pina[*](pina J. pinna ll.v) et pinotere[*](pinothere (-oshere Fa)FaRa. pinno- va.H(S))

de sensu aquatilium. torpedo, pastinaca, scolopendrae, glanis. de ariete pisce

de iis quae[*](qui Ea) tertiam naturam habent animalium et fruticum. de urticis

de spongeis[*](spongiis Eava.S). quae generaearum et ubi nascantur. animal esse eas

de canicuiis

de iis[*](eis E. his r H) quae[*](qui a) silicea testa cluduntur[*](siliceam testam cludantur RE). quae sine sensu ullo in mari. de reliquis sordium animalibus

de venenatis marinis

de morbis piscium

de generatione eorum (74-77)

mira generationum[*](mira generationum om.DH)

qui intra se et ova pariant et animal

[*](om.a)quorum[*](quomodo Fa) in partu rumpatur venter, dein coeat

qui[*](qui ipsi se ineant om.E) volvas habeant. qui ipsi se ineant

quae[*](qui FaRa) longissima vita piscium

quis primus[*](qui primum Fa) vivaria piscium instituerit[*](quis — instituerit om.a). de ostreis

quis murenarum vivaria instituerit[*](quis murenarum — instituerit om.R1Ra). insignia piscinarum[*](insignia piscinarum om.REH)

quis primus coclearum vivaria instituerit

pisces terreni

de muribus in Nilo

quo mo do capiantur anthiae pisces

de stellis marinis

de dactylorum miraculis

de inimicitiis inter se aquatilium et amicitiis

Summa: res et[*](et 19 om.a) historiae et observationes DCL[*](DC FadT).

EX AVCTORIBVS

Turranio Gracile. Trogo. Maecenate. Alfio Flavo[*](flauio adB(H)). Cornelio Nepote. Laberio mimographo . Fabiano. Fenestella. Muciano. Aelio Stilone. Seboso [*](seboso D. seuoso a. F. seuo- E. p???. sebo- R. Fyauoro D. Eya- Fa. statio seboso dT(?) v. cfr. ind. II. III. V). Melisso. Seneca. Cicerone . Macro Aemilio. Messala Corvino. TrebioNigro[*](Treuonio nigro Fa).Nigidio.

EXTERNIS

Aristotele. Archelao rege. Callimacho. Democrito. Theophrasto . Thrasyllo. Hegesidemo . Sudine[*](Sudine R2D. cfr. Brunnp. 16. -dino (-dyno R1)r. Cudino v. Cydnio B. Cythnio G). Alexandro polyhistore.

volucrum naturae.

de struthocamelo[*](strutio. Canielo a. structo- Fa. -thiocamelo H) (l)

phoenice[*](de phoenice Tva.D. et Ponice a)

aquilarum genera

natura earum

quando legionum signa esse coeperint

de aquila quae in rogum virginis se misit

vultur[*](de uulture aTH. uulture FaRd. an uultures?)

avis sanqualis[*](sangualis R. -guinalis FaRaa. (sanqualis auuis H)). inmusulus

accipitres (9-11)

buteo

in quibus locis societate accipitres et homines aucupentur

quae avis sola a suo genere interimatur. quae avis singula ova pariat

milui

digestio[*](Digestiū a. degesto Fa1) avium per genera

de[*](dist.D 11 de auibus R1ES) inauspicatis avibus[*](de inauspicatis auibus ll. S(D).om.dTH(J)). cornices quibus mensibus non sint inauspicatae[*](cornices. inauspicatae aues dTH(J))

de corvis

de bubone

aves quarum vita aut notitia intercidit

quae[*](quae — nascantur om.R) a[*](a om.E) cauda nascantur[*](nascuntur FaRaa)

de noctuis

de pico Martio

de iis quae[*](quae ES. qui rH) uncos ungues habent

de[*](lemma om.adTH) iis quae[*](qui R) digitos habent (22-25)

de pavonibus

quis[*](quis primus R) primus[*](primus Ev(D). -um rH. cfr. X 45) pavonem cibi causa occiderit. quis farcire instituerit[*](quis — instituerit om.a)

de gallinaceis

quo modo castrentur. de gallinaceo locuto

de ansere

quis primus[*](primus v. -um II. H) iecur[*](iocur ES) anserinum[*](ans??? a. an augere? cfr. X 52) instituerit[*](instituerit S.-Uitll. H. comederit v)

de Commageno

chenalopeces, chenerotes[*](Thenerotes Fa), tetraones[*](tetraiones (The- Fa)R1a. -atones E), otides

grues

de ciconiis

de[*](lemma om.va.D. ante 27 de ansere pon.dTS) palmipede reliquo genere (32. 33)

de oloribus

de avibus peregrinis quae[*](quae ueniunt om.a) veniunt coturnices, glottides, cychramus; otus

[*](de—)de[*](de — abeant om.E.) avibus nostris quae discedunt[*](descendunt Fa), et quo abeant[*](habeant Fa) hirundines, turdi, merulae, sturni

de avibus quae plumas arnittunt in occultatione[*](occultatione om.a) turtur[*](de turture a), palumbis[*](palumbis ll.S. -bes dH. -bus T. add. sturno- rum et hirundinum uolatus d(?)H)

quae avium perennes, quae semestres, quae trimestres. galguli[*](garguli FaRd. -le a), upupae

Memnonides

Meleagrides

Seleucides

ibis

quae quibus locis aves non sint

quae mutent colorem et vocem[*](et quae mutant — uocem dTHJ) (42-45)

de oscimim genere[*](de oscinum generibus (-re TJ))

de[*](dist. ego.) luscinis

de melancoryphis. erithaci[*](erithacis H(S}. cfr. X 86. -tachis Brot. eraitaci Ra. -tachi r. siceritacis d. siceteri- T), phoenicuri[*](phoenicuri (fen- a) RE a. -ris rH)

oenanthe[*](oenante RT. -ate E. denate Fa.om.a), chlorio[*](Chlorie a)

tempus avium geniturae

[*](Altiones Fa)halcyones. dies earum navigabiles

de reliquo aquaticarum genere

sollertia avium in nidis (49-51)

hirundinum opera mira. ripariae

[*](de perdicibus —)acanthyllis[*](acanthyllis H(S) coll.X 96. -thillis Brot. agathyllis dT. -ylis RE. -illis Fa.-ills a)

merops. de perdicibus

de columbis. opera earum mirabilia[*](mira R) et pretia (52. 53. 54)

differentiae volatus avium[*](auium om.dTH(J)) et incessus

apodes sive cypseli[*](cypseli TH. egy- Fa. aegy- REd)

de pastu avium. Caprimulgi, platea

de ingeniis avium. carduelis[*](carduelus R), taurus, anthus[*](anthus om.a.)

de avibus quae locuntur (58-60)

psittaci[*](Sittacy Fa)

picae glandares[*](pice glandares. De perdicibus a)

propter corvum loquentem seditio populi Romani

Diomediae[*](Diomediae ll. J. -deae H)

quae animalia nihil discant[*](discunt FaR)

de potu avium. de porphyrione

himantopodes[*](himantopodes R2v(S). om.a. hemat- dT. haemat- H. himatopedes r)

de pastu avium (65. 66)

onocrotali

de peregrinis avibus. Phalerides; Phasianae; Numidicae (67. 68)

phoenicopteri; attagenae, phalacrocoraces; pyrrhocoraces, lagopodes

de novis avibus. bibiones[*](bubones RE.om.a. uipiones S. cfr. X 135)

de fabulosis avibus

qui[*](qui ll. J2. quis v) gallinas farcire instituerint[*](instituerint J2coll. X 139. -uerit dTv. -uit ll), quique[*](que hoc om.RES) hoc primi consules[*](consules (U)D. censores ll.v. uncis inlusit J2) vetuerint[*](uetuer??? Ra. -runt r)

quis[*](qui E) primus aviaria instituerit[*](instituit Fa).

de Aesopi patina

generatio avium (73-80)

quae praeter aves ova gignant

ovorum genera et naturae

vitia et remedia incubantium

Augustae ex ovis augurium

quales gallinae optimae

morbi earum et remedia

ardeolarum genera[*](ardiolarum genera E.post 19 hypenemiapon. r) sint oua urina quae om.E. ur- quae om.S

quae sint ova urina, quae cynosura[*](quinosura FaRE.q,uino- a.om.dT), quae hypenemia. quo modo optime serventur ova[*](oua om.RE)

quae volucrum sola animalia pariat et lacte nutriat

quae terrestrium ova pariant. serpentium generatio[*](genera dTH)

terrestrium omnium generatio (83-87)

quae sit[*](sint RdT) animalium in uteris positio[*](posito Fa. -ta R2e corr. porrecta dT)

quorum animalium origo ad huc incerta sit

de salamandris

quae nascantur[*](nascantur dTH. -scentur FaRa. -scuntur E) ex non genitis. quae nata nihil gignant[*](gignat Fa). in quibus neuter sexus sit[*](in — sit om.a)

de sensibus animalium(88-90)

tactus omnibus esse. item gustatus[*](tactus{-tuus D. -tum Brot.) — gustatus (-tuus D. -tum RBrot.)ll. Brot.(D). quibus tactus praecipuus, quibus gustatus dTj. om. H). quibus visus praecipuus[*](praecipuus om.dTJ), quibus odoratus, qui-bus[*](a n???ris RE) auditus. de talpis. ostreis auditus[*](tactus — auditus om.a)

qui[*](quae R1 (item infra)) ex piscibus clarissime audiant[*](qui —audiant om.E)

qui ex piscibus maxime odorentur

diversitas animalium in pastu (91-93)

quae venenis[*](uenenis seruant R. -na (-ni E1) superant E) vivant,

quae terra, quae fame aut so siti non intereant

de diversitate potus

quae inter se dissideant[*](dissident Fa)

amicitiam[*](amicitia FaRa) animalium esse[*](esseom.Ra) et affectus animalium. exempla affectus serpentium

de somno animalium

quae somnient

Summa: res et historiae et observationes DCCXCIIII[*](DCCXXIIII va.H. om.d).

EX AVCTORIBVS

Manilio[*](manilio Rdv. mami- r). Cornelio Valeriano. actis . Umbricio[*](umbrico RE) Meliore. Masurio Sabino. Antistio Labeone. Trogo . Cremutio. M. Varrone. 15 Macro Aemilio. Melisso. Muciano . Nepote. Fabio Pictore. T. Lucretio. Cornelio Celso. Horatio. Deculone[*](deculone FaR2TS. cfr. XXXV 70. Necu- a. desulono R1. -ne G. delusone Ev (uel sulone add.E2). D. Eculeone d(?) H). Hygino.Sasernis [*](Sasernis om.a) . Nigidio. Mamilio Sura.

EXTERNIS

Homero. Phemonoe. Philemone . Boetho[*](boetho FaETv(D).cfr. X 7. -eto R. betho d. Boeo (P)H) qui ὀρνιθογονίαν.Hyla[*](hyla T(?)B. illa(-ae d) ll.v) qui de auguriis[*](boetho — auguriis om.a). Aristotele . Theopbrasto. Callimacho. Aeschylo[*](Aeschylo om.a(item infra alia multa)). Hierone rege. Philometore rege[*](Philometro rege E.om.R). Archyta Tarentino . Amphilocho Atheniense . Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo . Agathocle Cbio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baccbio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense [*](Atbeniense d(?)H).Diodoro Prieneo[*](pirieo E. prieo Fa). Dinone [*](Dinone Brunn p. 17.18. Dione ll.v. cfr. indd. XIV. XV. XVII. XVIII) Colopbonio. Democrito. Diophane Nicaeense. Epigene Bhodio. Euagone Thasio. Euphronio Atbenaeo. Iuba. Androtione qui de agricultura. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item om.Eva.H. qui item om.a). Dionysio qui Magonem transtulit. Diopbane qui ex Dionysio[*](transtulit — Dionysio om.Faa) epitomas[*](epitomas ego, -ma REv(J2). -thoma Faa. -tomen B. cfr. ind. VIII) fecit. Nicandro. Onesicrito. Phylarcho. Hesiodo.