Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
medicinae ex aquatilibus. aquarum mirabilia
aquarum differentiae
medicinae. Observationes CCLXVI (3-17)
quales oculis aquae prosint[*](quales-prosint EaaD.om.rv)
quales fecunditatem faciant quales insaniae medeantur[*](medeantur RaH. rem- VdT. -diantur Fa. lenmma om.r)
quales ealculosis
quales volneribus
quales partum custodiant[*](quales- custodiant om.FRE)
quales vitiliginem tollant
quae colorem lanis faciant
quae bominibus
quae memoriam, quae oblivionem
quae sensus subtilitatem, quae tarditatem, quae canoram vocem
quae vini taedium, quae inebrient
quae olei vicem praestent
quae salsae et amarae[*](quae - amarae FaRdH. om.r)
saxa[*](saxa VRadTH. sax Fa. X.exs E. Xes R. X. F) egerentes, risum aut ploratum facientes
quae amorem sanare dicantur
per triduum calentes haustus
aquarum miracula (18-20)
in quibus omnia mergantur, in quibus nihil
aquae necantes[*](nicantes FE. mic- R); pisces venenati[*](uenenati TH. uenanti (-tis d) ll)
quae lapideae fiant aut lapidem faciant
de salubritate aquarum
de vitiis aquarum
probatio aquarum
de aqua Marcia
de aqua Virgine
aquas inveniendi ratio
sign a aquarum
differentia[*](differentia FaFRD. -tiae rH) aquarum per genera terrae
ratio aquarum per tempora anni
aquarum subito nascentium aut desinentium observatio historica
ratio aquae ducendae
quo modo medicatis utendum et ad quae[*](et ad quae J. om.FREH. et aquae r) genera valitudinum[*](ualitudinum Ra 2EaaD.om.FREH. -nis rJ)
item marinis XXVIIII[*](XXIIII Fa. om.VH)
quid prosit navigatio V
quo modo marina aqua in mediterraneis possit fieri[*](fieri om.FRE. fieri possit H(D)) I[*](I FD. om.rH)
quo modo thalassomeli I[*](I om.FRaH)
quo modo hydromeli I[*](I om.RaRH)
remedium contra peregrin as aquas
ex musco medicinae VI
medicinae ex harenis
de salis generibus et confecturis et medicinis[*](medicinis H. -cinis et E. -cis r) observations[*](ob- seruationes H. -nibus ll (item infra 35)) CCIIII (39-45)
de salis auctoritate historica CXX
spuma salis[*](spuma salis om.V.postv. 29 pon.dT) (41. 45)
flos salis XX. salsugo II
de garo XV
de muria[*](de muria post v. 24 pon.dTH(J), post v. 22 S) XV
de allece[*](alleco R. alece VdH) VIII
de natura salis[*](de natura salis V(?)H.om.r)
de nitri generibus et confecturis et medicinis observationes CCXXI
de spongeis. medicinae et observations XCII
Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCXXIIII
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Cassio Parmense Cicerone. Muciano. Caelio. Celso. Trogo. Ovidio. Polybio[*](de Polybio cfr. DKNp. 4.5). Sornatio.
EXTERNIS
Callimacho[*](Callimacho S. -cho Caecilio ll.v). Ctesia. Eudico[*](Lydico R. Lid- F. Licido E). Theophrasto. Eudoxo. Theopompo . Polyclito[*](Polyclito FaEv (D). -clyto rH. -crito Seconi.H. cfr. Brunn p. 40). luba. Lyco. Apione. Epigene. Pelope. Apelle. Democrito. Thrasyllo. Nicandro.Menandrocomoedo. Attalo. Sallustio Dionysio. Andrea. Nicerato. Hippocrate. Anaxilao.
medicinae ex aquatilibus. summa naturae[*](naturae uis BS. -ra eius r.om.v) vis in antipathia
de echenaide[*](echenaide BVFa. echin- Ra. echyn- d. echenatio E. echin- FR. echeneide Tv.cfr. § 148) II
de torpedine VII
de lepore marino V
mirabilia Rubri maris
de ingeniis pisciuni
proprietates piscium mirabiles (5-9)
ubi responsa dentur ex piscibus[*](ubi– piscibus post agnoscant pon.dTH. post edant v(SJ))
ubi ex manu edant
ubi vocem agnoscant
ubi amari[*](ubi amari—aurata h. l. om. et in fine ind. XXXI pon.dT) sint; ubi salsi, ubi[*](ubi non muti om.H) dulces, ubi non muti[*](muti S e coni.J. multi B. muli r). esse et locorum sympathiam vel[*](uel ll. et H) antipathiam
quando marini pisces in usu P. R.[*](P. R. om.BdT. pri- mum H) esse coeperint
Numae regis constitutio de piscibus
de curalio[*](curhalio B. tura- E). medicinae et observationes XLIII[*](XLIII BS. om.FR. -IIII rH(D))
de discordia inter se marinorum pastinaca VIIII. galeo, mullo XV[*](galeo XV VFadTS)
de iis quibus in aqua et in terra victus est
de castoreis. medicinae et observationes LVI[*](LVI VFadTD.om.B. LXVI rH. an XLVI?) (13. 14)
de testudine. medicinae et observationes LXVI[*](an LXXI?)
aurata IIII[*](IIII BS. III ri. om.dT. an I? cfr. §43 37 III BVFadTS. om.rH). stella marina VII
dracone marino III
salsamento XXV[*](XXII VFaRa. an XVIII?)
sardis I. cybia[*](cibia FaE.add. XII VFa. XI FREH.an VII?)
rana marina VI[*](VI ll.H. an III?). fluviatiles LII[*](LII BS.VFadT. LI rH. an XLII?)
rana rubeta[*](rubeta BVS. -ta I H. -bet I FE. -bet et R. -beta & Fa. -ta I et dT.an -ta X?)
observationes circa eas XXXII[*](XXXV FREH)
enhydris[*](enhydri R. -riae B) III[*](III ego. VI ll.H)
cancri fluviatiles XLV[*](XLV ego. VII FREH. XIV rS) . cancri[*](cancri marini VII BdTS.; coracini IIII. cancri marini VII FRE. coracini VII r. om. H) marini VII
ex[*](ex ego. etdT.om.ll.H) cocleis[*](cochleae dTH. om.R(?)) fluviatilibus[*](fluvia- tiles FEdTH. om.R(?)) VII
coracinis[*](coracinis ego. -ni BTS. om.rH) IIII
porco[*](porco pisce II BS. porcelli siue porci II rH) pisce II
vituio marino X
murena I
liippocampo VIIII
echinis XI[*](XI (pro IX) FRE)
ostreorum genera et observationes et medieinae LVIIII purpura[*](LVIIII purpura om.FREH) VIIII[*](an VII pro VIIII?)
alga marina II
mus marinus II
ex[*](ex ego. de dT.om.ll.H) scorpione marino[*](scorpio marinus V(?) H) XI[*](XI B. XII rH)
sanguisugis[*](sanguisucus Fa. -sugae H) VI[*](VI BS. VII rH)
murices XIII[*](XIII ll.H.an XII?)
conchylia V
piscium adips[*](adeps E1dTH) II[*](I FREH)
callionymi[*](cal- lionymi S. -mus H. caloponymi B. callionum (gall- FE) r) III[*](III BFaRaS. II dT. IV rH)
coracini fel I
pectunculi I[*](pectunculi I h. l. inseruit J,in fine indicis ante Summa habent Peciuncul. I B. petunculi (-la dT) r)
sepiae[*](saepiae FaFE) XXIIII[*](XXIII RH. XIIII T.an XVlIII?)
ichtyocolla V
batia I
bacchus sive mizyes[*](mizyes VFad. mies B. maxies Ra. obsties E. -thies FR. mizion T. myxon (B)H. cfr. §77) II
marini peduculi II[*](an II?)
canicula IIII
cetum I[*](cetum I BS. coet- I r. om. H)
ex[*](ex ego. de dT.om. ll. H) deiphinis[*](delphinus V (?) H) VIII[*](VIIII BS)
coluthia[*](coluthia S.cfr. § 84. 147. -tia FadT. colythia B (V?). -tia RH. -litia r) sive coryphia[*](coryphia BS. -ruphia dT. -rufia VFaRa. -ritia r. -rytia H) III[*](III BS. IV rH)
alcyoneum VII[*](an VI?)
thynnus V
menae XVI[*](XVI ego. XIII BVFaS. XII rH)
scolopendra II
saurus I
conchis I[*](conchis I J transp. voluit post bryon I (36). cfr. § 111)
siluro[*](siluro (praem. de) dT. -ru B. -rus rH) XV
strombo[*](strombus V(?)H) sive concha longa VI
tethea[*](tethea RTH. -tha E1. thetea B. -thea FE2. -phea Rad. -pea V.add. torpidine VII VFaRaT) V
olus[*](holus JD) marinum I[*](I om.BR)
myaces XXXV[*](XXXV ego. XXV ll.H)
mituli[*](mituli B(V?) H. -tillo R. tullo r) VIII[*](VIII BVFaRadTS. III rH.an VIIII?)
pelorides I
seriphum[*](seriphium VRTH) II
erythinis II
solea pisce I
rhombo I
blendia I
urtica marina II[*](III dT. VII BS)
pulmone[*](pulmo marinus V(?) H) marino IV[*](IV ego. VI ll.H)
onyches IIII
ex colubra[*](columbra B. -ba FRE) aquatica I
ex hydro I
mugile I
ex pelamyde IIII[*](IIII BS. III r H)
sciaena[*](sciana VFaRa. solana R. sola FE) I
perca IIII[*](IIII ll.H. an V?)
ex squatina[*](isquatina B. qua- r) III[*](III BS. I Ra)
zmarides[*](Zmarides BS. sma- H. zymma- VFaRadT. gymma- r) III
ophidio I
ex fibro IIII
bryon[*](bryo coni.J2coll.§110. 111) I
ex[*](ex (de d2T) asello pisce I d2TH. om. h. l. et post 16 pelamyde IIII pon. ll) asello pisce I
phagro[*](phagro BS. pa- rH) I
ex balaena[*](ballaena B (item § 144). bel- lano R. ballena r) I
polypo I
ex glano[*](glano BdTH. cla- r) I
glaucisco[*](glaucisco VFaRadTH. clau- r) I
rubellio[*](rubellio FaRadTH. -llo r) I
uva[*](uua- anguilla (add. marina B) I ll.D. ang- I. uua mar- I dT(?)H.cfr. §138) marina I
anguilla I
hippopotamio[*](hippotamio FaRadT. -opotamia FEH. hypot- R) I
crocodilo I
adarca sive calamochnus III
calamo VIII
animalium omnium in mari[*](mare BS) viventium nomina CLXXVI[*](CLXVI va.H. cfr. D UZp. 75)
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCXC[*](DCCCCXC FREH. -XL dT. -XCV VFaRa. -XXVIII va.H. CCCCLXXXXII B)
EX AVCTORIBVS
Licinio Macro. Trebio Nigro[*](Trebio Nigro T(?)C. Trebioni B. Trebonio (The- E) Nigro rv).
Sextio Nigro qui Gracce scripsit[*](scripsit om.B). Ovidio poeta. Cassio Hemina. Maecenate. Iaccho[*](iaccho BS. Iacceo VFaRa. Iaceo FR. La- EdT. L. Ateio v). Sornatio[*](Sornatio om.va.H).EXTERNIS
Iuba. Andrea. Salpe. Apione. Pelope. Apelle. Thrasyllo[*](Thasillo R. Thasio E.om.Ra. Thasio, Thrasyllo dT (?) va.S). Nicandro.