Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
de peregrinis arboribus.
de unguentis (1-5)
quando coeperint
genera eorum et conpositiones XXI[*](XXI RaR2. XII r H. om.v)
diapasmata, magmata. probatio unguenti[*](probatio—unguenti (praem. et) d2TH. post in usu (p. 43, 2) pon. r)
quanta in unguentis luxuria
quando primum Romanis in usu
de palmis[*](palmis RaR2dTv. calamis r) (6-9)
de natura earum
quo modo[*](quo modo—XLVIIII om.ava.H) serantur
genera fructus[*](fructus dT. -tuus FFaD. -tuum RES. om.Rav) earum et insignia XLVIIII[*](XLVIIII ego. cfr. § 40. XXXXIIII Ra. XVIIII Fa. CLIV (an XLIX?). R2in marg. XVIII rS. om.H. (XVII coni. D UZp. 33))
Syriae arbores
pistacia, cottana, Damascena, myxae[*](myxae Ra. -xe R2. muxae FaFE. -xe ad. musae R1. myxa TH.)
cedrus[*](cedrus H. om.a. -um r).
quae arbores trium annorum fructum pariter habeant
terebinthus
rhuus[*](rhus dTH. om.a)
Aegypti arbores. ficus Alexandrina
ficus Cypria
siliqua ceraunia[*](ceraunia Tv. -nium Raad2. -nium. Ceriminium r.)
Persica arbor.
quibus arboribus assidue[*](assi- due R2. -uaeRa. om.r H) subnascantur[*](subnascantur FRadTH(J). -caturrS(D). om.a) fructus
cuci
spina Aegyptia
cummium genera VIII[*](VIII FaFRES(D). VII a. VIIII dTH(J)) sarcocolla
de papyro (21-27)
de chartae usu. quando coeperit
quo modo fiat
genera eius VIIII
probatio chartarum
vitia cb art arum
de glutino chartarum
de libris Numae
Aethiopiae arbores
Atlantica arbor
de citri arbore (29-31)
de citreis mensis
quae probentur aut vituperentur in iis
malum citreum
lotos
Cyrenaicae arbores. paliurus
Punici mali genera VIIII balaustium
Asiae et Graeciae arbores (35-47)
epicactis[*](epicacis M. epigactis R2e corr. epipa- S cum B (ex§ 114}.). erice. granum Cnidium[*](gnidium MFR2e corr.T) sive[*](siue—cneorum om.a) thymelaea[*](thymelaea MH. -leas R2. thimelea RaT. -malea (thy-R1) r) sive
chamelaea[*](chamelaea S. -lea T. thamelea M. cam- d. thamela siue chamelea (ca- FaR. tha- E) r. om.RaH) sive pyrosachne sive cnestor[*](cnestor RaJ2 (cfr.M§ 114). -orem d. gnestor (g et tor e corr.) R2. inestor M. en- D. cnestrum TH. cnecum FE. one- DFa) sive cneorum
tragion, tragacantha
tragos sive scorpio, myrice sive brya, ostrys
euonymos[*](euonymus dTH. de -mo a)
leon[*](Leon MR2RaD. con E. Eon rH) arbor
andrachle
coccygia, apharce[*](apharce TH. afarche R2. athrarce M. aparcho a. -che r)
ferula
thapsia
capparis sive cynosbaton sive ophios[*](ophios MRaR1. ophyos FE. opheos R2. opyos Fa. om.a. ophio dTH. opheo v) staphyle[*](staphyle D(?)v(D). ita- M. stra- R2. staphile FaRa. -pyle R1E. -pile F. -phylon dTH.om.a)
saripha
spina regia
cytisus
arbores et frutices in mari nostro (48. 49)
item in Rubro[*](item in rubro ll.S. in mari ru- dTH(J))
item in Indico
item in Trogodytico[*](item in — Trogodytico ll.D. post bryon marinum pon.dTH).
phycos[*](phycos et seqq. om.ava.H), grasson[*](grasson (-scon M. crasson F) ll. D. prason H cum B (ex §135)) sive zoster, bryon marinum, Isidos[*](isid???R. -dis EdTH) plocamos, Chariton blepharon
Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIII[*](CCCLXIII M.).
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Muciano. Vergilio. Fabiano. Seboso. Pomponio Mela. Fabio[*](flauo Ra. -uio R2D. cfr. ind. auct. XII) Proculo[*](Proculo ll. -cilio S. om. v). Hygino. Trogo[*](Trogo om.M. Trogo, Proculo (-cilio H) va.S). Claudio Caesare. Cornelio Nepote. Sextio Nigro qui Graece de medicina scripsit [*](scripsit om.ad). Cassio Hemina. L. Pisone. Tuditano. Antiate.
EXTERNIS
Theophrasto. Herodoto. Gallisthene . Isigono. Clitarebo. Anaximene. Duride. Nearcho, Onesicrito. Polyclito[*](Polycrito DFaRadH. om.r v. cfr. ind. XII). Olympiodoro . Diogneto. Nicobule[*](Nicobulo (Nicab- Ra) MRRaD. Dico- r. Cleo v. cfr. ind. XII), Anticlide. ChareteMytilenaeo. Menaechmo. Dorotheo Atheniense
. Lyco. Antaeo[*](Antaeo dTv. -theo ll). Ephippo. Dinone[*](Dinone MRaR2D. Dione rv). Adimanto. Ptolemaeo Lagi[*](Lagi J. -gio ll. -go TV. -gu S). Marsya[*](Marsua FaFE) Maeedone. Zoilo item. Demoerito. Amphilocho. Aristomacho[*](Aristomacho MD.post polyhistore pon.rv. cfr. ind. XII). Alexandro pplyhistore . luba[*](Iuba rege RT(?)va.D). Apollo doro qui de odoribus scripsit[*](scripsit MTv(D). om.rS). Heraelide medico. Botrye. item[*](Botrye item MJ2. -rye (-rio a) medico rv). Archedemo[*](Archedemo J. Archid- ll.v) item. Dionysio item. Democle[*](Democle M. -odem Ra. -oclide (-chide E1. -clydea) rv(S).-ocede H(D). cfr. ind. XII) item. Euphrone[*](Euphronio H. cfr. ind. XII et XIV.XV) item. Mneside item. Diagora item. lolla item. Heraclide Tarentino . Xenocrate Ephesio.frugiferae[*](frugiferae MR2J2. cfr. XII 14 et ind. XV(l). fructi- rH. om. v) arbores.
de vitium natura
quibus[*](et quibus Mva.H(J2)) modis serantur[*](serantur MR2J2. f???eran R1. ferant rv.om.a.cfr. ind. XIII(8), de mendo ind. XVII(9) 18. 19. cura. uitium dist.MD. uit- cura a).
de uvarum natura et cura
vitium et uvarum[*](et uuarum MR2D. et ear- r. ear- H) genera XCI[*](LXXXXI M. al. LXXX.. R2in marg. XV dT. tredecim a)
insignia culturae et[*](et om.Tva.D) vinearum
de inventione mulsi[*](de — mulsi om.va.J)
vina[*](uina — L om.R) generosa L[*](L om.Mva.H)
vina[*](uina om.D) generosa transmariria[*](generosa transmarina MR. tra- gen- r. tra- dTv) XXXVIII[*](XXXVII M. XXVIII D(UZp. 37). om.va.H)
de vino Opimiano[*](de uino Optimiano FR1ET.om.M. Not. c. ap. De u. Op. post antiqui (p. 46,3), De natura uini post 23 mulsi pon.dTva.D(J2))
notabilia circa apothecas
de natura vini
vini salsi genera VII
de passi et[*](passi et. M. -sso adTS. -sso et r H(J).om.v) hepsematum[*](hepsematum M. eps-Faa. hepsemate H. epse- T. pse- (-to R) r) et[*](et MdTS. et o Faa. to RE. o F) dulcium generibus XVII[*](XIIII Faava.H. XVIII FE)
secundari vini genera III
quam nuper coeperint vina generosa in Italia
de vino observations[*](uino obseruationes MD. om.R1. uini -tione rv) a Romulo rege
quibus vinis usi antiqui
quando primum vini quattuor genera apposita[*](apposita ego. cfr. XIV 97. om.dT. posita (postea a) rv)
ex labrusca usus V[*](V MD.V; R2. uel DFaT. et dH. Quis F. Quis R1E)
qui[*](qui MD. quis rH) frigidissimus natura sucus[*](naturae sucus FRE. -rae usus M)
vini fictici[*](facticii Ra 1R2) genera LXVI[*](LXIII a)
hydromeli sive apomeli[*](apomeli (opo- Fa) DFaTD. -lis M. -licen FdE. pomelicen R2. poli- R1. yopomelli a.om.v) sive melicraton
oxymeli
vini[*](uino M) prodigiosa[*](prodigiosa MV. -osi rH) genera XII
quibus vinis ad sacra uti fas non sit[*](fas non sit MD. non sit fas rH)
quibus generibus musta condiant[*](condiantur R2. -diunt E) (24. 25)
de pice, resinis
de vasis vinariis[*](de —uinariis post faece pon.dTH. om. v)
de aceto. de faece
de cellis
de ebrietate
ex aqua et frugibus vini
vim fieri
Summa: res et historiae et observations DX.
EX AVCTORIBVS
Cornelio Valeriano. Vergilio. Celso. Catone censorio. Sasernis patre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico Iulio. Columella. Masurio Sabino. Fenestella. Tergilla. Maccio[*](Mac-cio DfaEaS. M. Accio MRdTH. M. Actio FBas. Mactio v) Plauto[*](Planco va.G). Fabio[*](Fabio MR2L(D). Flauio rv(H). cfr. § 92. comma pos.L(H), rursus del. Dal. (D cum U)) Dossenno [*](Dossenno MR2D. -eno R1dTH. Dossinno DFa. -ino a. Dorsinno FE. -seno G. -sinio v). Scaevola. L. Aelio[*](L. Aelio MDD cum U. laelio FaR2. lelio ad. haelio r. Aelio v). Ateio Capitone. Gotta Messalino . L. Pisone. Pompeio Lenaeo . Fabiano. Sextio Nigro. Vibio[*](Vibio MR2B. Bibio rv) Rufino[*](Rufino MR2B(D). -fono R1. -fo rv(G)).
EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele . Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo[*](p. 47, 1 Philometore rege Attalo rege M.)
rege[*](Attalo rege a. Attalo rege (rege del.H) Philometore rege rv). Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo[*](Athenieniense M.cfr. de Ms nominibus Varro r. r. I 1, 8-10.Colum. I 1, 8-11). Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio . Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo[*](Athenaeo D. cfr. Brunn. 26 et ind. XV. -niense M(Varro). Athenaeo (atheo a) Botrye (-rye Fa. -ric a)item rB). Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto[*](Cheresto R2. -risto (-te R1) rv. Chaeristo H. (Cheresteus vel Chaer- Varro, Chrestus Colum.). cfr. ind. XV) item. Diodoro Prieneo[*](Prienense M. priensi R2). Dinone[*](Dinone MR2D. Dione (Dyone a) rv (item Varro, Colum.). cfr. ind. X) Colophonio. Epigene Bhodio. Euagone Thasio. Euphronio[*](Euphrone va. H. cfr. ind. XII) Athenaeo[*](Atheniense M(Varro)). Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item om.M). Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitomas M. -ma Fadv(J2). epthoma a. aephitoma FE. epitomen r(?)B. cfr. ind. VIII) fecit. Asclepiade medico. Erasistrato[*](Erasistrato —) item. Commiade[*](connadeR2) qui de condituravini scripsit. Aristomacho qui item. Hicesio[*](Icesio a. -ssio R2T) qui item. Themisone[*](themi-stone M1) medico[*](me- dico om.FR1Eva. D. Themisone medico om.FaaT. medico om.d.cfr. Brunnp. 26). Onesicrito. Iuba rege.naturae[*](natura FRE) frugiferarum arborum.
de olea (1-8)
quamdiu apud Graecos tanso tum fuerit[*](fuerit MH(D). -rint rS).
quando primum in Italia, Hispania, Africa esse coeperit[*](esse coeperint FaadTJ. coeperint esse FRES)
de oleo[*](de oleo —). nationes et bonitates olei[*](olei post incipientis pon.dTH)
quae natura[*](naturae H) olivae et olei incipientis
olivarum genera XV
de natura olei
cultura oiearum. de servandis olivis. quo mo do faciendum[*](faciendum MFREv(S). -dum sit rH(D)) oleum
olei fictici[*](facticii R2. fruct- Fa) genera XLVIII[*](LXXXVIII FaadT). cici arbor sive croto[*](croto Brot. ex §25. crocon a. cruoso Fa. cruto r) sive sibi[*](sibi (siui a) ll. sili J cum Salm. seseli S. trixis B) sive sesamon[*](cici — se-samon om.va.Brot. cici dTH. cicii M. cibi (Quot cibi a) r)
de amurca
pomorum omnium[*](omnium om.adTH.) genera et natura[*](naturae FadTva. S(J)) (9-34)
nucum pinearum genera IIII
struthiorum[*](struthiorum M. -tiorum E. -ciorum F. -tionum R2. lemma post) genera IIII
cotoneorum genera IIII
Punicorum genera[*](punicorum gen. Pon.ER2in marg., post cotoneorum gen. FH. om.rv) VIIII[*](XIIII M)[*](IIII FRE.lemma om.va.D)
Persicorum genera VII[*](VIII R2e corr. VI H. IIII v)
prunorum genera XII[*](XI Faava. H)
de persea
malorum genera XXX[*](XXIX va. H)
quo quaeque tempore externa poma venerint in
Italiam et unde
quae novissime
pirorum genera XLI[*](XII MFE)
de insitorum varietate et fulgurum piatione
de pomis servandis et uvis .
ficorum genera XXVIIII[*](XXXI Faa)
de ficis historica
de caprificatione
mespilae[*](mespilae MFED. -le R. -li T. -la Faa. -lorum d(?)H.cfr. XVII 67. 221) genera III
sorvorum[*](soruorum MJ2(sicMsemper). om.Fa. sorbo- rv) genera IIII
nucum genera VIIII[*](VIIII MR2in marg.FaaD. XI rH(J2))
castanearum genera VIII[*](VIII Fa 1Rv. VII MFa 2a. XVIII rH)
siliquae
de carnosis pomis.
de moris
de unedone
acinorum naturae
bacarum naturae[*](bacarum naturae MD. om.r H. de baccis v)
cerasorum[*](cerasiorum T) genera VIIII
corna. lentisci
sucorum differentiae XIII[*](XIIII FRES) (32. 33)
myrtus (35-38)
historica de myrto (36. 38)
genera eius XI
laurus. genera[*](et genera M.om.E) eius XIII (39. 40)
Summa: res et Mstoriae et observationes DXX[*](DXXV R).
EX AVCTORIBVS
Fenestella. Fabiano. Vergilio. Cornelio Valeriano. Celso. Catone censorio. Sasemispatre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico lulio. Columella . Masurio Sabino. Tergilla . Cotta Messalino. L. Pisone. Pompeio Lenaeo. Maccio[*](M. Accio MRdT.cfr. ind. XIV) Plauto. Fabio[*](Fabio ML(D). Fauio DFaa. flauio rv(H). cfr. ind. XIV) Dossenno [*](Dossenno DFaaD. -eno MRdH. dorsene F2Ev. -one F1. -eno C). Scaevola. L. Aelio[*](l???lio FaFE. lelio R2ad. leliao R1. Aelio (vel Helio) va.D). Ateio Capitone. Sextio Nigro. Vibio Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo G).
EXTERNIS
Hesiodo[*](Hesiodo Theophrasto MR2in marg.D. Theophrasto hesimio (-mo a) DFaad. Hesiodo rV). Theophrasto. Aristotele . Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo[*](Attalo Philometore rege HS) rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo[*](Athen. M. aten. Faa.cfr. ind. XIV). Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio . Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo[*](Antigono — Aristandro Athen. (sic) iteravitM). Bacchio Milesio . Bione Solense. Chaerea Athenaeo[*](atheni Fa. -niense M. achenio a). Cheresto[*](Cheresto M. -sio E. chaer- R. char- Faa. cherosio F. Cheristo v. Chaer- L. cfr. ind. XIV) item. Diodoro Prieneo[*](Prien. MFaa). Dinone[*](Dinone MDFaaD. Dione rv. cfr. ind. X) Colophonio. Epigene Rliodio. Euagone Thasio. Euphronio[*](euphrone d) Athenaeo[*](Atheniense M). Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item om.dTva.S(J). cfr. indd. X. XIV. XVII. XVIII). Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitomas (ephi- Fa) M2Faa. -ma M1RdJ2. -mem E2. -nem E1. -men Fv. cfr. ind. VIII) fecit. Asclepiade medico. Erasistrato item. Gommiade qui de conditura vini scripsit [*](scripsit MdJ2. om.rv). Aristomacho qui item. Hicesio qui item. Themisone medico. Onesicrito. Iuba rege.
silvestrium arborum naturae[*](natura E).
gentes sine arbore
miracula in septentrionali regione arborum
de glandiferis (3-13)
de civica corona
de coronarum origine
qui frondea corona donati
glandium genera XIII[*](XII D UZp. 48)
de fago
de reliquis glandibus
de carbone
de galla
quam multa praeter glandem ferant eaedem arbores (10-13)
cachrys
coccum
agaricum
quarum arborum cortices in usu
de scandulis
de pinu[*](pino FaadTH)
pinastro
picea, abiete
larice, taeda
taxo
quibus modis fiat pix liquida. quo modo cedrium fiat
quibus modis spissa pix fiat. quibus coquatur[*](coquatur DF2FaEav(S)D. cogatur RdTJ. coatur F1. del.H) resina
zopissa
quarum arborum materiae[*](materia ETva.H(S)) in pretio (24-29)
fraxini genera IIII[*](IIII Ev. III r)
tiliae genera II
aceris genera X[*](X ll.v. V D UZp. 49)
bruscum, molluscum, staphylodendron
buxi genera III
ulmorum genera VI[*](VI D UZp. 50. IV rH)
arborum natura per situs (30. 31)
quae montanae
quae campestres[*](quae campestres quae siccaneae om.FR1E)
quae siccaneae
quae aquaticae
quae communes
divisio generum
quibus folia non decidant. de rhododendro
quibus non omnia folia cadant.quibus[*](In quibus a. quibus FREva. H) in locis nulli[*](nullae FREva. G) arborum
de natura foliorum cadentium
quibus foliorum varii colores. populorum genera III
quorum foliorum figura mutetur[*](figurae mutentur FaR2adTH.)
quae folia versentur omnibus annis
foliorum e palmis cura et USUS
foliorum mirabilia
ordo naturae in satis
quae arbores numquam floreant
de iuniperis
de conceptu arborum. de germinatione. de partu
quo ordine floreant
de cornu. quo quaeque[*](quo quaeque Tv. quoque quo (quae R) FREd. Quoque Fa. Quo a) tempore ferant
anniferae. in triennium ferentes
quae fructum non ferant
quae infelices[*](felices R1Ea) existimentur
quae facillime perdant fructum aut florem
quae ubique non ferant[*](quae—ferant om.Eva.H ubique (= et ubi) FRa. ubi rH. an potius ubi quae, ut infra 49?)
quo mo do quaeque ferant[*](quo—ferant om.Fd1REva.H Qu??? a quaeque DFaad2D. om.TH)
quibus fructus ante quam folium nascatur[*](folia nascantur dTH(J1))
biferae. triferae
quae celerrime senescant so quae tardissime[*](tardius FR1E).
praecoces[*](praecoces— serotini om.va.S(J)) fructus. serotini
in quibus plura rerum genera gignantur
crataegum
differentiae arborum per corpora et ramos (53-56)
lotos sive faba Graeca
de ramis
cortice
radicibus
arbores quae sponte resurrexerint[*](resurrexerunt FR. surrexerint a. -runt E)
quibus modis [sponte] nascantur[*](uncos pos. J coll. § 134 nascantur Faav (S). -cuntur rH) arbores
naturae differentiae[*](differentia FaRa) non omnia ubique[*](ubique FaadTH. et ubi R. aut ibi FE generant R. -tur E. -tis. Qu??? ubiq; generantur a) generantis (58-60)
ubi[*](ubi FadTH. ut a. uel r) quae non nascantur
de cupressis
nasci saepe ex terra quae ante nata non sint
de hedera. genera eius XX
smilax[*](smillax a. smyll- Fa. zmil- S)
de aquaticis (64-71)
de calamis. harundinum genera XXVIII[*](XXVII R1Faa d T. XXXVIIR2. (numeravi aut 18 aut 33))
de sagittariis et
scriptoriis et
fistulatoriis calamis
de Orchomenia harundine et aucupatoria et piscatoria
de vinitoria harundine de alno
de salice. genera ems VIII[*](VIII REv. om.F. VII rJ)
quae praeter salicem adligando[*](adligando D1F. alii- FadTH. cfr. § 176. -da a. ad ligandū D2ED. ...llig- R) utilia
de scirpis, can delis, cannis, tegulo[*](teguliso F. -lis RE1H)
de sabucis[*](sambucis R(?)va.D), de rubis
de arborum sucis
de natura[*](de natura — 24 de sappino mutato ordine habent dTH. an De magnitudine arborum post De sappino ponendum?) materiarum
de arboribus caedendis (74.75)
de magnitudine arborum
de materiis architectonica
de sappino[*](sappino Fa. cfr. § 193.196.61. sapinno FR1E. sapino R2dTv)
igniaria e ligno[*](alieno FR1. e alieno E)
quae cariem non sentiant, quae rimam
historica de perpetuitate materiarum
teredinum genera
de materiis fabrilia
de glutinanda materia
de laminis[*](laminis RadTH. lammi- FE. lamnis FaS) sectilibus
arborum durantium vetustas (85-89)
ab Africano priore sata
in urbe Roma D annorum arbor
ab urbe condita arbores
vetustiores urbe in suburbanis
ab Agamemnone satae arbores
a primo anno belli Troiani arbores
ab Hi appellatione arbores
apud Troiani antiquiores
bello Troiano
item[*](dist.U) Argis
ab Hercule satae
ab Apolline satae
arbor antiquior quam Atbenae
quae genera arborum minume durent
arbores ex eventu nobiles
quae sedem nascendi suam non habeant
quae in arboribus vivant et
in terra nasci non possint[*](non possint ll.S. cfr. § 244. possint H (J1errore) D). genera earum[*](earum R2H. eorum r(an recte?}. om.dTv) VIIII
cassytas[*](cassytas FRJ2coll. Hesychiiκασύτας. -ssitas E. -ssitias Faa. casthas d. cady- tas T(?}H cum B, qui § 244 sic e Theophr. (pro castas ll) hi- phear a. hytear FRE), hyphear, stelis[*]( Istelis FEE), hippophaeston[*](hippophaeston d(?) H. -pheston T. hypophacton (hi- a) Faa. -pacthon r. hic inserunt uisei tria genera dTH et Sthelin (esth- d) hyppear (ypear d) dT. sthelis, hyphear SJ)
de visci et similium natura
de visco faciendo
Summa: res et historiae et observationes MCXXXV[*](CCC-XXXV Faa. CXXXV FEva.H. ???C- R)
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Fetiale. Nigidio. Cornelio Nepote. Hygino. Masurio. Catone. Muciano. L. Pisone. Trogo. Calpurnio Basso. Cremutio. SextioNigro.Cornelio Bo echo. Vitruvio. Graecino.
EXTERNIS
Alexandro polyhistore.Hesiodo. Theophrasto. Democrito. Homero. Timaeo mathematico.
sativarum arborum naturae.
arborum pretia mirabilia
caeli natura ad arbores
quam partem caeli spectare[*](uineae spectare E) vineae debeant
qualis terra optima
de terrae[*](terrae qua ego. -ra quae FEE. -ris quas r H. -ra qua (quam v) S Grraeci Britanniae ego. graeciae (gretiae R) II.H. -cia, coni. U. -ci J. Britannia v. cfr. § 42), qua Graeci, Britanniae et Galliae laetant[*](laetant FaFES. I &tantR. lectanta. Iactant dTH. amat v), generibus[*](generibus ll. -ra H) VIII
de cineris usu
de fimo
quae sata uberiorem terram faciant, quae urant
quibus modis fimo utendum
quibus modis arbores serantur[*](ferant dTH. cfr. ind. XIV(3)) (9-21)
semine nascentia
quae numquam degenerent
plantis nascentia
avolsione nascentia[*](nascentia & ego. -ntia a dTH. -ns a a. -ntur a Fa. -ntur r. -ntia D)et surculo
de seminariis. de transferendis seminariis
de ulmis serendis
de scrobibus
de intervallis arborum
de umbra
de stillicidiis
quae tarde crescant; quae celeriter
propagine nascentia[*](nascentes FRES. -tes sint a)
de insitione (22-26)
quo mo do inventa sit
genera insitionum[*](inserendi FR1Eva. H(S))
inoculatio[*](inoculatio om. v, post 12 inuenta sit pon.dTH(J2))
emplastratio
de vite[*](de nite inserenda. emplastratio dTva.D) inserenda
ramo nascentia
quae taleis[*](taleis TH. etalis d. talis ll) et quo modo serantur
olearum cultura (29. 30)
operum surcularium[*](Operum surcularium FaadTH. Quorum surculorum (sircularum E2. sulc- F. surcarum R1) r) per tempora anni digestio
de ablaqueandis et adcumulandis
de salicto
harundineta
de ceteris ad perticas et palos caeduis
vinearum ratio et arbustorum (35. 36)
ne uvae ab animalibus infest entur
morbi arborum
prodigia ex arboribus
medicinae arborum (39-47)
quo mo do rigandum
mirabilia de riguis
de scariphatione[*](scariphatione ego coll. § 251. stercoratione II. D. om. v)
quo mo do circumforandum[*](circumforandum ego. -odiendum ll.S. om.v)
castratio arborum
caprificatio
quae putationis
quae stercorationis[*](quae stercorationis ego coll. § 258. om.ll.D. de stercoratione dTv) vitia arboribus
medicament a
Summa: res et historiae et observationes MCCCLXXX[*](MCCCLXXX(om,MFa) dTS. -XXXI(Minras.R2)rH. DLXXXIv)
EX AVCTORIBVS
Cornelio Nepote. Catone censorio[*](censorio Ev. -re r). M. Varrone. Celso. Vergilio. Hygino. Sasernis patre et filio. Scrofa. Calpurnio Basso. Trogo. Aemilio
Macro. Graecino. Columella. Attico lulio. Fabiano. Mamilio Sura. Dessio[*](Dessio REdD. Desio r. Decio v. Dosino B. Dorseno T(?)C. Doss- H, cfr. D K N p. 4. an Dexio? Epidico FETva.H) Mundo. C. Epidio. L. Pisone.EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Theopompo. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao[*](Archelao rege om. JD. sed cfr. ind. XVIII) rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Atheniense. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto[*](Cheresio Fa. -ecto v. -risto C. Chaer- L. cfr. indd. XIV. XV Prieneo (-noe F) ll. C. -naeo G. -nio v) item. Diodoro Prieneo. Dinone[*](Dinone R2D. Didone FR1E. Diodone DFaa. Dione dT (?)v) Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitoma ll.v(J2).' -men B. cfr. ind. VIII) fecit. Aristandro qui de portentis scripsit[*](scripsit Rd.om.rv).
naturae[*](naturae frugum RdH(J). om.rS) frugum.
antiquorum studium[*](studia a) in agricultura
quae prima Romae corona. de spicea[*](de spicea (piscea E) corona ll. S. spicea dTH. om.v) corona
de iugero
quotiens et quibus temporibus fuerit summa vilitas annonae
qui inlustres de[*](de del.va.H) agricultura scripserint[*](scripserint R. praeceperint dH. om.rv(8))
quae observanda in agro parando
de villarum positione
praecepta antiquorum de agro colendo
genera frugum
naturae[*](lemma om.Fa naturae FdTS. -ra rH) per genera frumenti (10-29)
de farre
tritico
hordeo[*](hordeo (or- R) ll. D. add. oryza H) (13-15. 18)
polenta
ptisana[*](ptisana d(?)H. tisana FaaTJ2. tysina R. tisina FE)
trago
amylo
siligine; similagine
arinca sive olyra
semine sive zea[*](zea siue semine dT.om.H)
de reliquis in oriente generibus
de pisturis[*](de pisturis ll D. post hormino pon.dTH)
de sesima[*](sesama dTH)
de erysimo sive irione
de hormino[*](hormino d(?)H. orm- (-mio R) r)
milio
panico
de fermentis
panis faciendi ratio et genera[*](genera FBEv(S). origo FaadTH)
quando pistorum initium Romae
de leguminibus (30-33. 36) faba[*](fabis a. faba. De lente. De piso dTH)
ciceris genera
faseoli[*](faseoli TH. Fasse- R2. passiole (-lo d) Faad. bassi- FE. .Base- R1)
pisum[*](pisum om.dTH. De pisis a.add. Alibi Passalet pisenatim Faa)
de rapis
napis
lupino
pabularia[*](pabularia om.va.J. post) (37-43)
vicia
ervum[*](eruuni FadTv. her- a. herbum r erb- D)
silicia
secale sive asia[*](asia pos.S)
farrago[*](farrago ll.D. -go. cracca dTH)
de ocino[*](ocimo EJ. ocymo dTH. cfr. § 148. XVII 196.198.). ervilia
medica
de avena. morbi frugum
remedia
quid in quoque terrae generum debeat seri
diversitas gentium in sationibus
vomerum genera
ratio arandi
de ocean do, runcando, sariendo.
de cratitione
de summa fertilitate soli
ratio saepius anno serendi idem[*](idem aruū DFaa (U)D. idem aru FE. item arui R.om.dTH) arvum
stercoratio
seminum probatio
quantum ex quoque genere frumenti in iugero serendum
de temporibus serendi (56-61)
digestio siderum in dies et notae[*](notae D. noctae F. -te DFaa. noct??? E. -tes rv terrestres. De papauere dTSJ. om.v) terrestres rerum in agro agendarum
quid[*](et quid dTva.D) quoque mense in agro fieri oporteat (62-74)
de papavere[*](de pa- pauere om.dTva.-D)
de faerio
causae sterilitatium[*](sterilitatium FFa. -tum rv [ et FaRaT.om.r H) et remedia (69. 70)
de messibus
de frumento servando
de vindemia et autumni operibus
lunaris ratio
ventorum ratio
limitatio agro rum
prognostica (78-90)
a sole
a luna
stellis
tonitribus[*](De tonitruis a)
nubibus
nebulis
ignibus terrestribus
aquis
ab ipsis tempestatibus
ab animalibus aquatilibus[*](ab aquatilibus RdT (?) H)
a volucribus (87. 88)
a quadrupedibus[*](quadrupedibus ll.D. -bus. ab herbis. a cibis dTH)
Summa: res et hisioriae et observations MMLX[*](MDCCCVIII (-YIIII dT). Alibi MMLX FaadT)
EX AVCTORIBVS
Masurio[*](masurio FaD. mass- rv) Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L.Pisone. Cornelio Celso. Turranio[*](Turanio a. Taur- E) Graeile. D. Silano. M. Varrone. Catone censorio. Scrofa. Sasernis patre et filio. Domitio Calvino. Hygino. Vergilio. Trogo. Ovidio. Graecino. Columella. Tuberone. L. Tarutio[*](Tarutio DFadTH. -untio (Taur- E) r. Aruntio v) qui Graece de astris scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio Plauto[*](Plauto DFa. Paulo rv. cfr. ind. II et D KNp. 5.6). Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. Attio[*](Attio FaaS. Attico FE. Accio Rd(?)H. Actio Tv Praxidicā ORibbeck (mus.Men. 1886 p. 631). -dios Fa. -dicas d. -dica r B. om.v scripsit om.Tva.S) qui Praxidicam scripsit.
EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio[*](Aristophane Milesio. Apollodoro Lemnio FREdTva.D). Antigono Cymaeo[*](Cymeo a. mycaeo F. mic- RE). Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baeehio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto item[*](Chaeresto F. -risto R.(?)G). Diodoro Prieneo[*](Prienaeo R(?)L Dinone DFaD. Dieno F. Dionerv). Dinone Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit[*](scripsit om.Ea). Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit[*](epitoma ll.v(J2). -men B. cfr. ind. VIII). Thalete. Eudoxo. Philippo. Callippo[*](Callippo Bas.(Brunn p. 29). Cali- ll.v(H)). Dositheo. Parmenisco. Metone[*](Metone H. Metio- Fa. Melito- rv). Critone. Oenopide. Conone[*](Conone DFad (Brunn) D. Oenone FEa. ..mone R. Zenone Tv). Euctemone. Harpalo. Hecataeo. Anaximandro. Sosigene. Hipparcho. Arato. Zoroastre. Archibio.
lini natura et miracula (1-6) genera eius excellentia XVII[*](XVII D U Zp. 57. om,Fa. XXVII (-YIII F) r)
quo modo seratur et[*](et RD. om.r. quo modo-.dTv) perfi ciatur
quando primum in theatris vela
de sparti natura (7-9)
quo modo perficiatur
quando primum[*](primū FaaT. -um in r. -us d(?) H) usus eius
de eriophoro bulbo
quae sine radiee nascantur
et vivant
quae nascantur et seri non possint
misy[*](misu FRE. Oisu a), iton, geranion
de tuberibus
pezicae
de laserpicio et lasere
maspetum. magydaris (15.16)
de rubia
de radicula
hortorum gratia[*](genera Ea. cura va.H) (19. 20)
digestio terra enascentium[*](terra enascentium J. terrae (-rre a. -rra Fa) nasc- ll.v) praeter fruges et frutices
natura[*](naturae FEE) et genera et historiae nascentium in hortis rerum X[*](X D U Z p. 57. XX ll.v) (22-37)
de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibus[*](quibus FaadTH. quaecius F. quae citius RE) hortensiorum folia cadant
quoto quaeque die nascantur
seminum[*](seminum — serantur om.R) natura. quo modo[*](quo modo quaeque (quo- que Fa. die add.Ea) serantur ll.D. post 10 cadant pon.dTS. om.J) quaeque serantur
quorum singula genera, quorum plura sint
natura et genera et historiae[*](natura — historiae ll.v. om.D) ad condimenta[*](ad condimenta ll.v(D). om.dTH) in horto satarum rerum XXIII (38-55)
lacrima[*](lacrima sua coni.J2. -mas FRE. -ma DFaaD. -me, d.om.Tv) sua nascens[*](nascens ego coll. ind. XXI (11) et XIX 162. XXI 24. nascentes d. -tia DFaaD. -scunturFR. -scanturE.om.Tv)
ferulacea genera IIII cannabis[*](cannabis H. de ca- ll)
morbi hortensiorum
remedia (58. 59)
quibus modis formicae necentur
contra urucas[*](uricas Fa. erucas Rdva.S(J)) remedia[*](remedium FEaT), contra culices quibus salsae aquae prosint.
ratio rigandi hortos
de sucis et saporibus hortensiorum
de piperitide et libanotide et zmyrmo[*](zmyrnio S. -na Fa. zmirneo T. -na d. smyrnio H. -na RE. myr- F. smir- a) (61. 62)
Summa: res et historiae et observationes[*](M om.Faa) MCXLIIII
EX AVCTORIBVS
Maccio[*](M. Accio FaRdH. M. auctio a. Maucio F. Maucci- cio E.cfr. ind. XIV) Plauto. M. Varrone. D. Silano[*](D. Silano om.FREd). Catone censorio. Hygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabim'o Tirone. Licinio Macro[*](Aemilio Macro Unger (de Valgio Eufo p. 211), prob. Brunn p. 31). Q. Birrio
.[*](birrio II. D. hirrio codd.H. hirtio T(?)v. cfr. D K N p. 3)Vibio[*](Bibio ll) Rufino[*](Rutino Fa. Rufo RT(?)G. cfr. ind. XlV). Caesennio qui κηπουρικὰ scripsit. Castritio item. Firmo[*](Firmio Ra) item. Potito[*](Potito DFaaD. Pitio FREd. Peritio Ea (?). Petreio TL. -richo H. cfr. D K N p. 7) item.EXTEKNIS
Herodoto. Theophrasto. Democrito. Aristomacho. Menandro qui βιόχρηστα[*](biocherasta (-cer- a) FEE a. -creta Fad. -crea va. B) scripsit, Anaxilao.
medicinae ex iis quae in hortis seruntur.
cucumere[*](cucumere siluestri Rav. -res -tres r) silvestri XXVI[*](XX Ra)
elaterio XXVII[*](XXVI Ra)
anguino cucumere sive erratico V
cucumere[*](cucumere satiuo H. om.Ra. -res -uos r) sativo VIIII
pepone XI
cucurbita silvestri[*](siluestri (svri) ego. XVI Ra. XVII rv. siue D cum U) sompho I
colocynthide XIII[*](XIII ego. X H. X alibi XIII (XII Ra. XVI Faa) ll)
rapis VIIII
rapo silvestri I
napis sive bunio sive buni ade V
raphano[*](raphano satiuo om.Ra. -anis dTS) sativo XLIII[*](II alibi XLIII ll. similiter in hoc et seqq. libris fere semper gemini numeri scripti sunt, quos hic omnes apponere longum est. itemRasuis numeris saepe differt a ceteris)
armoracia[*](armoraciae Rad. -atiae r) I
pastinaca[*](pastinaca ego coll. §29. -ca V H. -ca V alibi II (duo a) ll)
hibisco sive plistolochia[*](plistolocia FadT. pist- (-chia H) EH. phistolocaea R) sive
moloche agria XI
staphylino sive pastinaca erratica XXII[*](XX Ra. an XXV?)
gingidio[*](gingidio H. -dion RdT. gigg- r) I[*](I om.FEdTH)
sisere XI
sile XII
inula XI[*](XII a.om.Ra. an IX?)
caepa[*](caepae FRE. cepę Fa. -pe aT. caepis d(?)H) XXVII
porro sectivo XXXII
porro capitato XXXVIIII
alio LXI
lactuca XLII[*](XXXIV Ra)
caprina IIII
caesapo I
isati[*](issati FaFEd. -api Ra) I[*](I H. XXI Ra. alibi XX r)
lactuca silvatica VII
hieracia XVII
beta XXIIII
limonio sive neuroide IIII[*](IIII FaRaa. III rH)
intubo quae ambubaia[*](quae ambubaia Ea (?) D. quae am- bula J. om.r) IIII[*](III dTS)
cichorio sive chresto sive pancratio[*](pancratio J. -tio quae ambubaia (ambob- REa. ambubai X Ra. -uba d. -ulia Fa. -ubula T. am- bula S) rH) XII
hedypnoide IIII
seris[*](seris — VII om.R1) generibus[*](gen. FFaRaaJ. genera R2EH) II[*](II D U Z p. 61. III (tis Ra) II. H. cfr. § 76) medicinae VII
brassica LXXXVII[*](LXXX Ra)
cyma
brassica silvestri XXVII[*](XXXVII (-VIII Faa) alibi XXVII FaR2in marg.a.om.R1)
lapsana I
marina brassica I
scilla XXIIII[*](XXIII alibi XXIIII ll. XXIII H)
bulbis XXX[*](XXX H. XXX. Bulbis (-bi R) siluestres (-tribus a) II)
bulbine[*](bulbine dTH. -bone ll) I. bulbo vomitorio
asparago sativo[*](satiuo om.dTH(J)) XVII[*](XVII Faa>D. XVI Ra. om.r H)
corruda sive ormino sive Libyco XXIIII
apio XVII
apiastro sive melissophyllo
olusatro sive hipposelino XI oreoselino[*](oreoselino H. orto- FaRRaa. orlto- F. horto- EdT. ortho- S) II. heteoselmo[*](helioselino FaRaadTS. hio- r. add. oreoselino (-num. FE) I RFE. oleo- Faa) I
petroselino I. buselino I
ocimo XXVIII[*](XXVIII ego. XXXVIII Ra. XXXV H. -V alibi XXXVIII r)
eruca XII[*](XII RaS. XII (XI FEH) alibi XXII r)
nasturcio[*](nasturtio R d (?)v) XLII
ruta LXXXIIII
mentastro XX
menta XLI
puleio[*](pulegio aTva.S) XXV
puleio silvestri XVIIII[*](XVIIII Ra. -III FEaH. -II rS)
nepeta VIIII
cumino XVI[*](XVI Ra. XLVIII FaH. -VIII alibi XLIII r)
cumino silvestri XXVI[*](XXVI II. H. -VII dTJ. XXII Ra)
ami[*](ami II. J. ammi H. om.v) X
cappari XVIII[*](XIIII Ra. an XVI?)
ligustico sive panace III[*](III Ra. IIII rH)
cunila bubula V
cunila gallinacea sive origano V
cunilagine VIII[*](VIII ll. H. an III?)
cunila molli II[*](II (bis) Ra. III (bis) r H)
libanotide II
cunila sativa III[*](III ll. H. an II?)
cunila montana VII
piperitide sive siliquastro V
origano oniti sive prasio VI[*](V dTj)
tragorigano VIIII
origano[*](origano om.d TJ coll. § 177 generum ego. -ra R(?)H. g. F. gen. FaJ. om.r VIIII Ea) Heraclio, generum III, medicinae XXX[*](XXVIIII Ra. an XXXIII?)
lepidio III[*](I a.an V?)
git sive melanthio XXIII[*](XXXIII E.an XXIIII?)
aneso sive[*](siue ll. H. IIII Ra) aniceto LXI[*](an LXVI?) (72. 73)
aneto[*](anetho H.) VIIII
sacopenio[*](socopemo FEa. scop- R) sive sagapeno XIII[*](XIII ll.H. an XIIII? add. Epopanace albo III FREad1. (cfr. opopanace § 264))
papavere albo II[*](II ego. III H. III alibi II ll)
papavere nigro VIII
de sopore. de opio. contra potiones quas ἀνωδύνους et ληξιπυρέτους et πεπτικὰς[*](pepticas FaH. pat- Ra. rept- r) et κοιλιακὰς vocant
papavere[*](papauere siluestri II ego. -tri III II. om.dTH) silvestri II. Meconio[*](meconio Ra. -nio (-nte Fa. Neconte a) I rH)
papavere rhoea[*](rhoea H. rhyas Ra. rhias Fa. rias a. roas E1. ruas r) II
papavere[*](papauere H. -er ll. add. siluestre dT. -tri H) ceratiti[*](ceratiti H. -titis FaRa. -tis R. cerraticisFE. err-a. ceratytide d. -atium T) sive glaucio[*](glaucio H. -ion (-um a) ll) sive paralio[*](paralio H. -lium ll) V[*](V ego. VI d.H. X T. VI alibi III r)
papavere[*](papauere aH. -er r. add. siluestre dT. -ri H) Heraclio[*](Heraclio H. -ium ll) sive aphrode[*](aphrode ego coll. § 207. affrodi a. aprhody Fa. aproti E. -rot. FR. aphron dT. -ro H) II. [*](II ego. IIII ll. H. om.dT)διὰ κωδυῶν[*](diacodion FRH. -conion E. acodyon Fa. -dion a. dicadyon d. -dion T)
papavere[*](papauere J. -eri F. -er rH) tithymalo[*](tithymalo J. -lon dT. -Ium vel -llum ll) sive paralio[*](paralio J. -lium H. -Ilium R. pharalium F. -Ilium E. -clium Faa. artalion (-th- d) dT) III
quo[*](lemma om.dTH(J). post 26 meconio pos. Brot., post 21 nigro VIII v) modo sucus herbarum colligendus
porcilaca[*](portulaca ava.H) XLV. pepli XLV[*](XLV. pepli XLV ego. XLV (XLII Faa) Leptis XLV alibi peplis (plebis a. pephlim dT) ll.quae et peplis XXV (XLV Brot.) H)
coriandro[*](coriandrum Faa) XXI
atriplice[*](atriplice dTH. -plex ll) XIIII[*](XIII EBrot.)
malva malope XLVI[*](XLVI Ra. XIII (XVI Faa) alibi XLII (XLY a) r. XIII H)
malva malache I
malva althaea sive plistolochia[*](plistolochia J. -cia EdTH. -ci??? F. -ofocia Ra. phlistolacia R. phisto- r) XVIIII[*](XVIIII ego. XIII Ra. LVIII Fa. LVIIII rH)
lapatho silvestri sive oxalide[*](oxallide Faa. pallide r. om.va. H) sive lapatho canterino[*](cantherino dTH. om.v) sive rumice I[*](I dTH. om.ll. an VI?) oxylapatho[*](oxylapatho (oxi-a) ll.v. om. hic et post hippolapatho pon.dTH) VII[*](VII ego. IIII alibi VII (IIII FE) ll. IIII H) hydrolapatho II[*](II ll H. an VI?)
hippolapatho VI[*](VI ll.H an VII?)
lapatho sativo XXI[*](XXI ll H. XXIII dT.an XVII)
bulapatho I
sinapi, generum[*](generum ego. gen. aJ. -nera rH) III, [*](IIII a) medicinae XLVIII[*](XL VIII FRE. XLIIII FaaH. -IIII alibi XLYII dT)
adarca XLVIII[*](XLVII RdT)
marrubio sive prasio sive linostropho sive philopaede sive philochare XXVIIII
serpyllo XVIII[*](XVIII FaEdTH(S). -IIII r Brot. an XVII?)
sisymbrio sive Thymbraeo XIII[*](XIII Ra. XXIII (XXXII a) alibi XIII r. XXIII dTH)
lini semine XXVII[*](XXVII Ra. XXX rH. an XXVIII?)
blito VI[*](an V?)
meo Athamantico[*](meo atbamantico (ada- dT) dTH. meotha-F. miotha-R. Macota-a. Machotha-Fa. Athamantico XXII. Miotha- E.om.v) sive Athamanico[*](siue athamanico ll. siue abath- dT.om.v) VII[*](VII FaEH. VII. Athamantico (athra- dT) XXII r. om. v)
feniculo XXIII[*](XXIII a.om.R1. XXII r H)
hippomaratho[*](hippomaratho ego coll. § 255.258. -to ll. -thro H) sive myrsineo[*](myrsineo H. -eum dT. myr- iseneo F. mirs- RRaa. mys- E. mis- Fa) V[*](V II.H. III Ra. an IIII?)
cannabi VII[*](II Ra. VIII FaFRdT. VIIIIrH)
ferula VIII[*](an VIIII?)
carduo sive scolymo VI
theriacae conpositio
Summa: medicinae[*](medicinae ll.v(D). res dTH) et historiae et observationes MDCVI[*](MDCVI RS. MCVI (-VII F. -Y dT) alibi MDCVI FedT. DCLX alibi DCVI Faa. MCVII Brot. MDCLX H. -CVII v)
EX AUCTORIBVS
Catone censorio. M. Varrone. Pompeio Lenaeo. C. Valgio. Hygino. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Celso. Antonio Castore.
EXTERNIS
Democfito. Theoptirasto. Orpheo. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Pythagora. Nicandro[*](Micandro om.FaaH).
MEDICIS Hippocrate[*](Hippocrate S. om.Ra. Nicandro. Hipp-rv. Hipp- Nic- H). Chrysippo. Diocle. OphIone[*](Ophione va.B(D cum Brunnio p. 36). Ophlone FKEdT. Qplone r. Opione B. Ophelione H). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Appllodoro Citiense. Apollogo doro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Gleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistato. Diagora. Andrea. Mneside.Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philinio. Petricho[*](Petricho FaRadTH. -chio a. -iclo R. -iclio r. -idio v. -treio L). Miccione[*](Miccione FREdT (Brunn)D. -ctione rv. -ctone H). Glaucia[*](Claucia FR. -udiaEv a. B.. Ganecia Fa. -eua a). Xenocrate.
naturae florum et coronamentorum.
de strophiolis. serta
qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare
quis primus[*](primus H. -um ll.v(S)) coronas[*](coronam Eva.H(S). -na FR) foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primus[*](primus ego. -um ll. H. om. v) caelaverit eos
quantus honor coronarum apud antiques fuerit
severitas antiquorum in coronis
quem floribus[*](plus E. pluribus E3) honoraverit[*](honorauerit FaFRdT. corona- (VE?) H) populus Romanus
pactiles coronae
de sutilibus coronis
de nardinis. de Sericis[*](siricis E. syr- F. siritis Fa1)
Cleopatrae reginae factum in coronis[*](in coronis om.FRE)
de rosa[*](de rosa in coronis FR2Eva.H). gen. eius XII .
med. XXXII[*](XXXII S. om.E1H. XXXII (XXIII VdT) alibi XXXIIII r)
lili gen. III (n). med. XXI[*](XXI FaFRETH. XVI V d. XXIII J)
lacrima sua nascens[*](lacrima sua nascens cod. Salm. cfr. § 24. -mas nascens Fa. -ma nascens R2TD. -manscens R1E. -mascens F.om.V dH)
narcissi gen. III . med.[*](medicinae XVI om.V dH. an XIV?) XVI
quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur
quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)
violae colores III . med. XVII[*](XVIII-FE2in marg. om.E1Brot. XXVIII H)
luteae gen. V[*](V ll.H. III D U Z p. 64) med. X
caltha[*](caltha ego. de caltha dTH(J). de acalta r. ia. caltha S cum Salm.). regius flos
baccar[*](baccar ll. J2. coll. § 29.132. -cchar S. de bacchare dTv. (item saepius de praem.dTv)) . med. XVII
combretum[*](cobretran VFR. combetrum E. cob- Fa. (add. de asaro d TH)) med. I crocum . med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usu[*](in nsu om.Eva.J)
de natura odorum
iris . med. XLI
saliunca med. II[*](II ll. S. III dTH(J))
polium sive teuthrion[*](teuthrion VH. -trion FadT. theutrium FR. -trū E. -thrium D) med. XVIII[*](XVIII FRES. -IIII rH (J). errore add. genera V (recte II) 8)
qui[*](qui— occidente (cad- R) ll.D. om. v) flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente
vestium aemulatio cum floribus
amarantus
cyanus . med. II
holochrysos med. III
petilium[*](bellium FaFR. bdellium VE. (de)bellio dTH). bellio
chrysocome sive chrysitis . med. VI .
qui frutices flore coronent
qui folio .
melothrum. spiraea.origanum[*](origanum H. triga- dT. thrica- RE2. trica- r). cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melittaena[*](melitena FRE. -tina YFad) . med. XXI[*](XXII R)
melilotos quae sertula Campana[*](Campana EH. -na siue melilotum r D) (29. 37). med. XIII[*](med. XII R.om.Eva.D) trifoli gen. III . med.[*](med.— 9 gen. II om.R) IIII . myophonum
thymi genera II[*](II D U Z p. 66 n.l. III II. H) . med. XXXIII[*](XXXIIII ego. XXVIIII VFadTH. -Ill rS) . flore nascentia, non semine
conyza[*](conyza om.VFRE)
lovis flos. hemerocalies . med. IIII
Helenium med. V[*](an VI?)
phlox, quae ramis et folio[*](folia E. -liis J. cfr. § 59) odorata
habrotonum[*](abrotanum RE. -tonum H) . med. XXII . Adonium. genera II ipsa[*](dist.ego) se propaganda
leucanthemum med. I
amaracum[*](amaracum ego. -ci gen. IIll. H) sive sampsuchum[*](siue sampsuchum om. H) . med. XI[*](XI ego. LX S. IX H. LX alibi VIIII (VIII FE) r)
nyctegreton sive chenamyche[*](cenamiche VFad. gena- FR. genemyche E) sive nyctalops
quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)
anemone coronaria sive phrenion[*](frenion FE. p???nion R. eremion r. om. H) med. X
oenanthe herba med. VI[*](an V?) . melaniam[*](melanium ego coll. § 65. meliantum d. -tium T. melant- Fa. -thium r H. add. med. XI ll. H. del.J2, huc translata e sqq. ratus. cfr. ind. XXII (26). XX (71)). Heliochrysos[*](hellocrysos F. -crisos RE. elicrysos d. melichr- VFa) med. XI
lychnis[*](lychinis FRE. lich- Fa. ante tiphyon pon.dTH) . med. VII
gladiolus. hyacinthus
med. VIII
tiphyon[*](tiphyion T. -phion F. thiph-RE. tith- r). pothi gen. II. orsinae[*](orsine FaFT.an orsini? cfr. § 67) gen. II
vicapervica[*](uincaperuinca VR.(?)va, J2. cfr. § 68.172) sive chamaedaphne med. IIII
quae semper vireat herba
quam longa cuique vita florum[*](florum dTH(D))
quae propter apes serenda inter flores. cerintha
de pabulo apium[*](apum VdT). de morbis earum et remediis (42. 43)
de venenato melle et remediis ems
de melle insano
de melle quod muscae non attingunt
de alvariis[*](alueariis V2REva.D). de alvis[*](alueis V2) et cura earum[*](earum VFadT. eor- rv)
si famem apes sentiant
de cera facienda
quae optima eius genera de cera Punica
sponte nascentium herbarum in quibuscumque[*](quibusque VFadTH(Jl)) gentibus usus; naturae, miracula (50-108)
fraga. tamnum. ruscum med. IIII
batis[*](battis FRd) gen. II med. II
pastinaca pratensis. Lupus salictarius
colocasia . med. II[*](post med. II add. de cichorio dTS. cichorium H. om. D. cfr. ind. XX(30))
anthalium[*](anthialium FR. anthya- E. antia- Fa. antya- d)
anthyllium[*](anthyllium ego coll. § 175. sine anti- cellium (antec- dT. anticensium R) ll.S. om. H) sive anthyllum[*](antyllum RedT. -tillum r) med. VI[*](an VII?)
oetum. quae radices nihil supra terrain gignant[*](quae—gignant om. H): arachidne[*](super VFaR arachidne ego. -na H. archenide (-chaen- F) ll), aracos[*](aracos dH. -chos VFaT. abachos r)
candryala[*](candriala RET. chondrylla B § 89). hypochoeris[*](hypochoeris H. -prochroris R. -pochoris r). caucalis. enthryscum[*](enthryscum Rd. -thyrscum VFa. -thriscum FT. -tristum E. anthriscum (B)H). scandix, eadem[*](eadem ll.S. om. H. come eadem coni.J2coll. § 89) tragopogon[*](traseopocon FE. thra- R.om.H). parthenium sive leucanthes sive amaracum[*](amaracum ego coll. § 163. -cus S. amanacum (-cus E. -dis R) ll. om.H) sive perdicium[*](per- dicium S e § 176. pelleuchion (peleu- R) FRE. -eution VFa, cali- tha dT.om. H) sive muralis[*](siue muralis —) med. VIII
trychnum sive strychnum sive halicacabum[*](halicacabum S. all- R2. alii-VFadT) sive callias[*](callias ego. -ada S e Diosc.IV 72. calittis R2. calitha FadTJ. om.V. (item § 177 scribendum erit callian)) sive dorycnion sive manicon[*](manicon om.FR1EH)[*](manicon S. mari-VFadT) sive peritton[*](perithon (par-VFa)ll) sive neuras sive morio sive moly[*](molymT. lim Fad. -lionV. -linr) med. III[*](III ego. VIII ll. S)
corchorus ined. VI[*](an V?)
aphace. achynops[*](achynops ego e § 89. acynops d. -pisR. -pos RH). epipetron[*](piretron FRE). quae numquam floreat[*](floreat ego. -ant II. H. cfr. § 89 extr.), quae semper
cneci[*](cneci H. Neci R. gne- FE. greci r) gen. III[*](gen. III ego coll. § 90. gen. IIII VFadTH. geniū r) . med. III[*](med. VII Fa. om.V d)
aculeati generis herbae (54-58)
erynge. glycyrriza
tribulus (54. 58)
anonis[*](anosis Fa. ono- nis d(?)H. cfr. § 91.98)
pheos sive stoebe. hippophaes
urticae gen. IIII. [*](VI E. III FR) lamium. scorpio
acorna[*](acorna ll D. carduus, acorna H) .leucacanthos. chalceos[*](clalceos cnecos H e § 94. -cionecos F. -ecus VR. -etus E. calchionecos Fad). cnecos. polyacanthos. Onopyxos.[*](onopyxos H. -phycos dTJ2. -phygos VFa. -phrycos r) helxine[*](elxine T. helsine r). scolymos. chamaeleon. tetralix[*](tetralix T(?)H. petralis FREd. -rus r). atractylis[*](atractylis Salm. om.ll.v) sive phonos[*](siue phonos ego huc posui, post acorna pon. ll. H. cfr. § 95).acanthice mastiche
cactos[*](cactos ego. -tus S. ectacos (-cus VTd. -cus siue H) cactus ll. H. demendo cfr. § 97 Et cactos quoque) . [tenica[*](uncos ego posui. tenica (fen- T) ll. pternix H e § 97. -ica 8. ternica J2), pappum[*](pappum (-ptum Fa) alibi tappum (ra- R) ll. pappus H. -um S), ascalia]
herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthes[*](phyllanthes R(?)H. philanthus E. phyllantus (py-FFa) r. cfr. § 99).
crepis. lotos
differentiae herbarum per folia:
quibus folia non cadant.
quae particulatim floreant
heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur
spicatarum genera:
stanyops[*](stanyops S. -opos H. -ntobs FE. -niobs r) . alopecuros. stelephuros[*](stelephuros H. stelophiros T. stellepyros VFa. stello- FRd. sello- E) sive ortyx sive plantago. thryallis[*](thryallis H e § 101. pyralis E. -allis (par- R) r)
perdicium. ornithogale
post annum nascentes a summo florentes, item ab imo
lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens
iasine[*](iasine ego. las- ll. iasione TH). chondrylla[*](chondrylla ego e § 105. cond- H. chryndilla d T. chrin- Fa. crin- V. cyndrilla r). picris[*](picris H. pigris ll 1. 2 dist. ego) . quae toto anno floreant[*](floreant ll. -ret dTH. cfr. § 89 cum § 105) quibus flos[*](flos ll.D. flos exeat dTH) ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter[*](quater FE. quae R) floreat[*](flo- reat EJ2coll. § 106. -ant rv) cypiros med. VIII . thesium .
asphodelus sive hastula[*](astula ll) regia.
anthericus sive albucum[*](siue albucum 11. 8. del.H. add. Amuletum R. -tum, asian FE. -tum asian alibi oispant (oistant Fa) r. pistana v (cfr. § 111.112). del. H)
iunci gen. VI. med. IIII
cyperus. med. XIIII[*](an XIII?)
cyperis[*](cyperos T. -rus Rd)
cypira[*](cypira VEH. -pera r)
holoschoenos[*](holoschoenos H. olyschenos (olis- E) ll)
med. ex iunco odorato sive teuchite[*](teuchite H. theu- VFa. -cite T. thecite Rd. tetite F. thetitae E) X[*](an IX?)
med. ex asaro VIII[*](medicinae ex asaro VIII om.dT.an VII?)
med. ex Gallico nardo VIII[*](an VII?)
med. ex herba quam phun[*](phun J2coll. § 136. XII 45. phyri R. phinEdT. uin F. fin r. phu H) vocant IIII
[Syrium][*](uncos ego posui. Syrium ll. H. om.d2T.an ex croco collyrium? cfr. § 138 extr. syrium, lilii sucus, commemora- tur § 127) croeomagma, med. II[*](post med. II add. Bolete (-to R.om.d2T) aeenos med. II ll. del. v)
pesoluta[*](pesoluta TS. pers- v. pesolui (re- VFa) r). med. I
Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX
EX AVCTOEIBVS
Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. Caepione[*](Caepione VFaH. Caeli- Fed. Celi- RT. C. Helio v). Vestino[*](Vestino v. Crist- R. cryst- F. Chyst- E1. Chryst- E2. Cri- spino r). Vibio[*](Vlpio FREdv.a. B) Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo S). Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.Valgio[*](C. Val- gio H. Publio, uargio (uor- V) ll. P, Largio v. cfr. ind. XX). Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα[*](biochresta B(H). -crestas VFa. -crea v. diochresta TL. -sia FE. -cresia d. choehresia R.cfr. ind. XIX. XX) scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.
MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesi- theo d(?)H. -estheo rv) qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. Timaristo[*](Timaristo B. -ito ll. -antho v). Simo[*](Simo (Sy-R) ante Timaristo pon. v). Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione Tv(D). Opi- RB. Hopi- Fed. Hopini- VFa. Ophelione H. cfr. ind. XX). Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione RdD. Micti- F E Tv. -tone H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate[*](Philino — Xenocrate om.VFa).
auctoritas herbarum(1-7)
gentes herbis formae gratia uti
herbis infici vestes; item pigmento[*](pigmento D. -ta ll. J1. del.v) Gallicae cortinae[*](gallicae cortinae ego coll. § 3 et XXXV 150. de oleo cortina dTJ1coll.§ 48. de oleo chortino (add. alibi crotino Raa) ll.D coll.X V 30 (rem deesse in §3 ratus)). de sagmnibus[*](sagminibus H. sanguin- ll. om.v). de verbenis et clarigatione
de corona graminea. de raritate eius
qui soli corona ea donati[*](corona ea donati Rav(J). -nae adso- FRE. -na do- rH)
qui solus centurio
medicinae ex reliquis coronamentis:
erynge[*](eryngio H. -ion ll.S) sive eryngio quae[*](quae ego (item p. 71,8). siue ll S. del.H) centum capita XXX[*](an XXXII?) (8. 9)
acano[*](acano H. -nos VFaS. -nosi r) I[*](I H. XI ll)
glycyrriza sive adipso[*](adipsos SJ) XV
stomatice I
tribuli gen. II med. XII
stoebe sive pheos[*](siue pheos TS. siue ceos (coeos R) r. om.v. (deest IIII))
hippophaes[*](hippophaes S cum Salm. -phyes (v)H. -opes ll). gen. II. med. II
urtica LXI
lamio[*](lamion(-ium VH) vel fam- alibi lamo ll) VII
scorpionis gen., II med. I
leucacantha[*](leucachantaT. -tarnEd. leua- F. leu- R. leuco- VFa)quae phyllos[*](phyllos H cum B e § 40. phymos vel phimos ll) sive ischas[*](ischas FREdJ2. escas r. ischias H cum B e § 40) sivepolygonatos IIII
helxine[*](helsine FaRa. hers- FRE) XII
perdicio sive Parthenio sive[*](siue derithe FREd.om.TH) siderite quae urceolaris sive astercum[*](artercum FE. alterc-VFaH. asteric- Brot.) XI
chamaeleone[*](chamaeleon H) sive ixia[*](ixea FE. ixias H) sive ulophyto sive cynozolo[*](cynozolo D. -Ion RaH. -zalo (ty- E) r. -zialon dT), gen. II, med. XII. mastiche[*](mastiche (-ce E) ll. D. om.dTH)
coronopode[*](coronopus dTH. (deest I))
anchusa XIIII
pseudoanchusa quae[*](quae ego. siue ll. H) echis sive doris III
onochilo sive archebio sive onocheli[*](onocheli RaTH. ton-R. con-FE. onochelis r) sive rhexia sive enchrysa X[*](X ego coll. § 51. 52. XXX (XX VFa) alibi X ii. XXX H)
cuius[*](cuius —mutent ll. D. del. H. cfr. § 51) radices colorem mutent 25
anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, [*](III dTH. IIII ll) med. XI
loto herba III[*](III Fa. IIII r H)
lotometra II[*](an III?)
beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XII[*](XII ll.S. XIII H. an XIIII?)
heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII
adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIII[*](XXVIIII Ra)
frutex sine radice[*](frutex — radice ll. D. del. H. cfr. § 63) (so)
picride I. thesio[*](Thesion R. -ium dTH) I
asphodelo LI
halimo[*](halimon (ali- RdH) ll. alimo S) XIIII
acantho sive paederote sive melamphyllo V
bupleuro V
bupresti I
elaphobosco[*](Flatobosco FE. Pla- R) VIIII
scandice VIII[*](VIII VFaRa. VIIII rS. X H)
enthrysco[*](enthrysco VFaJ2. -hyrisco Ra. Inthris- R. Inthyris- FE. entriscum dT. anthrisco S. -cus H. cfr. ind. XXI (52)) II
iasine[*](iasine T. las- VFadv. Cas- r. iasione C. cfr. ind. XXI(65)) IIII
caucalide XII[*](an XIIII?)
sio XI[*](an XII?)
sillybo[*](sillybo J2. syllibo VFa. -itho R. -do F. sillibo Ra. -itho E. silybo S)
scolymo[*](scolymo S. -mum dT. -mon H. -lybo FR. -libo r) sive limonio V
sonco[*](sonco FaRdJ2. -go Ra. -caV. -chosTH. -cho S. sconco r), gen. II, med. XV
condrio[*](condrio D e § 91. -ion T. -illo S. chondrion d. hariscondro (-scho- FE) r. chondrillon H. cfr. ind. XXI (52)) sive condrille VI[*](VI VFaRaRS. III rH(J). add. mastiche Ra)
de boletis, proprietas eorum in nascendo
de fungis. notae venenatorum. med. ex Iis[*](is F. eis ES. his rH) VIIII
silphio VII
laseri XXXVIIII[*](XXXVIE VFa. XX- R)
propoli[*](propolis V(?)J2. de melle. propolis dTH(J1).)V. mellis XVI[*](XVII R)
aquae mulsae XVIII[*](XVII Ra) (51. 52)
quare[*](quare (qua Fa) ll.D. quo dTH(J2). quo— mutentur ante aquae mulsae pon.dTH) genere ciboruin mores quoque mutentur
mulso VI
melitite[*](mulsum .. me- litites VdT.H) III[*](an IV?)
cera VIII[*](VIIII Ra)
contra conpositiones medicorum
medicinae ex frugibus (57-76)
siligine I. tritico II.[*](II ego. V VFaRa. lrH) palea[*](palia V Ra) II.
farre I. furfuribus[*](an furfuribus III? om.T) I. arinca. athera[*](arincha (-ca D) athera (aute- VFa) VFaRaD. cfr. § 121. farinca ateras.r. olyram arincam (-ra .. -ca J) siue athera dTJ1) II
farina per genera, medicinae XXXVIIII[*](XXXVIIII V. -VIII Fa. XXVIIII rD. -VIII dTH)
polenta VIII
polline V. pulte I. Farina chartaria I
alica VI[*](VI ll.H. V RadT.an III?)
milio VI
panico IIII
sesima[*](sesama H) VII. sesamoide[*](sesamoide VH. cfr. § 133. -odides dT. sesi- moide FaJ. -di r) III.
Anticyrico[*](antecyrico Ed. anthe- FR) IIII[*](III VdTS)
hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceam[*](phoeniceam V. -ciam rS. phenice d. phunce T.cfr. § 135) I[*](quam — I om. H)
ptisana[*](ptisana H. tips- T. tis- RadJ2. itisina FE. tisi- r) IIII
amylo VIII. avena I
pane XXI
faba XIIII[*](XIV Ra. XLV alibi XVII VFa. LV (LIII E) alibi XVI (XVII R) r. XVI H)
lente XXXII[*](XXXII ego. XXVII alibi XVII RE. XVII alibi XVIII dT. XVII H. lemma om.r)
φάκῳ[*](phaco Ra. fa- d. spha- T. fo- VFa. Tha- FE. ta- R.del. H)ἐπὶ τελμάτων[*](τελμάτωνS cum Salm. teimaton Ra. thei- FR. -thon E. tetton r. cfr. § 145 extr. del. H) II[*](II ego. V VRaFR. uel E. XI FadT. III S)
elelisphaco[*](elelisphaco TH. eleti- VFa. elethi- Ra. elepti- d. elelias (elhe- E) piaco siue helisphaco (-paco E) r) sive sphaco[*](sphaco H. sphac FRE. elesphaco T. elete- r) quae salvia XIII[*](III RE)
cicere et cicercula XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)
ervo XX
lupino XXXV
irione[*](irione RadTH. eri- (ery- R.) rS) sive erysimo quod Galli velam XV
20 hormino[*](hormino VH. or- r) VI
lolio V
miliaria herba I
bromo I
orobanche[*](orobanche H. -ache R. -acche r) sive cynomorio I
contra leguminum[*](contra (de H) leguminum VFaRaH. om.r) bestiolas[*](bestiola I R. -lis dTH) I
de zytho[*](zytho dH. xyto Ra. zito VFa. gy- T. zylo R. ziloi r) I[*](I ll. S. om.H(J)) . spuma[*](spuma (stu- F. sti- E) ante de zytho pon. ll. S(D). et ceruesia (-uisia H) d FH(J))
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI
EX AVCTORIBVS
iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.
medicinae ex arboribus cultis:
vitibus XX[*](an XXV?)
foliis et pampinis vitium[*](et pampinis uitium ego. tritium et pampino dTH. -ium VII. pampinis FaD. uitium rJ)XII[*](XII ego. VII ll. H)
omphacio vitium XIIII
oenanthe XXI
uvis recentibus
uvarum servatarumgeneribus med. XI
sarmentis uvarum I
nucleis acinorum VI
vinaceis III[*](III ego. VIII ll. H)
uva theriace IIII
uva passa sive astaphide[*](astaphide S. -phis (-pis FaFE) ll. H)XVII[*](XVII ego. XIIII ll. H)
astaphide agria[*](agria dTH. om.r. cfr. § 17) sive staphide[*](staphide J2. -phis d. -phide agria (acria FE) sine labrusca 11. -phis (-phide S) siue taminia TH) sive pituitaria XII[*](XIIII alibi XII Fa. an VIIII?)
labrusca[*](labrusca siue dTS. -ca H(J2). om.r) sive uva taminia quae[*](uua taminia quae (om.FRE) et ll. J2. om.dTH) et ampelos[*](ampelos ll. J2. -lo S. om. H) agria XII[*](XII om.R1E.an VII?)
salicastro[*](salicastro S. de sal- dTH. om hic et salicaster (-ste VFa) ante labrusca pon. r) XII[*](an II?)
vite alba sive[*](de (del.S) uite alba siue dTH. om.r J2) ampelo leuce sive staphyle sive melothro sive psilothro[*](siue psilotrum T.om.EdH) sive archezosti sive cedrosti[*](cedrosti ego e § 21. -rusin dT. -ro rS. -ron H) sive mado XXXI[*](XXII T. XXXV H. an XXXIII?)
vite nigra sive bryonia sive Chironia sive gynaecanthe[*](gynaecanthe H. cfr. § 27. cynec- E. cinec- F. -chante VFa. cinach- Rd. ginac- T. gynac- S. gynaecac- J2) sive apronia XXXV[*](XXXV alibi XXXIIII ll. an XXXX?)
musto XV
Falerno VI. Albano II. Surrentino[*](ord. mut. (Surr. Alb. Fal.) dTH) III
Setino I. Statano I. Signino I
ceteris[*](reliquis dTH) vinis XIIII[*](XIIII ego. LXIIII ll. H)
observationes circa vina LXI[*](LXI (XL Fa) ll. H. XLI coni.D U Z p. 69, sed addendae sunt viginti e sect. 22) (22. 23)
quibus aegris danda, quando danda; quomodo danda. observationes circa ea XCI[*](XCI ll. H. an CXI?) (24-26)
aceto XXXIII[*](XXXIII ego.XXVIII ll. H)
aceto scillino XVII[*](XVI dT)
oxymelite[*](oxymile VFa) VII. oxyalme[*](oxyalme VII Fa. om.r H. cfr. § 61) VII
sapa VII
faece vini XII[*](an XIIII?)
faece acetl XVII
faece sapae IIII
foliis oleae XXIII
flore IIII. olea ipsa VI[*](IV ll.H. an VI?)
olivis albis IIII. olivis nigris III[*](III F. VII alibi IIII VFa.)
amurca XXI[*](an XXV?)
foliis oleastri XXI[*](XXI ego. XVI ll. H)
omphacio III
oenanthino oleo XXVIII
cicino XVI
amygdalino XVI[*](XXEII VFa. an XVIII?)
laureo[*](laureo ll S. -rino dTH(J. cfr. XX 137) VIIII[*](an VII vel VIII?)
myrteo XX
chamaemyrsinae sive oxymyrsinae, cupressino[*](cypressino XX R2), citreo, caryino[*](caraino E. cari- F2Rd. carri- F1. carsi- Fa. (deest III, item lent. III. bal. IIII)), Cnidio, lentiscino, balanino
cyprino et cypro ipsa XV[*](XV VFa. XXI R. XVI EdTH)
gleucino I, balsamino XV[*](XV VFaS. V rD. om.dT. XIII H) (46. 47)
malobathro[*](malobathro om.FBE) V[*](V VFaS. om.r. VIII H)
byoscyamirio II. thermino I. narcissino I. raphanino[*](raphanino II Fa. cfr. § 94. -ino V rH) II. sesamino III. lilino[*](lirino H(S). om.F) IIII[*](IIII ego. III ll. H. I dTj). Selgitico I. Iguino[*](eguino FRE) I
elaeomeli II. pissino II
palmis VIIII[*](X uel VIIII VFa. an XII?)
palma myrobalano III
palma elate XV[*](XV VFa. cfr. § 99. XVI r H. XVII dTJ)
medicinae ex singulorum generum flore, foliis, fructu, ramis, cortice, suco; ligno, radice, cinere (54-83)
malorum observationes VI
cotoneorum XXV[*](XXV ego. cfr. § 100-103. XXII (alibi XXIIII VFa) ll. H)
struthiorum I
dulcium malorum VI
austerorum I[*](I ego. IIII ll H)
citreorum V
Punicorum XXIII[*](XXIII ego. XXVI ll. H) (57. 58)
stomatice XIIII[*](XXIIII EH. IIII V)
cytino VIIII[*](VIIII R. VIII r H. add. alibi IIII ll)
balaustio XV[*](XV ego. XII II. H. add. punico siluestri dTB. del, D))
pirorum observationes XIII[*](XIIF EH. CII d T)
ficorum CXI[*](CXI ll H. an CXIX?)
caprificorum XLII
erineo herba III
prunis IIII
Persicis II
prunis silvestribus II
lichene arborum II
moris XXXXVIIII[*](XXXXVIIII ego. XXX- FREH. XX- r) (70. 71)
stomatice[*](uncos ego posui coll. § 136) sive arteriace [sive] panchrestos[*](panchresto S) IIII
cerasis V
mespilis II. sorbis II
nucibus pineis XIII[*](XIII alibi CXIII VFa. an XVI?)
amygdalis[*](amigdalo FKE(S)) XXVIIII
nucibus[*](nucibus — V RdTH. om.r) Graecis V[*](V ego. I RdTH)
iuglandibus XXIIII.[*](iuglandibus XXIIII om.VFa. an XXII?) antidoto
abellanis III. pistaciis VIII. [*](VIII H. VIII (VII VFa) alibi VIIII ll. an XIII? cfr. .§ 150 cum 142.143)
castaneis V
siliquis V. corno[*](corno H e § 151. cornu ll.v) I. unedonibus
lauris LXVIIII
myrtis LX
myrtidano XIII[*](XII V.an VIII?)
oxymyrsine[*](oxymyrsine (praem. myrto siluestri siue) dTH. oxymyrra R. -mira r) sive chamaemyrsine quae[*](quae ego. siue ll) ruscum[*](ruscum ll. D. -co V (?) H) VI[*](an VII?)
Summa: medicinae et historiae et observationes MCCCCXVIII[*](an MCCCXCVIII?)
EX AVCTORIBVS
C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit lulio[*](Tulio F. -llio R E) Basso qui item. Antonio Castore. M. Varrone. Cornelio Celso. Fabiano.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo, Sophocle, Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesteo ETva.H). Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione v(D). Opi- FB. Hopi- VRE. Oplo- Eaa. Holo- Fa. OIo- dT.cfr. ind. XX). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro
Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto[*](Cleophante JD errore). Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione.Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco.Olympiade 10 Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Mictione Eava.H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate.medicinae ex arboribus silvestribus:
loto Italica VI
glandibus XIII[*](XIII H. XIII alibi XVI ll an VIII (vel IX)?)
coceo ilicis III
galla XXIII
visco IX[*](IX ego. XI ll. H)
pilulis glandiferarum[*](glandiferarum (-rerum Fa) I VFaS. grandif (gla- F) erarif I r. om.dT. roboris H) I
cerro VIII[*](an VII?)
subere II
fago IIII
cupresso XXIII
cedro XIII
cedride X[*](an XI?)
galbaiio XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)
Hammoniaco XXIIII
styrace[*](styrace (stir- R) VFaRH. -ge FE.praem. bdedellio R. dellio r) XII[*](XII ego. om.R. X r H)
spondylio[*](spondylio dH. -dilio T. -dillo (sphod- R)ll) XVII
spbagno[*](sphagno v. spa-T. spac- E. sphac- r) sive sphaco sive bryo V
terebintho VI
picea[*](picea VIII D. add. VIII alibi pice ll. picea et larice dTH. an VIIII?) VIII
chamaepity[*](chamaepity XV ego. -ty X H. -ty X alibi V VFadT.om.r) XV
pityusa[*](pithyum F. -thium E. phi- R) VI[*](an VII?)
resiriis XXV[*](XXV ego. XXII ll)
pice XXVII[*](XXVII ego. XXXIIII ll.H)
pisselaeo sive palimpissa XVI
pissasphalto II
zopissa I
taeda I
lentisco XXII
platano XV[*](XV ego. XXV ll.H)
fraxino V
acere I
populo VIII[*](an VIIII?)
ulmo XVI
tilia V
sabuco[*](sabuco FaFD. samb- r(?) v. cfr, XIII 122) XV
iunipero XXI
salice XIIII. Amerina I
vitice XXXIII
erice I
genista V
myrice quae[*](quae ll.S(D). siue dTH(J)) et tamarica[*](et tamarica S(D.) -miricia VFa. et amarica r. tam- dTH(J). add. siue tamarix (-ri V Fa. amari r) ll.S) III[*](III H. LXV (XLV R) alibi III FEE. LV alibi XIIII r)
virga sanguinea I[*](I VFadTH. om.r. lemma post brya pon.d TH)
brya[*](bryca FRE) XVIIII[*](XVIIII ego. XXVIIII (-VIII R) ll. H)
silere III
ligustro[*](lemma om.FRE) VIII
alno I
hederis[*](hederis 8. ed- FaFREH. -ra VdTv) XXXVIIII
cisto V
cisso erythrano II. chamaecisso II. milace[*](milace ll.D. zmi- J. smi- Tv) II. [*](II ego. Ill ll.H) Clematide II[*](II ego. III VFaD. om.r. XVIII H)
harundine[*](harundine om.FR1E) XVIIII[*](XVIIII VFadTH. X R2. XVIII r D. an XX?)
papyro, charta III[*](III ll.H(D.) om.dT. II 8)
hebeno V
rhododendro I
rhus[*](rbus FRD. rhn r H) gen. II medicinae VI. [*](VI ego. VIII alibi III ll. VIII H) stomatice
rhu[*](lemma om.FRE) erythro VIIII
erythrodano XI
alysso II
radicula sive struthio XVI[*](XVI ego. XIII ll. H)
apocyno[*](reocyno F. -cino RE) II
rore marino XVIII
cachry[*](cachri R) V[*](V ego. VI FaFD. IIII J2. om.r(?)H)
herba Sabina VII[*](an VIII?)
selagine II
samolo[*](samulo Eva.H. -malo R. -moso dT) II
cummi[*](gumini VFa I an XIII?) XI
spina Arabica[*](aegyptia siue arabica dTH.) IIII[*](an III?)
spina alba II. acanthio I
acacia XVIII[*](XVIIII VFa. VIII H. an XVI?)
aspalatho sive[*](siue ll. S. I d H.om.T)erysisceptro[*](erysisceptro B. syri- (siri- FRE) ll) sive adipsatheo sive diaxylo[*](diaxylo S. -azyro VR. -aciro F. -aziro r. -ron dT. -atiron H) VIIII[*](VIIII Fa. VIII r H) (68. 69)
spina appendice II. pyracantha I
paliuro X
aquifolia[*](aquifolia dTv. -lio (acri- VFa) ll) X. [*](X ll. H(D). I S) taxo I
rubis LI.[*](LI S. II alibi LI ll. II H) stomatice[*](stomatice om.VH. de moris atom. dTJ)
cyriosbato III
Idaeo rubo III[*](III ego. I VFaD. om.r H)
rhamni gen. II med. V
Lycio XVIII[*](an XXII?)
sarcocolla II
oporice II
trixagine sive chamaedrye sive chamaerope sive Teucria XVI[*](an XVIII?)
chamaedaphne VI[*](VI Fa. V r H)
chamelaea VI
chamaesyce VIII
chamaecisso herba I
chamaeleuce sive farfaro sive farfugio I
chamaepeuce II.[*](II ego. V ll.H) chamaecyparisso II. ampelopraso VI. stachye[*](sthaci??? E. stacio R. Thaciae F) I
clinopodio sive cleopiceto[*](cleoniceto.S cum B e§ 137. om. H) sive zopyrontio[*](zopyrontio D. -othio Fa. -pirontion d. -rotio r. -pyro 8. om. H) sive odmoide III[*](III om.Fa. an IV?)
clematide[*](clematide S. -atatide ll. om.dTH(J)) centunculo[*](ntunculo VFa. cent- —26 clematide om.FE) III[*](III VFaS. V R. I dTH)
clematide sive aetite[*](aetite D.e § 139. eti- d. echi-TH. ethine VFaF. ethyne E. ecliine R) sive lagine[*](lagine S. laci- LL. lar- gine de scammonia dT. scam- H) X[*](X Fa. om.r H. an IX?)
clematide Aegyptia sive daphnoide sive polygonoide II
aro[*](haro ll) XLII[*](XLII ego. XIII alibi XIIII ll. XIII H) (91. 92)
dracunculo II
ari[*](ari H(J). aris F.om.E. haris r. echari dT. arisaro S) IIII[*](IIII ego. Ill VH. om.E. Ill alibi IIII r)
milifolio[*](mirifolio R. mille- V(?)v) sive myriophyllo VII
pseudobunio IIII
myrride[*](myride et myra ll) sive myrra sive myriza VIII[*](VIII FaFE. VIIr H)
oenobreche[*](oenobreche 11 D. -brycbi H) III
Magicade herbis[*](magica de herbis VFaD. Magic.... R2in marg. om.r S. de magicis herbis dTH(J)) (99-102)
coracesia et calicia[*](calicia dTS. cha-R. calychia r)
Minyade[*](Minyade H e § 157. -naides FR. -aicles E. -nsaides r. -sada dT) sive Corinthia[*](Corinzia E. corysidia H) I
aproxi[*](aproxi VD. -xi XI Fa. apro VI r. aproxi VI H) . Pythagorea de recidivis morborum[*](Pythago- rea (Fa. -ria D. -ra r. -ras J) — morborum om. v a. J)
aglaophotide sive marmaritide[*](marmaritide H. -moride ll. -riti dT). Achaemenide sive hippophobade[*](hippophobade H. -do T. -phorbade VFa. -do d. -pordabe FR. -postabe E). Theombrotio sive semnio. adamantide. Arianide, theronarca[*](theronarca D. therio- dH e § 163. thiro- R. tiro- FE. therocarna r.cfr. ind. XXV(65)). Aethiopide sive Meroide. ophiusa. Thalassaegle[*](thalassaegle J. -ssegle ll. H) sive potamaugide[*](potamaugide D. -aucide d. -chide Fa. -cyde V. -mocide R1. -mucide r. -cyde H). theangelide. gelotophyllide. hestiateride[*](hestiateride D. -toride H. hesteriateride FEE. hestitat- d. hesitiat- r) sive protomedia sive casignete sive Dionysonymphade. helianthide sive heliocallide. hermesiade. aeschynomene. crocide[*](crocide dH. -da T. -demene FE. erocyd- R.om.r) . onothuride[*](onothuride VFaJ2. -uri dT. -thoride r. oenotheride H). anacampserote
eriphia
herba lanaria I. lactoris I. militaris I
stratiotes V
herba de capite statuae I
herba de fluminibus I
lingua herba[*](herba lingua VdTH) I
herba de cribro I
herba de fimetis I
herba a canum urina I
rodarum III
impia II
Veneris pecten[*](pecten H. -tine ll. J2) I
exedum[*](exedum dTH. -do VFaJ2. om.r S) I. [*](I V Fa. om.r S. siue dTH(J)) notia I[*](I ego. II ll. H)
philanthropes[*](philanthrope VJ2) I. lappa canaria II
tordylon sive syreon[*](syreon H. -eum dT.yraeon VFa. iraconR. tra-r) III
gramen XVII[*](an XVI?)
dactylos V
faenum Graecum quae silicia[*](silica F. -iqua E) XXXI[*](an XXXIII?)
Summa: medicinae et historiae et observationes MCLXXVI[*](MCDXVIIIva. H)
EX AVCTORIBVS
C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Iulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.
EXTERNIS
Theophrasto, Apollodoro[*](Apollodoto Crito FE). Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit[*](scripsit om.H). Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. ao Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Opione FaFEB. Pione a.cfr. ind. XX). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside[*](Marconiside FRE). Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione EaD. Micti- a. Mici- r. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate.