Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

de peregrinis arboribus.

de unguentis (1-5)

quando coeperint

genera eorum et conpositiones XXI[*](XXI RaR2. XII r H. om.v)

diapasmata, magmata. probatio unguenti[*](probatio—unguenti (praem. et) d2TH. post in usu (p. 43, 2) pon. r)

quanta in unguentis luxuria

quando primum Romanis in usu

de palmis[*](palmis RaR2dTv. calamis r) (6-9)

de natura earum

quo modo[*](quo modo—XLVIIII om.ava.H) serantur

genera fructus[*](fructus dT. -tuus FFaD. -tuum RES. om.Rav) earum et insignia XLVIIII[*](XLVIIII ego. cfr. § 40. XXXXIIII Ra. XVIIII Fa. CLIV (an XLIX?). R2in marg. XVIII rS. om.H. (XVII coni. D UZp. 33))

Syriae arbores

pistacia, cottana, Damascena, myxae[*](myxae Ra. -xe R2. muxae FaFE. -xe ad. musae R1. myxa TH.)

cedrus[*](cedrus H. om.a. -um r).

quae arbores trium annorum fructum pariter habeant

terebinthus

rhuus[*](rhus dTH. om.a)

Aegypti arbores. ficus Alexandrina

ficus Cypria

siliqua ceraunia[*](ceraunia Tv. -nium Raad2. -nium. Ceriminium r.)

Persica arbor.

quibus arboribus assidue[*](assi- due R2. -uaeRa. om.r H) subnascantur[*](subnascantur FRadTH(J). -caturrS(D). om.a) fructus

cuci

spina Aegyptia

cummium genera VIII[*](VIII FaFRES(D). VII a. VIIII dTH(J)) sarcocolla

de papyro (21-27)

de chartae usu. quando coeperit

quo modo fiat

genera eius VIIII

probatio chartarum

vitia cb art arum

de glutino chartarum

de libris Numae

Aethiopiae arbores

Atlantica arbor

de citri arbore (29-31)

de citreis mensis

quae probentur aut vituperentur in iis

malum citreum

lotos

Cyrenaicae arbores. paliurus

Punici mali genera VIIII balaustium

Asiae et Graeciae arbores (35-47)

epicactis[*](epicacis M. epigactis R2e corr. epipa- S cum B (ex§ 114}.). erice. granum Cnidium[*](gnidium MFR2e corr.T) sive[*](siue—cneorum om.a) thymelaea[*](thymelaea MH. -leas R2. thimelea RaT. -malea (thy-R1) r) sive

chamelaea[*](chamelaea S. -lea T. thamelea M. cam- d. thamela siue chamelea (ca- FaR. tha- E) r. om.RaH) sive pyrosachne sive cnestor[*](cnestor RaJ2 (cfr.M§ 114). -orem d. gnestor (g et tor e corr.) R2. inestor M. en- D. cnestrum TH. cnecum FE. one- DFa) sive cneorum

tragion, tragacantha

tragos sive scorpio, myrice sive brya, ostrys

euonymos[*](euonymus dTH. de -mo a)

leon[*](Leon MR2RaD. con E. Eon rH) arbor

andrachle

coccygia, apharce[*](apharce TH. afarche R2. athrarce M. aparcho a. -che r)

ferula

thapsia

capparis sive cynosbaton sive ophios[*](ophios MRaR1. ophyos FE. opheos R2. opyos Fa. om.a. ophio dTH. opheo v) staphyle[*](staphyle D(?)v(D). ita- M. stra- R2. staphile FaRa. -pyle R1E. -pile F. -phylon dTH.om.a)

saripha

spina regia

cytisus

arbores et frutices in mari nostro (48. 49)

item in Rubro[*](item in rubro ll.S. in mari ru- dTH(J))

item in Indico

item in Trogodytico[*](item in — Trogodytico ll.D. post bryon marinum pon.dTH).

phycos[*](phycos et seqq. om.ava.H), grasson[*](grasson (-scon M. crasson F) ll. D. prason H cum B (ex §135)) sive zoster, bryon marinum, Isidos[*](isid???R. -dis EdTH) plocamos, Chariton blepharon

Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIII[*](CCCLXIII M.).

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Muciano. Vergilio. Fabiano. Seboso. Pomponio Mela. Fabio[*](flauo Ra. -uio R2D. cfr. ind. auct. XII) Proculo[*](Proculo ll. -cilio S. om. v). Hygino. Trogo[*](Trogo om.M. Trogo, Proculo (-cilio H) va.S). Claudio Caesare. Cornelio Nepote. Sextio Nigro qui Graece de medicina scripsit [*](scripsit om.ad). Cassio Hemina. L. Pisone. Tuditano. Antiate.

EXTERNIS

Theophrasto. Herodoto. Gallisthene . Isigono. Clitarebo. Anaximene. Duride. Nearcho, Onesicrito. Polyclito[*](Polycrito DFaRadH. om.r v. cfr. ind. XII). Olympiodoro . Diogneto. Nicobule[*](Nicobulo (Nicab- Ra) MRRaD. Dico- r. Cleo v. cfr. ind. XII), Anticlide. ChareteMytilenaeo. Menaechmo. Dorotheo Atheniense

. Lyco. Antaeo[*](Antaeo dTv. -theo ll). Ephippo. Dinone[*](Dinone MRaR2D. Dione rv). Adimanto. Ptolemaeo Lagi[*](Lagi J. -gio ll. -go TV. -gu S). Marsya[*](Marsua FaFE) Maeedone. Zoilo item. Demoerito. Amphilocho. Aristomacho[*](Aristomacho MD.post polyhistore pon.rv. cfr. ind. XII). Alexandro pplyhistore . luba[*](Iuba rege RT(?)va.D). Apollo doro qui de odoribus scripsit[*](scripsit MTv(D). om.rS). Heraelide medico. Botrye. item[*](Botrye item MJ2. -rye (-rio a) medico rv). Archedemo[*](Archedemo J. Archid- ll.v) item. Dionysio item. Democle[*](Democle M. -odem Ra. -oclide (-chide E1. -clydea) rv(S).-ocede H(D). cfr. ind. XII) item. Euphrone[*](Euphronio H. cfr. ind. XII et XIV.XV) item. Mneside item. Diagora item. lolla item. Heraclide Tarentino . Xenocrate Ephesio.

frugiferae[*](frugiferae MR2J2. cfr. XII 14 et ind. XV(l). fructi- rH. om. v) arbores.

de vitium natura

quibus[*](et quibus Mva.H(J2)) modis serantur[*](serantur MR2J2. f???eran R1. ferant rv.om.a.cfr. ind. XIII(8), de mendo ind. XVII(9) 18. 19. cura. uitium dist.MD. uit- cura a).

de uvarum natura et cura

vitium et uvarum[*](et uuarum MR2D. et ear- r. ear- H) genera XCI[*](LXXXXI M. al. LXXX.. R2in marg. XV dT. tredecim a)

insignia culturae et[*](et om.Tva.D) vinearum

de inventione mulsi[*](de — mulsi om.va.J)

vina[*](uina — L om.R) generosa L[*](L om.Mva.H)

vina[*](uina om.D) generosa transmariria[*](generosa transmarina MR. tra- gen- r. tra- dTv) XXXVIII[*](XXXVII M. XXVIII D(UZp. 37). om.va.H)

de vino Opimiano[*](de uino Optimiano FR1ET.om.M. Not. c. ap. De u. Op. post antiqui (p. 46,3), De natura uini post 23 mulsi pon.dTva.D(J2))

notabilia circa apothecas

de natura vini

vini salsi genera VII

de passi et[*](passi et. M. -sso adTS. -sso et r H(J).om.v) hepsematum[*](hepsematum M. eps-Faa. hepsemate H. epse- T. pse- (-to R) r) et[*](et MdTS. et o Faa. to RE. o F) dulcium generibus XVII[*](XIIII Faava.H. XVIII FE)

secundari vini genera III

quam nuper coeperint vina generosa in Italia

de vino observations[*](uino obseruationes MD. om.R1. uini -tione rv) a Romulo rege

quibus vinis usi antiqui

quando primum vini quattuor genera apposita[*](apposita ego. cfr. XIV 97. om.dT. posita (postea a) rv)

ex labrusca usus V[*](V MD.V; R2. uel DFaT. et dH. Quis F. Quis R1E)

qui[*](qui MD. quis rH) frigidissimus natura sucus[*](naturae sucus FRE. -rae usus M)

vini fictici[*](facticii Ra 1R2) genera LXVI[*](LXIII a)

hydromeli sive apomeli[*](apomeli (opo- Fa) DFaTD. -lis M. -licen FdE. pomelicen R2. poli- R1. yopomelli a.om.v) sive melicraton

oxymeli

vini[*](uino M) prodigiosa[*](prodigiosa MV. -osi rH) genera XII

quibus vinis ad sacra uti fas non sit[*](fas non sit MD. non sit fas rH)

quibus generibus musta condiant[*](condiantur R2. -diunt E) (24. 25)

de pice, resinis

de vasis vinariis[*](de —uinariis post faece pon.dTH. om. v)

de aceto. de faece

de cellis

de ebrietate

ex aqua et frugibus vini

vim fieri

Summa: res et historiae et observations DX.

EX AVCTORIBVS

Cornelio Valeriano. Vergilio. Celso. Catone censorio. Sasernis patre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico Iulio. Columella. Masurio Sabino. Fenestella. Tergilla. Maccio[*](Mac-cio DfaEaS. M. Accio MRdTH. M. Actio FBas. Mactio v) Plauto[*](Planco va.G). Fabio[*](Fabio MR2L(D). Flauio rv(H). cfr. § 92. comma pos.L(H), rursus del. Dal. (D cum U)) Dossenno [*](Dossenno MR2D. -eno R1dTH. Dossinno DFa. -ino a. Dorsinno FE. -seno G. -sinio v). Scaevola. L. Aelio[*](L. Aelio MDD cum U. laelio FaR2. lelio ad. haelio r. Aelio v). Ateio Capitone. Gotta Messalino . L. Pisone. Pompeio Lenaeo . Fabiano. Sextio Nigro. Vibio[*](Vibio MR2B. Bibio rv) Rufino[*](Rufino MR2B(D). -fono R1. -fo rv(G)).

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele . Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo[*](p. 47, 1 Philometore rege Attalo rege M.)

rege[*](Attalo rege a. Attalo rege (rege del.H) Philometore rege rv). Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo[*](Athenieniense M.cfr. de Ms nominibus Varro r. r. I 1, 8-10.Colum. I 1, 8-11). Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio . Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo[*](Athenaeo D. cfr. Brunn. 26 et ind. XV. -niense M(Varro). Athenaeo (atheo a) Botrye (-rye Fa. -ric a)item rB). Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto[*](Cheresto R2. -risto (-te R1) rv. Chaeristo H. (Cheresteus vel Chaer- Varro, Chrestus Colum.). cfr. ind. XV) item. Diodoro Prieneo[*](Prienense M. priensi R2). Dinone[*](Dinone MR2D. Dione (Dyone a) rv (item Varro, Colum.). cfr. ind. X) Colophonio. Epigene Bhodio. Euagone Thasio. Euphronio[*](Euphrone va. H. cfr. ind. XII) Athenaeo[*](Atheniense M(Varro)). Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item om.M). Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitomas M. -ma Fadv(J2). epthoma a. aephitoma FE. epitomen r(?)B. cfr. ind. VIII) fecit. Asclepiade medico. Erasistrato[*](Erasistrato —) item. Commiade[*](connadeR2) qui de condituravini scripsit. Aristomacho qui item. Hicesio[*](Icesio a. -ssio R2T) qui item. Themisone[*](themi-stone M1) medico[*](me- dico om.FR1Eva. D. Themisone medico om.FaaT. medico om.d.cfr. Brunnp. 26). Onesicrito. Iuba rege.

naturae[*](natura FRE) frugiferarum arborum.

de olea (1-8)

quamdiu apud Graecos tanso tum fuerit[*](fuerit MH(D). -rint rS).

quando primum in Italia, Hispania, Africa esse coeperit[*](esse coeperint FaadTJ. coeperint esse FRES)

de oleo[*](de oleo —). nationes et bonitates olei[*](olei post incipientis pon.dTH)

quae natura[*](naturae H) olivae et olei incipientis

olivarum genera XV

de natura olei

cultura oiearum. de servandis olivis. quo mo do faciendum[*](faciendum MFREv(S). -dum sit rH(D)) oleum

olei fictici[*](facticii R2. fruct- Fa) genera XLVIII[*](LXXXVIII FaadT). cici arbor sive croto[*](croto Brot. ex §25. crocon a. cruoso Fa. cruto r) sive sibi[*](sibi (siui a) ll. sili J cum Salm. seseli S. trixis B) sive sesamon[*](cici — se-samon om.va.Brot. cici dTH. cicii M. cibi (Quot cibi a) r)

de amurca

pomorum omnium[*](omnium om.adTH.) genera et natura[*](naturae FadTva. S(J)) (9-34)

nucum pinearum genera IIII

struthiorum[*](struthiorum M. -tiorum E. -ciorum F. -tionum R2. lemma post) genera IIII

cotoneorum genera IIII

Punicorum genera[*](punicorum gen. Pon.ER2in marg., post cotoneorum gen. FH. om.rv) VIIII[*](XIIII M)[*](IIII FRE.lemma om.va.D)

Persicorum genera VII[*](VIII R2e corr. VI H. IIII v)

prunorum genera XII[*](XI Faava. H)

de persea

malorum genera XXX[*](XXIX va. H)

quo quaeque tempore externa poma venerint in

Italiam et unde

quae novissime

pirorum genera XLI[*](XII MFE)

de insitorum varietate et fulgurum piatione

de pomis servandis et uvis .

ficorum genera XXVIIII[*](XXXI Faa)

de ficis historica

de caprificatione

mespilae[*](mespilae MFED. -le R. -li T. -la Faa. -lorum d(?)H.cfr. XVII 67. 221) genera III

sorvorum[*](soruorum MJ2(sicMsemper). om.Fa. sorbo- rv) genera IIII

nucum genera VIIII[*](VIIII MR2in marg.FaaD. XI rH(J2))

castanearum genera VIII[*](VIII Fa 1Rv. VII MFa 2a. XVIII rH)

siliquae

de carnosis pomis.

de moris

de unedone

acinorum naturae

bacarum naturae[*](bacarum naturae MD. om.r H. de baccis v)

cerasorum[*](cerasiorum T) genera VIIII

corna. lentisci

sucorum differentiae XIII[*](XIIII FRES) (32. 33)

myrtus (35-38)

historica de myrto (36. 38)

genera eius XI

laurus. genera[*](et genera M.om.E) eius XIII (39. 40)

Summa: res et Mstoriae et observationes DXX[*](DXXV R).

EX AVCTORIBVS

Fenestella. Fabiano. Vergilio. Cornelio Valeriano. Celso. Catone censorio. Sasemispatre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico lulio. Columella . Masurio Sabino. Tergilla . Cotta Messalino. L. Pisone. Pompeio Lenaeo. Maccio[*](M. Accio MRdT.cfr. ind. XIV) Plauto. Fabio[*](Fabio ML(D). Fauio DFaa. flauio rv(H). cfr. ind. XIV) Dossenno [*](Dossenno DFaaD. -eno MRdH. dorsene F2Ev. -one F1. -eno C). Scaevola. L. Aelio[*](l???lio FaFE. lelio R2ad. leliao R1. Aelio (vel Helio) va.D). Ateio Capitone. Sextio Nigro. Vibio Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo G).

EXTERNIS

Hesiodo[*](Hesiodo Theophrasto MR2in marg.D. Theophrasto hesimio (-mo a) DFaad. Hesiodo rV). Theophrasto. Aristotele . Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo[*](Attalo Philometore rege HS) rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo[*](Athen. M. aten. Faa.cfr. ind. XIV). Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio . Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo[*](Antigono — Aristandro Athen. (sic) iteravitM). Bacchio Milesio . Bione Solense. Chaerea Athenaeo[*](atheni Fa. -niense M. achenio a). Cheresto[*](Cheresto M. -sio E. chaer- R. char- Faa. cherosio F. Cheristo v. Chaer- L. cfr. ind. XIV) item. Diodoro Prieneo[*](Prien. MFaa). Dinone[*](Dinone MDFaaD. Dione rv. cfr. ind. X) Colophonio. Epigene Rliodio. Euagone Thasio. Euphronio[*](euphrone d) Athenaeo[*](Atheniense M). Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item[*](Lysimacho qui item om.dTva.S(J). cfr. indd. X. XIV. XVII. XVIII). Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitomas (ephi- Fa) M2Faa. -ma M1RdJ2. -mem E2. -nem E1. -men Fv. cfr. ind. VIII) fecit. Asclepiade medico. Erasistrato item. Gommiade qui de conditura vini scripsit [*](scripsit MdJ2. om.rv). Aristomacho qui item. Hicesio qui item. Themisone medico. Onesicrito. Iuba rege.

silvestrium arborum naturae[*](natura E).

gentes sine arbore

miracula in septentrionali regione arborum

de glandiferis (3-13)

de civica corona

de coronarum origine

qui frondea corona donati

glandium genera XIII[*](XII D UZp. 48)

de fago

de reliquis glandibus

de carbone

de galla

quam multa praeter glandem ferant eaedem arbores (10-13)

cachrys

coccum

agaricum

quarum arborum cortices in usu

de scandulis

de pinu[*](pino FaadTH)

pinastro

picea, abiete

larice, taeda

taxo

quibus modis fiat pix liquida. quo modo cedrium fiat

quibus modis spissa pix fiat. quibus coquatur[*](coquatur DF2FaEav(S)D. cogatur RdTJ. coatur F1. del.H) resina

zopissa

quarum arborum materiae[*](materia ETva.H(S)) in pretio (24-29)

fraxini genera IIII[*](IIII Ev. III r)

tiliae genera II

aceris genera X[*](X ll.v. V D UZp. 49)

bruscum, molluscum, staphylodendron

buxi genera III

ulmorum genera VI[*](VI D UZp. 50. IV rH)

arborum natura per situs (30. 31)

quae montanae

quae campestres[*](quae campestres quae siccaneae om.FR1E)

quae siccaneae

quae aquaticae

quae communes

divisio generum

quibus folia non decidant. de rhododendro

quibus non omnia folia cadant.quibus[*](In quibus a. quibus FREva. H) in locis nulli[*](nullae FREva. G) arborum

de natura foliorum cadentium

quibus foliorum varii colores. populorum genera III

quorum foliorum figura mutetur[*](figurae mutentur FaR2adTH.)

quae folia versentur omnibus annis

foliorum e palmis cura et USUS

foliorum mirabilia

ordo naturae in satis

quae arbores numquam floreant

de iuniperis

de conceptu arborum. de germinatione. de partu

quo ordine floreant

de cornu. quo quaeque[*](quo quaeque Tv. quoque quo (quae R) FREd. Quoque Fa. Quo a) tempore ferant

anniferae. in triennium ferentes

quae fructum non ferant

quae infelices[*](felices R1Ea) existimentur

quae facillime perdant fructum aut florem

quae ubique non ferant[*](quae—ferant om.Eva.H ubique (= et ubi) FRa. ubi rH. an potius ubi quae, ut infra 49?)

quo mo do quaeque ferant[*](quo—ferant om.Fd1REva.H Qu??? a quaeque DFaad2D. om.TH)

quibus fructus ante quam folium nascatur[*](folia nascantur dTH(J1))

biferae. triferae

quae celerrime senescant so quae tardissime[*](tardius FR1E).

praecoces[*](praecoces— serotini om.va.S(J)) fructus. serotini

in quibus plura rerum genera gignantur

crataegum

differentiae arborum per corpora et ramos (53-56)

lotos sive faba Graeca

de ramis

cortice

radicibus

arbores quae sponte resurrexerint[*](resurrexerunt FR. surrexerint a. -runt E)

quibus modis [sponte] nascantur[*](uncos pos. J coll. § 134 nascantur Faav (S). -cuntur rH) arbores

naturae differentiae[*](differentia FaRa) non omnia ubique[*](ubique FaadTH. et ubi R. aut ibi FE generant R. -tur E. -tis. Qu??? ubiq; generantur a) generantis (58-60)

ubi[*](ubi FadTH. ut a. uel r) quae non nascantur

de cupressis

nasci saepe ex terra quae ante nata non sint

de hedera. genera eius XX

smilax[*](smillax a. smyll- Fa. zmil- S)

de aquaticis (64-71)

de calamis. harundinum genera XXVIII[*](XXVII R1Faa d T. XXXVIIR2. (numeravi aut 18 aut 33))

de sagittariis et

scriptoriis et

fistulatoriis calamis

de Orchomenia harundine et aucupatoria et piscatoria

de vinitoria harundine de alno

de salice. genera ems VIII[*](VIII REv. om.F. VII rJ)

quae praeter salicem adligando[*](adligando D1F. alii- FadTH. cfr. § 176. -da a. ad ligandū D2ED. ...llig- R) utilia

de scirpis, can delis, cannis, tegulo[*](teguliso F. -lis RE1H)

de sabucis[*](sambucis R(?)va.D), de rubis

de arborum sucis

de natura[*](de natura — 24 de sappino mutato ordine habent dTH. an De magnitudine arborum post De sappino ponendum?) materiarum

de arboribus caedendis (74.75)

de magnitudine arborum

de materiis architectonica

de sappino[*](sappino Fa. cfr. § 193.196.61. sapinno FR1E. sapino R2dTv)

igniaria e ligno[*](alieno FR1. e alieno E)

quae cariem non sentiant, quae rimam

historica de perpetuitate materiarum

teredinum genera

de materiis fabrilia

de glutinanda materia

de laminis[*](laminis RadTH. lammi- FE. lamnis FaS) sectilibus

arborum durantium vetustas (85-89)

ab Africano priore sata

in urbe Roma D annorum arbor

ab urbe condita arbores

vetustiores urbe in suburbanis

ab Agamemnone satae arbores

a primo anno belli Troiani arbores

ab Hi appellatione arbores

apud Troiani antiquiores

bello Troiano

item[*](dist.U) Argis

ab Hercule satae

ab Apolline satae

arbor antiquior quam Atbenae

quae genera arborum minume durent

arbores ex eventu nobiles

quae sedem nascendi suam non habeant

quae in arboribus vivant et

in terra nasci non possint[*](non possint ll.S. cfr. § 244. possint H (J1errore) D). genera earum[*](earum R2H. eorum r(an recte?}. om.dTv) VIIII

cassytas[*](cassytas FRJ2coll. Hesychiiκασύτας. -ssitas E. -ssitias Faa. casthas d. cady- tas T(?}H cum B, qui § 244 sic e Theophr. (pro castas ll) hi- phear a. hytear FRE), hyphear, stelis[*]( Istelis FEE), hippophaeston[*](hippophaeston d(?) H. -pheston T. hypophacton (hi- a) Faa. -pacthon r. hic inserunt uisei tria genera dTH et Sthelin (esth- d) hyppear (ypear d) dT. sthelis, hyphear SJ)

de visci et similium natura

de visco faciendo

Summa: res et historiae et observationes MCXXXV[*](CCC-XXXV Faa. CXXXV FEva.H. ???C- R)

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Fetiale. Nigidio. Cornelio Nepote. Hygino. Masurio. Catone. Muciano. L. Pisone. Trogo. Calpurnio Basso. Cremutio. SextioNigro.Cornelio Bo echo. Vitruvio. Graecino.

EXTERNIS

Alexandro polyhistore.Hesiodo. Theophrasto. Democrito. Homero. Timaeo mathematico.

sativarum arborum naturae.

arborum pretia mirabilia

caeli natura ad arbores

quam partem caeli spectare[*](uineae spectare E) vineae debeant

qualis terra optima

de terrae[*](terrae qua ego. -ra quae FEE. -ris quas r H. -ra qua (quam v) S Grraeci Britanniae ego. graeciae (gretiae R) II.H. -cia, coni. U. -ci J. Britannia v. cfr. § 42), qua Graeci, Britanniae et Galliae laetant[*](laetant FaFES. I &tantR. lectanta. Iactant dTH. amat v), generibus[*](generibus ll. -ra H) VIII

de cineris usu

de fimo

quae sata uberiorem terram faciant, quae urant

quibus modis fimo utendum

quibus modis arbores serantur[*](ferant dTH. cfr. ind. XIV(3)) (9-21)

semine nascentia

quae numquam degenerent

plantis nascentia

avolsione nascentia[*](nascentia & ego. -ntia a dTH. -ns a a. -ntur a Fa. -ntur r. -ntia D)et surculo

de seminariis. de transferendis seminariis

de ulmis serendis

de scrobibus

de intervallis arborum

de umbra

de stillicidiis

quae tarde crescant; quae celeriter

propagine nascentia[*](nascentes FRES. -tes sint a)

de insitione (22-26)

quo mo do inventa sit

genera insitionum[*](inserendi FR1Eva. H(S))

inoculatio[*](inoculatio om. v, post 12 inuenta sit pon.dTH(J2))

emplastratio

de vite[*](de nite inserenda. emplastratio dTva.D) inserenda

ramo nascentia

quae taleis[*](taleis TH. etalis d. talis ll) et quo modo serantur

olearum cultura (29. 30)

operum surcularium[*](Operum surcularium FaadTH. Quorum surculorum (sircularum E2. sulc- F. surcarum R1) r) per tempora anni digestio

de ablaqueandis et adcumulandis

de salicto

harundineta

de ceteris ad perticas et palos caeduis

vinearum ratio et arbustorum (35. 36)

ne uvae ab animalibus infest entur

morbi arborum

prodigia ex arboribus

medicinae arborum (39-47)

quo mo do rigandum

mirabilia de riguis

de scariphatione[*](scariphatione ego coll. § 251. stercoratione II. D. om. v)

quo mo do circumforandum[*](circumforandum ego. -odiendum ll.S. om.v)

castratio arborum

caprificatio

quae putationis

quae stercorationis[*](quae stercorationis ego coll. § 258. om.ll.D. de stercoratione dTv) vitia arboribus

medicament a

Summa: res et historiae et observationes MCCCLXXX[*](MCCCLXXX(om,MFa) dTS. -XXXI(Minras.R2)rH. DLXXXIv)

EX AVCTORIBVS

Cornelio Nepote. Catone censorio[*](censorio Ev. -re r). M. Varrone. Celso. Vergilio. Hygino. Sasernis patre et filio. Scrofa. Calpurnio Basso. Trogo. Aemilio

Macro. Graecino. Columella. Attico lulio. Fabiano. Mamilio Sura. Dessio[*](Dessio REdD. Desio r. Decio v. Dosino B. Dorseno T(?)C. Doss- H, cfr. D K N p. 4. an Dexio? Epidico FETva.H) Mundo. C. Epidio. L. Pisone.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Theopompo. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao[*](Archelao rege om. JD. sed cfr. ind. XVIII) rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Atheniense. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto[*](Cheresio Fa. -ecto v. -risto C. Chaer- L. cfr. indd. XIV. XV Prieneo (-noe F) ll. C. -naeo G. -nio v) item. Diodoro Prieneo. Dinone[*](Dinone R2D. Didone FR1E. Diodone DFaa. Dione dT (?)v) Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas[*](epitoma ll.v(J2).' -men B. cfr. ind. VIII) fecit. Aristandro qui de portentis scripsit[*](scripsit Rd.om.rv).

naturae[*](naturae frugum RdH(J). om.rS) frugum.

antiquorum studium[*](studia a) in agricultura

quae prima Romae corona. de spicea[*](de spicea (piscea E) corona ll. S. spicea dTH. om.v) corona

de iugero

quotiens et quibus temporibus fuerit summa vilitas annonae

qui inlustres de[*](de del.va.H) agricultura scripserint[*](scripserint R. praeceperint dH. om.rv(8))

quae observanda in agro parando

de villarum positione

praecepta antiquorum de agro colendo

genera frugum

naturae[*](lemma om.Fa naturae FdTS. -ra rH) per genera frumenti (10-29)

de farre

tritico

hordeo[*](hordeo (or- R) ll. D. add. oryza H) (13-15. 18)

polenta

ptisana[*](ptisana d(?)H. tisana FaaTJ2. tysina R. tisina FE)

trago

amylo

siligine; similagine

arinca sive olyra

semine sive zea[*](zea siue semine dT.om.H)

de reliquis in oriente generibus

de pisturis[*](de pisturis ll D. post hormino pon.dTH)

de sesima[*](sesama dTH)

de erysimo sive irione

de hormino[*](hormino d(?)H. orm- (-mio R) r)

milio

panico

de fermentis

panis faciendi ratio et genera[*](genera FBEv(S). origo FaadTH)

quando pistorum initium Romae

de leguminibus (30-33. 36) faba[*](fabis a. faba. De lente. De piso dTH)

ciceris genera

faseoli[*](faseoli TH. Fasse- R2. passiole (-lo d) Faad. bassi- FE. .Base- R1)

pisum[*](pisum om.dTH. De pisis a.add. Alibi Passalet pisenatim Faa)

de rapis

napis

lupino

pabularia[*](pabularia om.va.J. post) (37-43)

vicia

ervum[*](eruuni FadTv. her- a. herbum r erb- D)

silicia

secale sive asia[*](asia pos.S)

farrago[*](farrago ll.D. -go. cracca dTH)

de ocino[*](ocimo EJ. ocymo dTH. cfr. § 148. XVII 196.198.). ervilia

medica

de avena. morbi frugum

remedia

quid in quoque terrae generum debeat seri

diversitas gentium in sationibus

vomerum genera

ratio arandi

de ocean do, runcando, sariendo.

de cratitione

de summa fertilitate soli

ratio saepius anno serendi idem[*](idem aruū DFaa (U)D. idem aru FE. item arui R.om.dTH) arvum

stercoratio

seminum probatio

quantum ex quoque genere frumenti in iugero serendum

de temporibus serendi (56-61)

digestio siderum in dies et notae[*](notae D. noctae F. -te DFaa. noct??? E. -tes rv terrestres. De papauere dTSJ. om.v) terrestres rerum in agro agendarum

quid[*](et quid dTva.D) quoque mense in agro fieri oporteat (62-74)

de papavere[*](de pa- pauere om.dTva.-D)

de faerio

causae sterilitatium[*](sterilitatium FFa. -tum rv [ et FaRaT.om.r H) et remedia (69. 70)

de messibus

de frumento servando

de vindemia et autumni operibus

lunaris ratio

ventorum ratio

limitatio agro rum

prognostica (78-90)

a sole

a luna

stellis

tonitribus[*](De tonitruis a)

nubibus

nebulis

ignibus terrestribus

aquis

ab ipsis tempestatibus

ab animalibus aquatilibus[*](ab aquatilibus RdT (?) H)

a volucribus (87. 88)

a quadrupedibus[*](quadrupedibus ll.D. -bus. ab herbis. a cibis dTH)

Summa: res et hisioriae et observations MMLX[*](MDCCCVIII (-YIIII dT). Alibi MMLX FaadT)

EX AVCTORIBVS

Masurio[*](masurio FaD. mass- rv) Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L.Pisone. Cornelio Celso. Turranio[*](Turanio a. Taur- E) Graeile. D. Silano. M. Varrone. Catone censorio. Scrofa. Sasernis patre et filio. Domitio Calvino. Hygino. Vergilio. Trogo. Ovidio. Graecino. Columella. Tuberone. L. Tarutio[*](Tarutio DFadTH. -untio (Taur- E) r. Aruntio v) qui Graece de astris scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio Plauto[*](Plauto DFa. Paulo rv. cfr. ind. II et D KNp. 5.6). Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. Attio[*](Attio FaaS. Attico FE. Accio Rd(?)H. Actio Tv Praxidicā ORibbeck (mus.Men. 1886 p. 631). -dios Fa. -dicas d. -dica r B. om.v scripsit om.Tva.S) qui Praxidicam scripsit.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio[*](Aristophane Milesio. Apollodoro Lemnio FREdTva.D). Antigono Cymaeo[*](Cymeo a. mycaeo F. mic- RE). Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baeehio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto item[*](Chaeresto F. -risto R.(?)G). Diodoro Prieneo[*](Prienaeo R(?)L Dinone DFaD. Dieno F. Dionerv). Dinone Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit[*](scripsit om.Ea). Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit[*](epitoma ll.v(J2). -men B. cfr. ind. VIII). Thalete. Eudoxo. Philippo. Callippo[*](Callippo Bas.(Brunn p. 29). Cali- ll.v(H)). Dositheo. Parmenisco. Metone[*](Metone H. Metio- Fa. Melito- rv). Critone. Oenopide. Conone[*](Conone DFad (Brunn) D. Oenone FEa. ..mone R. Zenone Tv). Euctemone. Harpalo. Hecataeo. Anaximandro. Sosigene. Hipparcho. Arato. Zoroastre. Archibio.

lini natura et miracula (1-6) genera eius excellentia XVII[*](XVII D U Zp. 57. om,Fa. XXVII (-YIII F) r)

quo modo seratur et[*](et RD. om.r. quo modo-.dTv) perfi ciatur

quando primum in theatris vela

de sparti natura (7-9)

quo modo perficiatur

quando primum[*](primū FaaT. -um in r. -us d(?) H) usus eius

de eriophoro bulbo

quae sine radiee nascantur

et vivant

quae nascantur et seri non possint

misy[*](misu FRE. Oisu a), iton, geranion

de tuberibus

pezicae

de laserpicio et lasere

maspetum. magydaris (15.16)

de rubia

de radicula

hortorum gratia[*](genera Ea. cura va.H) (19. 20)

digestio terra enascentium[*](terra enascentium J. terrae (-rre a. -rra Fa) nasc- ll.v) praeter fruges et frutices

natura[*](naturae FEE) et genera et historiae nascentium in hortis rerum X[*](X D U Z p. 57. XX ll.v) (22-37)

de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibus[*](quibus FaadTH. quaecius F. quae citius RE) hortensiorum folia cadant

quoto quaeque die nascantur

seminum[*](seminum — serantur om.R) natura. quo modo[*](quo modo quaeque (quo- que Fa. die add.Ea) serantur ll.D. post 10 cadant pon.dTS. om.J) quaeque serantur

quorum singula genera, quorum plura sint

natura et genera et historiae[*](natura — historiae ll.v. om.D) ad condimenta[*](ad condimenta ll.v(D). om.dTH) in horto satarum rerum XXIII (38-55)

lacrima[*](lacrima sua coni.J2. -mas FRE. -ma DFaaD. -me, d.om.Tv) sua nascens[*](nascens ego coll. ind. XXI (11) et XIX 162. XXI 24. nascentes d. -tia DFaaD. -scunturFR. -scanturE.om.Tv)

ferulacea genera IIII cannabis[*](cannabis H. de ca- ll)

morbi hortensiorum

remedia (58. 59)

quibus modis formicae necentur

contra urucas[*](uricas Fa. erucas Rdva.S(J)) remedia[*](remedium FEaT), contra culices quibus salsae aquae prosint.

ratio rigandi hortos

de sucis et saporibus hortensiorum

de piperitide et libanotide et zmyrmo[*](zmyrnio S. -na Fa. zmirneo T. -na d. smyrnio H. -na RE. myr- F. smir- a) (61. 62)

Summa: res et historiae et observationes[*](M om.Faa) MCXLIIII

EX AVCTORIBVS

Maccio[*](M. Accio FaRdH. M. auctio a. Maucio F. Maucci- cio E.cfr. ind. XIV) Plauto. M. Varrone. D. Silano[*](D. Silano om.FREd). Catone censorio. Hygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabim'o Tirone. Licinio Macro[*](Aemilio Macro Unger (de Valgio Eufo p. 211), prob. Brunn p. 31). Q. Birrio

.[*](birrio II. D. hirrio codd.H. hirtio T(?)v. cfr. D K N p. 3)Vibio[*](Bibio ll) Rufino[*](Rutino Fa. Rufo RT(?)G. cfr. ind. XlV). Caesennio qui κηπουρικὰ scripsit. Castritio item. Firmo[*](Firmio Ra) item. Potito[*](Potito DFaaD. Pitio FREd. Peritio Ea (?). Petreio TL. -richo H. cfr. D K N p. 7) item.

EXTEKNIS

Herodoto. Theophrasto. Democrito. Aristomacho. Menandro qui βιόχρηστα[*](biocherasta (-cer- a) FEE a. -creta Fad. -crea va. B) scripsit, Anaxilao.

medicinae ex iis quae in hortis seruntur.

cucumere[*](cucumere siluestri Rav. -res -tres r) silvestri XXVI[*](XX Ra)

elaterio XXVII[*](XXVI Ra)

anguino cucumere sive erratico V

cucumere[*](cucumere satiuo H. om.Ra. -res -uos r) sativo VIIII

pepone XI

cucurbita silvestri[*](siluestri (svri) ego. XVI Ra. XVII rv. siue D cum U) sompho I

colocynthide XIII[*](XIII ego. X H. X alibi XIII (XII Ra. XVI Faa) ll)

rapis VIIII

rapo silvestri I

napis sive bunio sive buni ade V

raphano[*](raphano satiuo om.Ra. -anis dTS) sativo XLIII[*](II alibi XLIII ll. similiter in hoc et seqq. libris fere semper gemini numeri scripti sunt, quos hic omnes apponere longum est. itemRasuis numeris saepe differt a ceteris)

armoracia[*](armoraciae Rad. -atiae r) I

pastinaca[*](pastinaca ego coll. §29. -ca V H. -ca V alibi II (duo a) ll)

hibisco sive plistolochia[*](plistolocia FadT. pist- (-chia H) EH. phistolocaea R) sive

moloche agria XI

staphylino sive pastinaca erratica XXII[*](XX Ra. an XXV?)

gingidio[*](gingidio H. -dion RdT. gigg- r) I[*](I om.FEdTH)

sisere XI

sile XII

inula XI[*](XII a.om.Ra. an IX?)

caepa[*](caepae FRE. cepę Fa. -pe aT. caepis d(?)H) XXVII

porro sectivo XXXII

porro capitato XXXVIIII

alio LXI

lactuca XLII[*](XXXIV Ra)

caprina IIII

caesapo I

isati[*](issati FaFEd. -api Ra) I[*](I H. XXI Ra. alibi XX r)

lactuca silvatica VII

hieracia XVII

beta XXIIII

limonio sive neuroide IIII[*](IIII FaRaa. III rH)

intubo quae ambubaia[*](quae ambubaia Ea (?) D. quae am- bula J. om.r) IIII[*](III dTS)

cichorio sive chresto sive pancratio[*](pancratio J. -tio quae ambubaia (ambob- REa. ambubai X Ra. -uba d. -ulia Fa. -ubula T. am- bula S) rH) XII

hedypnoide IIII

seris[*](seris — VII om.R1) generibus[*](gen. FFaRaaJ. genera R2EH) II[*](II D U Z p. 61. III (tis Ra) II. H. cfr. § 76) medicinae VII

brassica LXXXVII[*](LXXX Ra)

cyma

brassica silvestri XXVII[*](XXXVII (-VIII Faa) alibi XXVII FaR2in marg.a.om.R1)

lapsana I

marina brassica I

scilla XXIIII[*](XXIII alibi XXIIII ll. XXIII H)

bulbis XXX[*](XXX H. XXX. Bulbis (-bi R) siluestres (-tribus a) II)

bulbine[*](bulbine dTH. -bone ll) I. bulbo vomitorio

asparago sativo[*](satiuo om.dTH(J)) XVII[*](XVII Faa>D. XVI Ra. om.r H)

corruda sive ormino sive Libyco XXIIII

apio XVII

apiastro sive melissophyllo

olusatro sive hipposelino XI oreoselino[*](oreoselino H. orto- FaRRaa. orlto- F. horto- EdT. ortho- S) II. heteoselmo[*](helioselino FaRaadTS. hio- r. add. oreoselino (-num. FE) I RFE. oleo- Faa) I

petroselino I. buselino I

ocimo XXVIII[*](XXVIII ego. XXXVIII Ra. XXXV H. -V alibi XXXVIII r)

eruca XII[*](XII RaS. XII (XI FEH) alibi XXII r)

nasturcio[*](nasturtio R d (?)v) XLII

ruta LXXXIIII

mentastro XX

menta XLI

puleio[*](pulegio aTva.S) XXV

puleio silvestri XVIIII[*](XVIIII Ra. -III FEaH. -II rS)

nepeta VIIII

cumino XVI[*](XVI Ra. XLVIII FaH. -VIII alibi XLIII r)

cumino silvestri XXVI[*](XXVI II. H. -VII dTJ. XXII Ra)

ami[*](ami II. J. ammi H. om.v) X

cappari XVIII[*](XIIII Ra. an XVI?)

ligustico sive panace III[*](III Ra. IIII rH)

cunila bubula V

cunila gallinacea sive origano V

cunilagine VIII[*](VIII ll. H. an III?)

cunila molli II[*](II (bis) Ra. III (bis) r H)

libanotide II

cunila sativa III[*](III ll. H. an II?)

cunila montana VII

piperitide sive siliquastro V

origano oniti sive prasio VI[*](V dTj)

tragorigano VIIII

origano[*](origano om.d TJ coll. § 177 generum ego. -ra R(?)H. g. F. gen. FaJ. om.r VIIII Ea) Heraclio, generum III, medicinae XXX[*](XXVIIII Ra. an XXXIII?)

lepidio III[*](I a.an V?)

git sive melanthio XXIII[*](XXXIII E.an XXIIII?)

aneso sive[*](siue ll. H. IIII Ra) aniceto LXI[*](an LXVI?) (72. 73)

aneto[*](anetho H.) VIIII

sacopenio[*](socopemo FEa. scop- R) sive sagapeno XIII[*](XIII ll.H. an XIIII? add. Epopanace albo III FREad1. (cfr. opopanace § 264))

papavere albo II[*](II ego. III H. III alibi II ll)

papavere nigro VIII

de sopore. de opio. contra potiones quas ἀνωδύνους et ληξιπυρέτους et πεπτικὰς[*](pepticas FaH. pat- Ra. rept- r) et κοιλιακὰς vocant

papavere[*](papauere siluestri II ego. -tri III II. om.dTH) silvestri II. Meconio[*](meconio Ra. -nio (-nte Fa. Neconte a) I rH)

papavere rhoea[*](rhoea H. rhyas Ra. rhias Fa. rias a. roas E1. ruas r) II

papavere[*](papauere H. -er ll. add. siluestre dT. -tri H) ceratiti[*](ceratiti H. -titis FaRa. -tis R. cerraticisFE. err-a. ceratytide d. -atium T) sive glaucio[*](glaucio H. -ion (-um a) ll) sive paralio[*](paralio H. -lium ll) V[*](V ego. VI d.H. X T. VI alibi III r)

papavere[*](papauere aH. -er r. add. siluestre dT. -ri H) Heraclio[*](Heraclio H. -ium ll) sive aphrode[*](aphrode ego coll. § 207. affrodi a. aprhody Fa. aproti E. -rot. FR. aphron dT. -ro H) II. [*](II ego. IIII ll. H. om.dT)διὰ κωδυῶν[*](diacodion FRH. -conion E. acodyon Fa. -dion a. dicadyon d. -dion T)

papavere[*](papauere J. -eri F. -er rH) tithymalo[*](tithymalo J. -lon dT. -Ium vel -llum ll) sive paralio[*](paralio J. -lium H. -Ilium R. pharalium F. -Ilium E. -clium Faa. artalion (-th- d) dT) III

quo[*](lemma om.dTH(J). post 26 meconio pos. Brot., post 21 nigro VIII v) modo sucus herbarum colligendus

porcilaca[*](portulaca ava.H) XLV. pepli XLV[*](XLV. pepli XLV ego. XLV (XLII Faa) Leptis XLV alibi peplis (plebis a. pephlim dT) ll.quae et peplis XXV (XLV Brot.) H)

coriandro[*](coriandrum Faa) XXI

atriplice[*](atriplice dTH. -plex ll) XIIII[*](XIII EBrot.)

malva malope XLVI[*](XLVI Ra. XIII (XVI Faa) alibi XLII (XLY a) r. XIII H)

malva malache I

malva althaea sive plistolochia[*](plistolochia J. -cia EdTH. -ci??? F. -ofocia Ra. phlistolacia R. phisto- r) XVIIII[*](XVIIII ego. XIII Ra. LVIII Fa. LVIIII rH)

lapatho silvestri sive oxalide[*](oxallide Faa. pallide r. om.va. H) sive lapatho canterino[*](cantherino dTH. om.v) sive rumice I[*](I dTH. om.ll. an VI?) oxylapatho[*](oxylapatho (oxi-a) ll.v. om. hic et post hippolapatho pon.dTH) VII[*](VII ego. IIII alibi VII (IIII FE) ll. IIII H) hydrolapatho II[*](II ll H. an VI?)

hippolapatho VI[*](VI ll.H an VII?)

lapatho sativo XXI[*](XXI ll H. XXIII dT.an XVII)

bulapatho I

sinapi, generum[*](generum ego. gen. aJ. -nera rH) III, [*](IIII a) medicinae XLVIII[*](XL VIII FRE. XLIIII FaaH. -IIII alibi XLYII dT)

adarca XLVIII[*](XLVII RdT)

marrubio sive prasio sive linostropho sive philopaede sive philochare XXVIIII

serpyllo XVIII[*](XVIII FaEdTH(S). -IIII r Brot. an XVII?)

sisymbrio sive Thymbraeo XIII[*](XIII Ra. XXIII (XXXII a) alibi XIII r. XXIII dTH)

lini semine XXVII[*](XXVII Ra. XXX rH. an XXVIII?)

blito VI[*](an V?)

meo Athamantico[*](meo atbamantico (ada- dT) dTH. meotha-F. miotha-R. Macota-a. Machotha-Fa. Athamantico XXII. Miotha- E.om.v) sive Athamanico[*](siue athamanico ll. siue abath- dT.om.v) VII[*](VII FaEH. VII. Athamantico (athra- dT) XXII r. om. v)

feniculo XXIII[*](XXIII a.om.R1. XXII r H)

hippomaratho[*](hippomaratho ego coll. § 255.258. -to ll. -thro H) sive myrsineo[*](myrsineo H. -eum dT. myr- iseneo F. mirs- RRaa. mys- E. mis- Fa) V[*](V II.H. III Ra. an IIII?)

cannabi VII[*](II Ra. VIII FaFRdT. VIIIIrH)

ferula VIII[*](an VIIII?)

carduo sive scolymo VI

theriacae conpositio

Summa: medicinae[*](medicinae ll.v(D). res dTH) et historiae et observationes MDCVI[*](MDCVI RS. MCVI (-VII F. -Y dT) alibi MDCVI FedT. DCLX alibi DCVI Faa. MCVII Brot. MDCLX H. -CVII v)

EX AUCTORIBVS

Catone censorio. M. Varrone. Pompeio Lenaeo. C. Valgio. Hygino. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Celso. Antonio Castore.

EXTERNIS

Democfito. Theoptirasto. Orpheo. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Pythagora. Nicandro[*](Micandro om.FaaH).

MEDICIS Hippocrate[*](Hippocrate S. om.Ra. Nicandro. Hipp-rv. Hipp- Nic- H). Chrysippo. Diocle. OphIone[*](Ophione va.B(D cum Brunnio p. 36). Ophlone FKEdT. Qplone r. Opione B. Ophelione H). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Appllodoro Citiense. Apollogo doro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Gleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistato. Diagora. Andrea. Mneside.Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philinio. Petricho[*](Petricho FaRadTH. -chio a. -iclo R. -iclio r. -idio v. -treio L). Miccione[*](Miccione FREdT (Brunn)D. -ctione rv. -ctone H). Glaucia[*](Claucia FR. -udiaEv a. B.. Ganecia Fa. -eua a). Xenocrate.

naturae florum et coronamentorum.

de strophiolis. serta

qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare

quis primus[*](primus H. -um ll.v(S)) coronas[*](coronam Eva.H(S). -na FR) foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primus[*](primus ego. -um ll. H. om. v) caelaverit eos

quantus honor coronarum apud antiques fuerit

severitas antiquorum in coronis

quem floribus[*](plus E. pluribus E3) honoraverit[*](honorauerit FaFRdT. corona- (VE?) H) populus Romanus

pactiles coronae

de sutilibus coronis

de nardinis. de Sericis[*](siricis E. syr- F. siritis Fa1)

Cleopatrae reginae factum in coronis[*](in coronis om.FRE)

de rosa[*](de rosa in coronis FR2Eva.H). gen. eius XII .

med. XXXII[*](XXXII S. om.E1H. XXXII (XXIII VdT) alibi XXXIIII r)

lili gen. III (n). med. XXI[*](XXI FaFRETH. XVI V d. XXIII J)

lacrima sua nascens[*](lacrima sua nascens cod. Salm. cfr. § 24. -mas nascens Fa. -ma nascens R2TD. -manscens R1E. -mascens F.om.V dH)

narcissi gen. III . med.[*](medicinae XVI om.V dH. an XIV?) XVI

quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur

quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)

violae colores III . med. XVII[*](XVIII-FE2in marg. om.E1Brot. XXVIII H)

luteae gen. V[*](V ll.H. III D U Z p. 64) med. X

caltha[*](caltha ego. de caltha dTH(J). de acalta r. ia. caltha S cum Salm.). regius flos

baccar[*](baccar ll. J2. coll. § 29.132. -cchar S. de bacchare dTv. (item saepius de praem.dTv)) . med. XVII

combretum[*](cobretran VFR. combetrum E. cob- Fa. (add. de asaro d TH)) med. I crocum . med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usu[*](in nsu om.Eva.J)

de natura odorum

iris . med. XLI

saliunca med. II[*](II ll. S. III dTH(J))

polium sive teuthrion[*](teuthrion VH. -trion FadT. theutrium FR. -trū E. -thrium D) med. XVIII[*](XVIII FRES. -IIII rH (J). errore add. genera V (recte II) 8)

qui[*](qui— occidente (cad- R) ll.D. om. v) flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente

vestium aemulatio cum floribus

amarantus

cyanus . med. II

holochrysos med. III

petilium[*](bellium FaFR. bdellium VE. (de)bellio dTH). bellio

chrysocome sive chrysitis . med. VI .

qui frutices flore coronent

qui folio .

melothrum. spiraea.origanum[*](origanum H. triga- dT. thrica- RE2. trica- r). cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melittaena[*](melitena FRE. -tina YFad) . med. XXI[*](XXII R)

melilotos quae sertula Campana[*](Campana EH. -na siue melilotum r D) (29. 37). med. XIII[*](med. XII R.om.Eva.D) trifoli gen. III . med.[*](med.— 9 gen. II om.R) IIII . myophonum

thymi genera II[*](II D U Z p. 66 n.l. III II. H) . med. XXXIII[*](XXXIIII ego. XXVIIII VFadTH. -Ill rS) . flore nascentia, non semine

conyza[*](conyza om.VFRE)

lovis flos. hemerocalies . med. IIII

Helenium med. V[*](an VI?)

phlox, quae ramis et folio[*](folia E. -liis J. cfr. § 59) odorata

habrotonum[*](abrotanum RE. -tonum H) . med. XXII . Adonium. genera II ipsa[*](dist.ego) se propaganda

leucanthemum med. I

amaracum[*](amaracum ego. -ci gen. IIll. H) sive sampsuchum[*](siue sampsuchum om. H) . med. XI[*](XI ego. LX S. IX H. LX alibi VIIII (VIII FE) r)

nyctegreton sive chenamyche[*](cenamiche VFad. gena- FR. genemyche E) sive nyctalops

quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)

anemone coronaria sive phrenion[*](frenion FE. p???nion R. eremion r. om. H) med. X

oenanthe herba med. VI[*](an V?) . melaniam[*](melanium ego coll. § 65. meliantum d. -tium T. melant- Fa. -thium r H. add. med. XI ll. H. del.J2, huc translata e sqq. ratus. cfr. ind. XXII (26). XX (71)). Heliochrysos[*](hellocrysos F. -crisos RE. elicrysos d. melichr- VFa) med. XI

lychnis[*](lychinis FRE. lich- Fa. ante tiphyon pon.dTH) . med. VII

gladiolus. hyacinthus

med. VIII

tiphyon[*](tiphyion T. -phion F. thiph-RE. tith- r). pothi gen. II. orsinae[*](orsine FaFT.an orsini? cfr. § 67) gen. II

vicapervica[*](uincaperuinca VR.(?)va, J2. cfr. § 68.172) sive chamaedaphne med. IIII

quae semper vireat herba

quam longa cuique vita florum[*](florum dTH(D))

quae propter apes serenda inter flores. cerintha

de pabulo apium[*](apum VdT). de morbis earum et remediis (42. 43)

de venenato melle et remediis ems

de melle insano

de melle quod muscae non attingunt

de alvariis[*](alueariis V2REva.D). de alvis[*](alueis V2) et cura earum[*](earum VFadT. eor- rv)

si famem apes sentiant

de cera facienda

quae optima eius genera de cera Punica

sponte nascentium herbarum in quibuscumque[*](quibusque VFadTH(Jl)) gentibus usus; naturae, miracula (50-108)

fraga. tamnum. ruscum med. IIII

batis[*](battis FRd) gen. II med. II

pastinaca pratensis. Lupus salictarius

colocasia . med. II[*](post med. II add. de cichorio dTS. cichorium H. om. D. cfr. ind. XX(30))

anthalium[*](anthialium FR. anthya- E. antia- Fa. antya- d)

anthyllium[*](anthyllium ego coll. § 175. sine anti- cellium (antec- dT. anticensium R) ll.S. om. H) sive anthyllum[*](antyllum RedT. -tillum r) med. VI[*](an VII?)

oetum. quae radices nihil supra terrain gignant[*](quae—gignant om. H): arachidne[*](super VFaR arachidne ego. -na H. archenide (-chaen- F) ll), aracos[*](aracos dH. -chos VFaT. abachos r)

candryala[*](candriala RET. chondrylla B § 89). hypochoeris[*](hypochoeris H. -prochroris R. -pochoris r). caucalis. enthryscum[*](enthryscum Rd. -thyrscum VFa. -thriscum FT. -tristum E. anthriscum (B)H). scandix, eadem[*](eadem ll.S. om. H. come eadem coni.J2coll. § 89) tragopogon[*](traseopocon FE. thra- R.om.H). parthenium sive leucanthes sive amaracum[*](amaracum ego coll. § 163. -cus S. amanacum (-cus E. -dis R) ll. om.H) sive perdicium[*](per- dicium S e § 176. pelleuchion (peleu- R) FRE. -eution VFa, cali- tha dT.om. H) sive muralis[*](siue muralis —) med. VIII

trychnum sive strychnum sive halicacabum[*](halicacabum S. all- R2. alii-VFadT) sive callias[*](callias ego. -ada S e Diosc.IV 72. calittis R2. calitha FadTJ. om.V. (item § 177 scribendum erit callian)) sive dorycnion sive manicon[*](manicon om.FR1EH)[*](manicon S. mari-VFadT) sive peritton[*](perithon (par-VFa)ll) sive neuras sive morio sive moly[*](molymT. lim Fad. -lionV. -linr) med. III[*](III ego. VIII ll. S)

corchorus ined. VI[*](an V?)

aphace. achynops[*](achynops ego e § 89. acynops d. -pisR. -pos RH). epipetron[*](piretron FRE). quae numquam floreat[*](floreat ego. -ant II. H. cfr. § 89 extr.), quae semper

cneci[*](cneci H. Neci R. gne- FE. greci r) gen. III[*](gen. III ego coll. § 90. gen. IIII VFadTH. geniū r) . med. III[*](med. VII Fa. om.V d)

aculeati generis herbae (54-58)

erynge. glycyrriza

tribulus (54. 58)

anonis[*](anosis Fa. ono- nis d(?)H. cfr. § 91.98)

pheos sive stoebe. hippophaes

urticae gen. IIII. [*](VI E. III FR) lamium. scorpio

acorna[*](acorna ll D. carduus, acorna H) .leucacanthos. chalceos[*](clalceos cnecos H e § 94. -cionecos F. -ecus VR. -etus E. calchionecos Fad). cnecos. polyacanthos. Onopyxos.[*](onopyxos H. -phycos dTJ2. -phygos VFa. -phrycos r) helxine[*](elxine T. helsine r). scolymos. chamaeleon. tetralix[*](tetralix T(?)H. petralis FREd. -rus r). atractylis[*](atractylis Salm. om.ll.v) sive phonos[*](siue phonos ego huc posui, post acorna pon. ll. H. cfr. § 95).acanthice mastiche

cactos[*](cactos ego. -tus S. ectacos (-cus VTd. -cus siue H) cactus ll. H. demendo cfr. § 97 Et cactos quoque) . [tenica[*](uncos ego posui. tenica (fen- T) ll. pternix H e § 97. -ica 8. ternica J2), pappum[*](pappum (-ptum Fa) alibi tappum (ra- R) ll. pappus H. -um S), ascalia]

herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthes[*](phyllanthes R(?)H. philanthus E. phyllantus (py-FFa) r. cfr. § 99).

crepis. lotos

differentiae herbarum per folia:

quibus folia non cadant.

quae particulatim floreant

heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur

spicatarum genera:

stanyops[*](stanyops S. -opos H. -ntobs FE. -niobs r) . alopecuros. stelephuros[*](stelephuros H. stelophiros T. stellepyros VFa. stello- FRd. sello- E) sive ortyx sive plantago. thryallis[*](thryallis H e § 101. pyralis E. -allis (par- R) r)

perdicium. ornithogale

post annum nascentes a summo florentes, item ab imo

lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens

iasine[*](iasine ego. las- ll. iasione TH). chondrylla[*](chondrylla ego e § 105. cond- H. chryndilla d T. chrin- Fa. crin- V. cyndrilla r). picris[*](picris H. pigris ll 1. 2 dist. ego) . quae toto anno floreant[*](floreant ll. -ret dTH. cfr. § 89 cum § 105) quibus flos[*](flos ll.D. flos exeat dTH) ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter[*](quater FE. quae R) floreat[*](flo- reat EJ2coll. § 106. -ant rv) cypiros med. VIII . thesium .

asphodelus sive hastula[*](astula ll) regia.

anthericus sive albucum[*](siue albucum 11. 8. del.H. add. Amuletum R. -tum, asian FE. -tum asian alibi oispant (oistant Fa) r. pistana v (cfr. § 111.112). del. H)

iunci gen. VI. med. IIII

cyperus. med. XIIII[*](an XIII?)

cyperis[*](cyperos T. -rus Rd)

cypira[*](cypira VEH. -pera r)

holoschoenos[*](holoschoenos H. olyschenos (olis- E) ll)

med. ex iunco odorato sive teuchite[*](teuchite H. theu- VFa. -cite T. thecite Rd. tetite F. thetitae E) X[*](an IX?)

med. ex asaro VIII[*](medicinae ex asaro VIII om.dT.an VII?)

med. ex Gallico nardo VIII[*](an VII?)

med. ex herba quam phun[*](phun J2coll. § 136. XII 45. phyri R. phinEdT. uin F. fin r. phu H) vocant IIII

[Syrium][*](uncos ego posui. Syrium ll. H. om.d2T.an ex croco collyrium? cfr. § 138 extr. syrium, lilii sucus, commemora- tur § 127) croeomagma, med. II[*](post med. II add. Bolete (-to R.om.d2T) aeenos med. II ll. del. v)

pesoluta[*](pesoluta TS. pers- v. pesolui (re- VFa) r). med. I

Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX

EX AVCTOEIBVS

Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. Caepione[*](Caepione VFaH. Caeli- Fed. Celi- RT. C. Helio v). Vestino[*](Vestino v. Crist- R. cryst- F. Chyst- E1. Chryst- E2. Cri- spino r). Vibio[*](Vlpio FREdv.a. B) Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo S). Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.Valgio[*](C. Val- gio H. Publio, uargio (uor- V) ll. P, Largio v. cfr. ind. XX). Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα[*](biochresta B(H). -crestas VFa. -crea v. diochresta TL. -sia FE. -cresia d. choehresia R.cfr. ind. XIX. XX) scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.

MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesi- theo d(?)H. -estheo rv) qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. Timaristo[*](Timaristo B. -ito ll. -antho v). Simo[*](Simo (Sy-R) ante Timaristo pon. v). Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione Tv(D). Opi- RB. Hopi- Fed. Hopini- VFa. Ophelione H. cfr. ind. XX). Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione RdD. Micti- F E Tv. -tone H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate[*](Philino — Xenocrate om.VFa).

auctoritas herbarum(1-7)

gentes herbis formae gratia uti

herbis infici vestes; item pigmento[*](pigmento D. -ta ll. J1. del.v) Gallicae cortinae[*](gallicae cortinae ego coll. § 3 et XXXV 150. de oleo cortina dTJ1coll.§ 48. de oleo chortino (add. alibi crotino Raa) ll.D coll.X V 30 (rem deesse in §3 ratus)). de sagmnibus[*](sagminibus H. sanguin- ll. om.v). de verbenis et clarigatione

de corona graminea. de raritate eius

qui soli corona ea donati[*](corona ea donati Rav(J). -nae adso- FRE. -na do- rH)

qui solus centurio

medicinae ex reliquis coronamentis:

erynge[*](eryngio H. -ion ll.S) sive eryngio quae[*](quae ego (item p. 71,8). siue ll S. del.H) centum capita XXX[*](an XXXII?) (8. 9)

acano[*](acano H. -nos VFaS. -nosi r) I[*](I H. XI ll)

glycyrriza sive adipso[*](adipsos SJ) XV

stomatice I

tribuli gen. II med. XII

stoebe sive pheos[*](siue pheos TS. siue ceos (coeos R) r. om.v. (deest IIII))

hippophaes[*](hippophaes S cum Salm. -phyes (v)H. -opes ll). gen. II. med. II

urtica LXI

lamio[*](lamion(-ium VH) vel fam- alibi lamo ll) VII

scorpionis gen., II med. I

leucacantha[*](leucachantaT. -tarnEd. leua- F. leu- R. leuco- VFa)quae phyllos[*](phyllos H cum B e § 40. phymos vel phimos ll) sive ischas[*](ischas FREdJ2. escas r. ischias H cum B e § 40) sivepolygonatos IIII

helxine[*](helsine FaRa. hers- FRE) XII

perdicio sive Parthenio sive[*](siue derithe FREd.om.TH) siderite quae urceolaris sive astercum[*](artercum FE. alterc-VFaH. asteric- Brot.) XI

chamaeleone[*](chamaeleon H) sive ixia[*](ixea FE. ixias H) sive ulophyto sive cynozolo[*](cynozolo D. -Ion RaH. -zalo (ty- E) r. -zialon dT), gen. II, med. XII. mastiche[*](mastiche (-ce E) ll. D. om.dTH)

coronopode[*](coronopus dTH. (deest I))

anchusa XIIII

pseudoanchusa quae[*](quae ego. siue ll. H) echis sive doris III

onochilo sive archebio sive onocheli[*](onocheli RaTH. ton-R. con-FE. onochelis r) sive rhexia sive enchrysa X[*](X ego coll. § 51. 52. XXX (XX VFa) alibi X ii. XXX H)

cuius[*](cuius —mutent ll. D. del. H. cfr. § 51) radices colorem mutent 25

anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, [*](III dTH. IIII ll) med. XI

loto herba III[*](III Fa. IIII r H)

lotometra II[*](an III?)

beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XII[*](XII ll.S. XIII H. an XIIII?)

heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII

adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIII[*](XXVIIII Ra)

frutex sine radice[*](frutex — radice ll. D. del. H. cfr. § 63) (so)

picride I. thesio[*](Thesion R. -ium dTH) I

asphodelo LI

halimo[*](halimon (ali- RdH) ll. alimo S) XIIII

acantho sive paederote sive melamphyllo V

bupleuro V

bupresti I

elaphobosco[*](Flatobosco FE. Pla- R) VIIII

scandice VIII[*](VIII VFaRa. VIIII rS. X H)

enthrysco[*](enthrysco VFaJ2. -hyrisco Ra. Inthris- R. Inthyris- FE. entriscum dT. anthrisco S. -cus H. cfr. ind. XXI (52)) II

iasine[*](iasine T. las- VFadv. Cas- r. iasione C. cfr. ind. XXI(65)) IIII

caucalide XII[*](an XIIII?)

sio XI[*](an XII?)

sillybo[*](sillybo J2. syllibo VFa. -itho R. -do F. sillibo Ra. -itho E. silybo S)

scolymo[*](scolymo S. -mum dT. -mon H. -lybo FR. -libo r) sive limonio V

sonco[*](sonco FaRdJ2. -go Ra. -caV. -chosTH. -cho S. sconco r), gen. II, med. XV

condrio[*](condrio D e § 91. -ion T. -illo S. chondrion d. hariscondro (-scho- FE) r. chondrillon H. cfr. ind. XXI (52)) sive condrille VI[*](VI VFaRaRS. III rH(J). add. mastiche Ra)

de boletis, proprietas eorum in nascendo

de fungis. notae venenatorum. med. ex Iis[*](is F. eis ES. his rH) VIIII

silphio VII

laseri XXXVIIII[*](XXXVIE VFa. XX- R)

propoli[*](propolis V(?)J2. de melle. propolis dTH(J1).)V. mellis XVI[*](XVII R)

aquae mulsae XVIII[*](XVII Ra) (51. 52)

quare[*](quare (qua Fa) ll.D. quo dTH(J2). quo— mutentur ante aquae mulsae pon.dTH) genere ciboruin mores quoque mutentur

mulso VI

melitite[*](mulsum .. me- litites VdT.H) III[*](an IV?)

cera VIII[*](VIIII Ra)

contra conpositiones medicorum

medicinae ex frugibus (57-76)

siligine I. tritico II.[*](II ego. V VFaRa. lrH) palea[*](palia V Ra) II.

farre I. furfuribus[*](an furfuribus III? om.T) I. arinca. athera[*](arincha (-ca D) athera (aute- VFa) VFaRaD. cfr. § 121. farinca ateras.r. olyram arincam (-ra .. -ca J) siue athera dTJ1) II

farina per genera, medicinae XXXVIIII[*](XXXVIIII V. -VIII Fa. XXVIIII rD. -VIII dTH)

polenta VIII

polline V. pulte I. Farina chartaria I

alica VI[*](VI ll.H. V RadT.an III?)

milio VI

panico IIII

sesima[*](sesama H) VII. sesamoide[*](sesamoide VH. cfr. § 133. -odides dT. sesi- moide FaJ. -di r) III.

Anticyrico[*](antecyrico Ed. anthe- FR) IIII[*](III VdTS)

hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceam[*](phoeniceam V. -ciam rS. phenice d. phunce T.cfr. § 135) I[*](quam — I om. H)

ptisana[*](ptisana H. tips- T. tis- RadJ2. itisina FE. tisi- r) IIII

amylo VIII. avena I

pane XXI

faba XIIII[*](XIV Ra. XLV alibi XVII VFa. LV (LIII E) alibi XVI (XVII R) r. XVI H)

lente XXXII[*](XXXII ego. XXVII alibi XVII RE. XVII alibi XVIII dT. XVII H. lemma om.r)

φάκῳ[*](phaco Ra. fa- d. spha- T. fo- VFa. Tha- FE. ta- R.del. H)ἐπὶ τελμάτων[*](τελμάτωνS cum Salm. teimaton Ra. thei- FR. -thon E. tetton r. cfr. § 145 extr. del. H) II[*](II ego. V VRaFR. uel E. XI FadT. III S)

elelisphaco[*](elelisphaco TH. eleti- VFa. elethi- Ra. elepti- d. elelias (elhe- E) piaco siue helisphaco (-paco E) r) sive sphaco[*](sphaco H. sphac FRE. elesphaco T. elete- r) quae salvia XIII[*](III RE)

cicere et cicercula XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)

ervo XX

lupino XXXV

irione[*](irione RadTH. eri- (ery- R.) rS) sive erysimo quod Galli velam XV

20 hormino[*](hormino VH. or- r) VI

lolio V

miliaria herba I

bromo I

orobanche[*](orobanche H. -ache R. -acche r) sive cynomorio I

contra leguminum[*](contra (de H) leguminum VFaRaH. om.r) bestiolas[*](bestiola I R. -lis dTH) I

de zytho[*](zytho dH. xyto Ra. zito VFa. gy- T. zylo R. ziloi r) I[*](I ll. S. om.H(J)) . spuma[*](spuma (stu- F. sti- E) ante de zytho pon. ll. S(D). et ceruesia (-uisia H) d FH(J))

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI

EX AVCTORIBVS

iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.

medicinae ex arboribus cultis:

vitibus XX[*](an XXV?)

foliis et pampinis vitium[*](et pampinis uitium ego. tritium et pampino dTH. -ium VII. pampinis FaD. uitium rJ)XII[*](XII ego. VII ll. H)

omphacio vitium XIIII

oenanthe XXI

uvis recentibus

uvarum servatarumgeneribus med. XI

sarmentis uvarum I

nucleis acinorum VI

vinaceis III[*](III ego. VIII ll. H)

uva theriace IIII

uva passa sive astaphide[*](astaphide S. -phis (-pis FaFE) ll. H)XVII[*](XVII ego. XIIII ll. H)

astaphide agria[*](agria dTH. om.r. cfr. § 17) sive staphide[*](staphide J2. -phis d. -phide agria (acria FE) sine labrusca 11. -phis (-phide S) siue taminia TH) sive pituitaria XII[*](XIIII alibi XII Fa. an VIIII?)

labrusca[*](labrusca siue dTS. -ca H(J2). om.r) sive uva taminia quae[*](uua taminia quae (om.FRE) et ll. J2. om.dTH) et ampelos[*](ampelos ll. J2. -lo S. om. H) agria XII[*](XII om.R1E.an VII?)

salicastro[*](salicastro S. de sal- dTH. om hic et salicaster (-ste VFa) ante labrusca pon. r) XII[*](an II?)

vite alba sive[*](de (del.S) uite alba siue dTH. om.r J2) ampelo leuce sive staphyle sive melothro sive psilothro[*](siue psilotrum T.om.EdH) sive archezosti sive cedrosti[*](cedrosti ego e § 21. -rusin dT. -ro rS. -ron H) sive mado XXXI[*](XXII T. XXXV H. an XXXIII?)

vite nigra sive bryonia sive Chironia sive gynaecanthe[*](gynaecanthe H. cfr. § 27. cynec- E. cinec- F. -chante VFa. cinach- Rd. ginac- T. gynac- S. gynaecac- J2) sive apronia XXXV[*](XXXV alibi XXXIIII ll. an XXXX?)

musto XV

Falerno VI. Albano II. Surrentino[*](ord. mut. (Surr. Alb. Fal.) dTH) III

Setino I. Statano I. Signino I

ceteris[*](reliquis dTH) vinis XIIII[*](XIIII ego. LXIIII ll. H)

observationes circa vina LXI[*](LXI (XL Fa) ll. H. XLI coni.D U Z p. 69, sed addendae sunt viginti e sect. 22) (22. 23)

quibus aegris danda, quando danda; quomodo danda. observationes circa ea XCI[*](XCI ll. H. an CXI?) (24-26)

aceto XXXIII[*](XXXIII ego.XXVIII ll. H)

aceto scillino XVII[*](XVI dT)

oxymelite[*](oxymile VFa) VII. oxyalme[*](oxyalme VII Fa. om.r H. cfr. § 61) VII

sapa VII

faece vini XII[*](an XIIII?)

faece acetl XVII

faece sapae IIII

foliis oleae XXIII

flore IIII. olea ipsa VI[*](IV ll.H. an VI?)

olivis albis IIII. olivis nigris III[*](III F. VII alibi IIII VFa.)

amurca XXI[*](an XXV?)

foliis oleastri XXI[*](XXI ego. XVI ll. H)

omphacio III

oenanthino oleo XXVIII

cicino XVI

amygdalino XVI[*](XXEII VFa. an XVIII?)

laureo[*](laureo ll S. -rino dTH(J. cfr. XX 137) VIIII[*](an VII vel VIII?)

myrteo XX

chamaemyrsinae sive oxymyrsinae, cupressino[*](cypressino XX R2), citreo, caryino[*](caraino E. cari- F2Rd. carri- F1. carsi- Fa. (deest III, item lent. III. bal. IIII)), Cnidio, lentiscino, balanino

cyprino et cypro ipsa XV[*](XV VFa. XXI R. XVI EdTH)

gleucino I, balsamino XV[*](XV VFaS. V rD. om.dT. XIII H) (46. 47)

malobathro[*](malobathro om.FBE) V[*](V VFaS. om.r. VIII H)

byoscyamirio II. thermino I. narcissino I. raphanino[*](raphanino II Fa. cfr. § 94. -ino V rH) II. sesamino III. lilino[*](lirino H(S). om.F) IIII[*](IIII ego. III ll. H. I dTj). Selgitico I. Iguino[*](eguino FRE) I

elaeomeli II. pissino II

palmis VIIII[*](X uel VIIII VFa. an XII?)

palma myrobalano III

palma elate XV[*](XV VFa. cfr. § 99. XVI r H. XVII dTJ)

medicinae ex singulorum generum flore, foliis, fructu, ramis, cortice, suco; ligno, radice, cinere (54-83)

malorum observationes VI

cotoneorum XXV[*](XXV ego. cfr. § 100-103. XXII (alibi XXIIII VFa) ll. H)

struthiorum I

dulcium malorum VI

austerorum I[*](I ego. IIII ll H)

citreorum V

Punicorum XXIII[*](XXIII ego. XXVI ll. H) (57. 58)

stomatice XIIII[*](XXIIII EH. IIII V)

cytino VIIII[*](VIIII R. VIII r H. add. alibi IIII ll)

balaustio XV[*](XV ego. XII II. H. add. punico siluestri dTB. del, D))

pirorum observationes XIII[*](XIIF EH. CII d T)

ficorum CXI[*](CXI ll H. an CXIX?)

caprificorum XLII

erineo herba III

prunis IIII

Persicis II

prunis silvestribus II

lichene arborum II

moris XXXXVIIII[*](XXXXVIIII ego. XXX- FREH. XX- r) (70. 71)

stomatice[*](uncos ego posui coll. § 136) sive arteriace [sive] panchrestos[*](panchresto S) IIII

cerasis V

mespilis II. sorbis II

nucibus pineis XIII[*](XIII alibi CXIII VFa. an XVI?)

amygdalis[*](amigdalo FKE(S)) XXVIIII

nucibus[*](nucibus — V RdTH. om.r) Graecis V[*](V ego. I RdTH)

iuglandibus XXIIII.[*](iuglandibus XXIIII om.VFa. an XXII?) antidoto

abellanis III. pistaciis VIII. [*](VIII H. VIII (VII VFa) alibi VIIII ll. an XIII? cfr. .§ 150 cum 142.143)

castaneis V

siliquis V. corno[*](corno H e § 151. cornu ll.v) I. unedonibus

lauris LXVIIII

myrtis LX

myrtidano XIII[*](XII V.an VIII?)

oxymyrsine[*](oxymyrsine (praem. myrto siluestri siue) dTH. oxymyrra R. -mira r) sive chamaemyrsine quae[*](quae ego. siue ll) ruscum[*](ruscum ll. D. -co V (?) H) VI[*](an VII?)

Summa: medicinae et historiae et observationes MCCCCXVIII[*](an MCCCXCVIII?)

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit lulio[*](Tulio F. -llio R E) Basso qui item. Antonio Castore. M. Varrone. Cornelio Celso. Fabiano.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo, Sophocle, Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesteo ETva.H). Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione v(D). Opi- FB. Hopi- VRE. Oplo- Eaa. Holo- Fa. OIo- dT.cfr. ind. XX). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro

Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto[*](Cleophante JD errore). Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione.Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco.Olympiade 10 Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Mictione Eava.H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate.

medicinae ex arboribus silvestribus:

loto Italica VI

glandibus XIII[*](XIII H. XIII alibi XVI ll an VIII (vel IX)?)

coceo ilicis III

galla XXIII

visco IX[*](IX ego. XI ll. H)

pilulis glandiferarum[*](glandiferarum (-rerum Fa) I VFaS. grandif (gla- F) erarif I r. om.dT. roboris H) I

cerro VIII[*](an VII?)

subere II

fago IIII

cupresso XXIII

cedro XIII

cedride X[*](an XI?)

galbaiio XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)

Hammoniaco XXIIII

styrace[*](styrace (stir- R) VFaRH. -ge FE.praem. bdedellio R. dellio r) XII[*](XII ego. om.R. X r H)

spondylio[*](spondylio dH. -dilio T. -dillo (sphod- R)ll) XVII

spbagno[*](sphagno v. spa-T. spac- E. sphac- r) sive sphaco sive bryo V

terebintho VI

picea[*](picea VIII D. add. VIII alibi pice ll. picea et larice dTH. an VIIII?) VIII

chamaepity[*](chamaepity XV ego. -ty X H. -ty X alibi V VFadT.om.r) XV

pityusa[*](pithyum F. -thium E. phi- R) VI[*](an VII?)

resiriis XXV[*](XXV ego. XXII ll)

pice XXVII[*](XXVII ego. XXXIIII ll.H)

pisselaeo sive palimpissa XVI

pissasphalto II

zopissa I

taeda I

lentisco XXII

platano XV[*](XV ego. XXV ll.H)

fraxino V

acere I

populo VIII[*](an VIIII?)

ulmo XVI

tilia V

sabuco[*](sabuco FaFD. samb- r(?) v. cfr, XIII 122) XV

iunipero XXI

salice XIIII. Amerina I

vitice XXXIII

erice I

genista V

myrice quae[*](quae ll.S(D). siue dTH(J)) et tamarica[*](et tamarica S(D.) -miricia VFa. et amarica r. tam- dTH(J). add. siue tamarix (-ri V Fa. amari r) ll.S) III[*](III H. LXV (XLV R) alibi III FEE. LV alibi XIIII r)

virga sanguinea I[*](I VFadTH. om.r. lemma post brya pon.d TH)

brya[*](bryca FRE) XVIIII[*](XVIIII ego. XXVIIII (-VIII R) ll. H)

silere III

ligustro[*](lemma om.FRE) VIII

alno I

hederis[*](hederis 8. ed- FaFREH. -ra VdTv) XXXVIIII

cisto V

cisso erythrano II. chamaecisso II. milace[*](milace ll.D. zmi- J. smi- Tv) II. [*](II ego. Ill ll.H) Clematide II[*](II ego. III VFaD. om.r. XVIII H)

harundine[*](harundine om.FR1E) XVIIII[*](XVIIII VFadTH. X R2. XVIII r D. an XX?)

papyro, charta III[*](III ll.H(D.) om.dT. II 8)

hebeno V

rhododendro I

rhus[*](rbus FRD. rhn r H) gen. II medicinae VI. [*](VI ego. VIII alibi III ll. VIII H) stomatice

rhu[*](lemma om.FRE) erythro VIIII

erythrodano XI

alysso II

radicula sive struthio XVI[*](XVI ego. XIII ll. H)

apocyno[*](reocyno F. -cino RE) II

rore marino XVIII

cachry[*](cachri R) V[*](V ego. VI FaFD. IIII J2. om.r(?)H)

herba Sabina VII[*](an VIII?)

selagine II

samolo[*](samulo Eva.H. -malo R. -moso dT) II

cummi[*](gumini VFa I an XIII?) XI

spina Arabica[*](aegyptia siue arabica dTH.) IIII[*](an III?)

spina alba II. acanthio I

acacia XVIII[*](XVIIII VFa. VIII H. an XVI?)

aspalatho sive[*](siue ll. S. I d H.om.T)erysisceptro[*](erysisceptro B. syri- (siri- FRE) ll) sive adipsatheo sive diaxylo[*](diaxylo S. -azyro VR. -aciro F. -aziro r. -ron dT. -atiron H) VIIII[*](VIIII Fa. VIII r H) (68. 69)

spina appendice II. pyracantha I

paliuro X

aquifolia[*](aquifolia dTv. -lio (acri- VFa) ll) X. [*](X ll. H(D). I S) taxo I

rubis LI.[*](LI S. II alibi LI ll. II H) stomatice[*](stomatice om.VH. de moris atom. dTJ)

cyriosbato III

Idaeo rubo III[*](III ego. I VFaD. om.r H)

rhamni gen. II med. V

Lycio XVIII[*](an XXII?)

sarcocolla II

oporice II

trixagine sive chamaedrye sive chamaerope sive Teucria XVI[*](an XVIII?)

chamaedaphne VI[*](VI Fa. V r H)

chamelaea VI

chamaesyce VIII

chamaecisso herba I

chamaeleuce sive farfaro sive farfugio I

chamaepeuce II.[*](II ego. V ll.H) chamaecyparisso II. ampelopraso VI. stachye[*](sthaci??? E. stacio R. Thaciae F) I

clinopodio sive cleopiceto[*](cleoniceto.S cum B e§ 137. om. H) sive zopyrontio[*](zopyrontio D. -othio Fa. -pirontion d. -rotio r. -pyro 8. om. H) sive odmoide III[*](III om.Fa. an IV?)

clematide[*](clematide S. -atatide ll. om.dTH(J)) centunculo[*](ntunculo VFa. cent- —26 clematide om.FE) III[*](III VFaS. V R. I dTH)

clematide sive aetite[*](aetite D.e § 139. eti- d. echi-TH. ethine VFaF. ethyne E. ecliine R) sive lagine[*](lagine S. laci- LL. lar- gine de scammonia dT. scam- H) X[*](X Fa. om.r H. an IX?)

clematide Aegyptia sive daphnoide sive polygonoide II

aro[*](haro ll) XLII[*](XLII ego. XIII alibi XIIII ll. XIII H) (91. 92)

dracunculo II

ari[*](ari H(J). aris F.om.E. haris r. echari dT. arisaro S) IIII[*](IIII ego. Ill VH. om.E. Ill alibi IIII r)

milifolio[*](mirifolio R. mille- V(?)v) sive myriophyllo VII

pseudobunio IIII

myrride[*](myride et myra ll) sive myrra sive myriza VIII[*](VIII FaFE. VIIr H)

oenobreche[*](oenobreche 11 D. -brycbi H) III

Magicade herbis[*](magica de herbis VFaD. Magic.... R2in marg. om.r S. de magicis herbis dTH(J)) (99-102)

coracesia et calicia[*](calicia dTS. cha-R. calychia r)

Minyade[*](Minyade H e § 157. -naides FR. -aicles E. -nsaides r. -sada dT) sive Corinthia[*](Corinzia E. corysidia H) I

aproxi[*](aproxi VD. -xi XI Fa. apro VI r. aproxi VI H) . Pythagorea de recidivis morborum[*](Pythago- rea (Fa. -ria D. -ra r. -ras J) — morborum om. v a. J)

aglaophotide sive marmaritide[*](marmaritide H. -moride ll. -riti dT). Achaemenide sive hippophobade[*](hippophobade H. -do T. -phorbade VFa. -do d. -pordabe FR. -postabe E). Theombrotio sive semnio. adamantide. Arianide, theronarca[*](theronarca D. therio- dH e § 163. thiro- R. tiro- FE. therocarna r.cfr. ind. XXV(65)). Aethiopide sive Meroide. ophiusa. Thalassaegle[*](thalassaegle J. -ssegle ll. H) sive potamaugide[*](potamaugide D. -aucide d. -chide Fa. -cyde V. -mocide R1. -mucide r. -cyde H). theangelide. gelotophyllide. hestiateride[*](hestiateride D. -toride H. hesteriateride FEE. hestitat- d. hesitiat- r) sive protomedia sive casignete sive Dionysonymphade. helianthide sive heliocallide. hermesiade. aeschynomene. crocide[*](crocide dH. -da T. -demene FE. erocyd- R.om.r) . onothuride[*](onothuride VFaJ2. -uri dT. -thoride r. oenotheride H). anacampserote

eriphia

herba lanaria I. lactoris I. militaris I

stratiotes V

herba de capite statuae I

herba de fluminibus I

lingua herba[*](herba lingua VdTH) I

herba de cribro I

herba de fimetis I

herba a canum urina I

rodarum III

impia II

Veneris pecten[*](pecten H. -tine ll. J2) I

exedum[*](exedum dTH. -do VFaJ2. om.r S) I. [*](I V Fa. om.r S. siue dTH(J)) notia I[*](I ego. II ll. H)

philanthropes[*](philanthrope VJ2) I. lappa canaria II

tordylon sive syreon[*](syreon H. -eum dT.yraeon VFa. iraconR. tra-r) III

gramen XVII[*](an XVI?)

dactylos V

faenum Graecum quae silicia[*](silica F. -iqua E) XXXI[*](an XXXIII?)

Summa: medicinae et historiae et observationes MCLXXVI[*](MCDXVIIIva. H)

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Iulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.

EXTERNIS

Theophrasto, Apollodoro[*](Apollodoto Crito FE). Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit[*](scripsit om.H). Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. ao Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Opione FaFEB. Pione a.cfr. ind. XX). Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside[*](Marconiside FRE). Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione EaD. Micti- a. Mici- r. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate.