De Rerum Natura
Lucretius
-
- disturbat urbes et terrae motus obortus.
- multaque praeterea ceciderunt moenia magnis
- motibus in terris et multae per mare pessum
- subsedere suis pariter cum civibus urbes.
- quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai
- et fera vis venti per crebra foramina terrae
- dispertitur ut horror et incutit inde tremorem;
- frigus uti nostros penitus cum venit in artus,
- concutit invitos cogens tremere atque movere.
- ancipiti trepidant igitur terrore per urbis,
- tecta superne timent, metuunt inferne cavernas
- terrai ne dissoluat natura repente,
- neu distracta suum late dispandat hiatum
- idque suis confusa velit complere ruinis.
- proinde licet quamvis caelum terramque reantur
- incorrupta fore aeternae mandata saluti:
- et tamen inter dum praesens vis ipsa pericli
- subdit et hunc stimulum quadam de parte timoris,
- ne pedibus raptim tellus subtracta feratur
- in barathrum rerumque sequatur prodita summa
- funditus et fiat mundi confusa ruina.
- ---
- Principio mare mirantur non reddere maius
- naturam, quo sit tantus decursus aquarum,
- omnia quo veniant ex omni flumina parte.
- adde vagos imbris tempestatesque volantes,
- omnia quae maria ac terras sparguntque rigantque;
- adde suos fontis; tamen ad maris omnia summam
- guttai vix instar erunt unius adaugmen;
- quo minus est mirum mare non augescere magnum.
- Praeterea magnam sol partem detrahit aestu.
- quippe videmus enim vestis umore madentis
- exsiccare suis radiis ardentibus solem;
- at pelage multa et late substrata videmus.
- proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol
- umoris parvam delibet ab aequore partem,
- largiter in tanto spatio tamen auferet undis.
- Tum porro venti quoque magnam tollere partem
- umoris possunt verrentes aequora, ventis
- una nocte vias quoniam persaepe videmus
- siccari mollisque luti concrescere crustas.
- Praeterea docui multum quoque tollere nubes
- umorem magno conceptum ex aequore ponti
- et passim toto terrarum spargere in orbi,
- cum pluit in terris et venti nubila portant.
- Postremo quoniam raro cum corpore tellus
- est et coniunctast oras maris undique cingens,
- debet, ut in mare de terris venit umor aquai,
- in terras itidem manare ex aequore salso;
- percolatur enim virus retroque remanat
- materies umoris et ad caput amnibus omnis
- confluit, inde super terras redit agmine dulci
- qua via secta semel liquido pede detulit undas.
- Nunc ratio quae sit, per fauces montis ut Aetnae
- expirent ignes inter dum turbine tanto,
- expediam; neque enim mediocri clade coorta
- flammae tempestas Siculum dominata per agros
- finitimis ad se convertit gentibus ora,
- fumida cum caeli scintillare omnia templa
- cernentes pavida complebant pectora cura,
- quid moliretur rerum natura novarum.
- Hisce tibi in rebus latest alteque videndum
- et longe cunctas in partis dispiciendum,
- ut reminiscaris summam rerum esse profundam
- et videas caelum summai totius unum
- quam sit parvula pars et quam multesima constet
- nec tota pars, homo terrai quota totius unus.
- quod bene propositum si plane contueare
- ac videas plane, mirari multa relinquas.
- numquis enim nostrum miratur, siquis in artus
- accepit calido febrim fervore coortam