De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. octavoque fere candenti lumine solis
  2. aut etiam nona reddebant lampade vitam.
  3. quorum siquis, ut est, vitarat funera leti,
  4. ulceribus taetris et nigra proluvie alvi
  5. posterius tamen hunc tabes letumque manebat,
  6. aut etiam multus capitis cum saepe dolore
  7. corruptus sanguis expletis naribus ibat.
  8. huc hominis totae vires corpusque fluebat.
  9. profluvium porro qui taetri sanguinis acre
  10. exierat, tamen in nervos huic morbus et artus
  11. ibat et in partis genitalis corporis ipsas.
  12. et graviter partim metuentes limina leti
  13. vivebant ferro privati parte virili,
  14. et manibus sine non nulli pedibusque manebant
  15. in vita tamen et perdebant lumina partim.
  16. usque adeo mortis metus iis incesserat acer.
  17. atque etiam quosdam cepere oblivia rerum
  18. cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi.
  19. multaque humi cum inhumata iacerent corpora supra
  20. corporibus, tamen alituum genus atque ferarum
  21. aut procul absiliebat, ut acrem exiret odorem,
  22. aut, ubi gustarat, languebat morte propinqua.
  23. nec tamen omnino temere illis solibus ulla
  24. comparebat avis, nec tristia saecla ferarum
  25. exibant silvis. languebant pleraque morbo
  26. et moriebantur. cum primis fida canum vis
  27. strata viis animam ponebat in omnibus aegre;
  28. extorquebat enim vitam vis morbida membris.
  29. incomitata rapi certabant funera vasta
  30. nec ratio remedii communis certa dabatur;
  31. nam quod ali dederat vitalis auras
  32. volvere in ore licere et caeli templa tueri,
  33. hoc aliis erat exitio letumque parabat.
  34. Illud in his rebus miserandum magnopere unum
  35. aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat
  36. implicitum morbo, morti damnatus ut esset,
  37. deficiens animo maesto cum corde iacebat,
  38. funera respectans animam amittebat ibidem.
  39. quippe etenim nullo cessabant tempore apisci
  40. ex aliis alios avidi contagia morbi,
  41. lanigeras tam quam pecudes et bucera saecla,
  42. idque vel in primis cumulabat funere funus
  43. nam qui cumque suos fugitabant visere ad aegros,
  44. vitai nimium cupidos mortisque timentis
  45. poenibat paulo post turpi morte malaque,
  46. desertos, opis expertis, incuria mactans.
  47. qui fuerant autem praesto, contagibus ibant
  48. atque labore, pudor quem tum cogebat obire
  49. blandaque lassorum vox mixta voce querellae.
  50. optimus hoc leti genus ergo quisque subibat.
  51. Praeterea iam pastor et armentarius omnis
  52. et robustus item curvi moderator aratri
  53. languebat, penitusque casa contrusa iacebant
  54. corpora paupertate et morbo dedita morti.
  55. exanimis pueris super exanimata parentum
  56. corpora non numquam posses retroque videre
  57. matribus et patribus natos super edere vitam.
  58. nec minimam partem ex agris maeror is in urbem
  59. confluxit, languens quem contulit agricolarum
  60. copia conveniens ex omni morbida parte.
  61. omnia conplebant loca tectaque quo magis aestu,
  62. confertos ita acervatim mors accumulabat.
  63. multa siti prostrata viam per proque voluta
  64. corpora silanos ad aquarum strata iacebant
  65. interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum,
  66. multaque per populi passim loca prompta viasque
  67. languida semanimo cum corpore membra videres
  68. horrida paedore et pannis cooperta perire,
  69. corporis inluvie, pelli super ossibus una,
  70. ulceribus taetris prope iam sordeque sepulta.
  71. omnia denique sancta deum delubra replerat
  72. corporibus mors exanimis onerataque passim
  73. cuncta cadaveribus caelestum templa manebant,
  74. hospitibus loca quae complerant aedituentes.
  75. nec iam religio divom nec numina magni
  76. pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat.
  77. nec mos ille sepulturae remanebat in urbe,
  78. quo prius hic populus semper consuerat humari;
  79. perturbatus enim totus trepidabat et unus
  80. quisque suum pro re cognatum maestus humabat.
  81. multaque res subita et paupertas horrida suasit;
  82. namque suos consanguineos aliena rogorum
  83. insuper extructa ingenti clamore locabant
  84. subdebantque faces, multo cum sanguine saepe
  85. rixantes, potius quam corpora desererentur,
  86. inque aliis alium populum sepelire suorum
  87. certantes; lacrimis lassi luctuque redibant;
  88. inde bonam partem in lectum maerore dabantur;
  89. nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus
  90. nec mors nec luctus temptaret tempore tali.