De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. a pedibusque minutatim succedere frigus
  2. non dubitabat. item ad supremum denique tempus
  3. conpressae nares, nasi primoris acumen
  4. tenve, cavati oculi, cava tempora, frigida pellis
  5. duraque in ore, iacens rictu, frons tenta manebat.
  6. nec nimio rigida post artus morte iacebant.
  7. octavoque fere candenti lumine solis
  8. aut etiam nona reddebant lampade vitam.
  9. quorum siquis, ut est, vitarat funera leti,
  10. ulceribus taetris et nigra proluvie alvi
  11. posterius tamen hunc tabes letumque manebat,
  12. aut etiam multus capitis cum saepe dolore
  13. corruptus sanguis expletis naribus ibat.
  14. huc hominis totae vires corpusque fluebat.
  15. profluvium porro qui taetri sanguinis acre
  16. exierat, tamen in nervos huic morbus et artus
  17. ibat et in partis genitalis corporis ipsas.
  18. et graviter partim metuentes limina leti
  19. vivebant ferro privati parte virili,
  20. et manibus sine non nulli pedibusque manebant
  21. in vita tamen et perdebant lumina partim.
  22. usque adeo mortis metus iis incesserat acer.
  23. atque etiam quosdam cepere oblivia rerum
  24. cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi.
  25. multaque humi cum inhumata iacerent corpora supra
  26. corporibus, tamen alituum genus atque ferarum
  27. aut procul absiliebat, ut acrem exiret odorem,
  28. aut, ubi gustarat, languebat morte propinqua.
  29. nec tamen omnino temere illis solibus ulla
  30. comparebat avis, nec tristia saecla ferarum
  31. exibant silvis. languebant pleraque morbo
  32. et moriebantur. cum primis fida canum vis
  33. strata viis animam ponebat in omnibus aegre;
  34. extorquebat enim vitam vis morbida membris.
  35. incomitata rapi certabant funera vasta
  36. nec ratio remedii communis certa dabatur;
  37. nam quod ali dederat vitalis auras
  38. volvere in ore licere et caeli templa tueri,
  39. hoc aliis erat exitio letumque parabat.
  40. Illud in his rebus miserandum magnopere unum
  41. aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat
  42. implicitum morbo, morti damnatus ut esset,
  43. deficiens animo maesto cum corde iacebat,
  44. funera respectans animam amittebat ibidem.
  45. quippe etenim nullo cessabant tempore apisci
  46. ex aliis alios avidi contagia morbi,
  47. lanigeras tam quam pecudes et bucera saecla,
  48. idque vel in primis cumulabat funere funus
  49. nam qui cumque suos fugitabant visere ad aegros,
  50. vitai nimium cupidos mortisque timentis
  51. poenibat paulo post turpi morte malaque,
  52. desertos, opis expertis, incuria mactans.
  53. qui fuerant autem praesto, contagibus ibant
  54. atque labore, pudor quem tum cogebat obire
  55. blandaque lassorum vox mixta voce querellae.
  56. optimus hoc leti genus ergo quisque subibat.
  57. Praeterea iam pastor et armentarius omnis
  58. et robustus item curvi moderator aratri
  59. languebat, penitusque casa contrusa iacebant
  60. corpora paupertate et morbo dedita morti.
  61. exanimis pueris super exanimata parentum
  62. corpora non numquam posses retroque videre
  63. matribus et patribus natos super edere vitam.
  64. nec minimam partem ex agris maeror is in urbem
  65. confluxit, languens quem contulit agricolarum
  66. copia conveniens ex omni morbida parte.
  67. omnia conplebant loca tectaque quo magis aestu,
  68. confertos ita acervatim mors accumulabat.
  69. multa siti prostrata viam per proque voluta
  70. corpora silanos ad aquarum strata iacebant
  71. interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum,
  72. multaque per populi passim loca prompta viasque
  73. languida semanimo cum corpore membra videres
  74. horrida paedore et pannis cooperta perire,
  75. corporis inluvie, pelli super ossibus una,
  76. ulceribus taetris prope iam sordeque sepulta.
  77. omnia denique sancta deum delubra replerat
  78. corporibus mors exanimis onerataque passim
  79. cuncta cadaveribus caelestum templa manebant,
  80. hospitibus loca quae complerant aedituentes.
  81. nec iam religio divom nec numina magni
  82. pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat.
  83. nec mos ille sepulturae remanebat in urbe,
  84. quo prius hic populus semper consuerat humari;
  85. perturbatus enim totus trepidabat et unus
  86. quisque suum pro re cognatum maestus humabat.
  87. multaque res subita et paupertas horrida suasit;
  88. namque suos consanguineos aliena rogorum
  89. insuper extructa ingenti clamore locabant
  90. subdebantque faces, multo cum sanguine saepe
  91. rixantes, potius quam corpora desererentur,
  92. inque aliis alium populum sepelire suorum
  93. certantes; lacrimis lassi luctuque redibant;
  94. inde bonam partem in lectum maerore dabantur;
  95. nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus
  96. nec mors nec luctus temptaret tempore tali.