De Rerum Natura
Lucretius
-
- floret equus, puer haut quaquam; nam saepe etiam nunc
- ubera mammarum in somnis lactantia quaeret.
- post ubi equum validae vires aetate senecta
- membraque deficiunt fugienti languida vita,
- tum demum puerili aevo florenta iuventas
- officit et molli vestit lanugine malas;
- ne forte ex homine et veterino semine equorum
- confieri credas Centauros posse neque esse,
- aut rapidis canibus succinctas semimarinis
- corporibus Scyllas et cetera de genere horum,
- inter se quorum discordia membra videmus;
- quae neque florescunt pariter nec robora sumunt
- corporibus neque proiciunt aetate senecta
- nec simili Venere ardescunt nec moribus unis
- conveniunt neque sunt eadem iucunda per artus.
- quippe videre licet pinguescere saepe cicuta
- barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum.
- flamma quidem vero cum corpora fulva leonum
- tam soleat torrere atque urere quam genus omne
- visceris in terris quod cumque et sanguinis extet,
- qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una,
- prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera
- ore foras acrem flaret de corpore flammam?
- quare etiam tellure nova caeloque recenti
- talia qui fingit potuisse animalia gigni,
- nixus in hoc uno novitatis nomine inani,
- multa licet simili ratione effutiat ore,
- aurea tum dicat per terras flumina vulgo
- fluxisse et gemmis florere arbusta
- aut hominem tanto membrorum esse impete natum,
- trans maria alta pedum nisus ut ponere posset
- et manibus totum circum se vertere caelum.
- nam quod multa fuere in terris semina rerum,
- tempore quo primum tellus animalia fudit,
- nil tamen est signi mixtas potuisse creari
- inter se pecudes compactaque membra animantum,
- propterea quia quae de terris nunc quoque abundant
- herbarum genera ac fruges arbustaque laeta
- non tamen inter se possunt complexa creari,
- sed res quaeque suo ritu procedit et omnes
- foedere naturae certo discrimina servant.
- Et genus humanum multo fuit illud in arvis
- durius, ut decuit, tellus quod dura creasset,
- et maioribus et solidis magis ossibus intus
- fundatum, validis aptum per viscera nervis,
- nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur
- nec novitate cibi nec labi corporis ulla.
- multaque per caelum solis volventia lustra
- volgivago vitam tractabant more ferarum.
- nec robustus erat curvi moderator aratri
- quisquam, nec scibat ferro molirier arva
- nec nova defodere in terram virgulta neque altis
- arboribus veteres decidere falcibus ramos.
- quod sol atque imbres dederant, quod terra crearat
- sponte sua, satis id placabat pectora donum.
- glandiferas inter curabant corpora quercus
- plerumque; et quae nunc hiberno tempore cernis
- arbita puniceo fieri matura colore,
- plurima tum tellus etiam maiora ferebat.
- multaque praeterea novitas tum florida mundi
- pabula dura tulit, miseris mortalibus ampla.
- at sedare sitim fluvii fontesque vocabant,
- ut nunc montibus e magnis decursus aquai
- claricitat late sitientia saecla ferarum.
- denique nota vagis silvestria templa tenebant
- nympharum, quibus e scibant umore fluenta
- lubrica proluvie larga lavere umida saxa,
- umida saxa, super viridi stillantia musco,
- et partim plano scatere atque erumpere campo.
- necdum res igni scibant tractare neque uti
- pellibus et spoliis corpus vestire ferarum,
- sed nemora atque cavos montis silvasque colebant
- et frutices inter condebant squalida membra
- verbera ventorum vitare imbrisque coacti.
- nec commune bonum poterant spectare neque ullis
- moribus inter se scibant nec legibus uti.
- quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat
- sponte sua sibi quisque valere et vivere doctus.
- et Venus in silvis iungebat corpora amantum;
- conciliabat enim vel mutua quamque cupido
- vel violenta viri vis atque inpensa libido
- vel pretium, glandes atque arbita vel pira lecta.
- et manuum mira freti virtute pedumque
- consectabantur silvestria saecla ferarum
- missilibus saxis et magno pondere clavae.
- multaque vincebant, vitabant pauca latebris;
- saetigerisque pares subus silvestria membra
- nuda dabant terrae nocturno tempore capti,
- circum se foliis ac frondibus involventes.
- nec plangore diem magno solemque per agros
- quaerebant pavidi palantes noctis in umbris,
- sed taciti respectabant somnoque sepulti,
- dum rosea face sol inferret lumina caelo.
- a parvis quod enim consuerant cernere semper
- alterno tenebras et lucem tempore gigni,
- non erat ut fieri posset mirarier umquam
- nec diffidere, ne terras aeterna teneret
- nox in perpetuum detracto lumine solis.
- sed magis illud erat curae, quod saecla ferarum
- infestam miseris faciebant saepe quietem.
- eiectique domo fugiebant saxea tecta
- spumigeri suis adventu validique leonis
- atque intempesta cedebant nocte paventes
- hospitibus saevis instrata cubilia fronde.
- Nec nimio tum plus quam nunc mortalia saecla
- dulcia linquebant lamentis lumina vitae.
- unus enim tum quisque magis deprensus eorum
- pabula viva feris praebebat, dentibus haustus,
- et nemora ac montis gemitu silvasque replebat
- viva videns vivo sepeliri viscera busto.
- at quos effugium servarat corpore adeso,
- posterius tremulas super ulcera tetra tenentes
- palmas horriferis accibant vocibus Orcum,
- donique eos vita privarant vermina saeva
- expertis opis, ignaros quid volnera vellent.
- at non multa virum sub signis milia ducta
- una dies dabat exitio nec turbida ponti
- aequora lidebant navis ad saxa virosque.
- nam temere in cassum frustra mare saepe coortum
- saevibat leviterque minas ponebat inanis,
- nec poterat quemquam placidi pellacia ponti
- subdola pellicere in fraudem ridentibus undis.
- improba navigii ratio tum caeca iacebat.
- tum penuria deinde cibi languentia leto