De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. unde reconflari sensus per membra repente
  2. possit, ut ex igni caeco consurgere flamma?
  3. Sed quibus haec rebus novitas confiat et unde
  4. perturbari anima et corpus languescere possit,
  5. expediam: tu fac ne ventis verba profundam.
  6. Principio externa corpus de parte necessum est,
  7. quoniam vicinum tangitur auris,
  8. tundier atque eius crebro pulsarier ictu,
  9. proptereaque fere res omnes aut corio sunt
  10. aut etiam conchis aut callo aut cortice tectae.
  11. interiorem etiam partem spirantibus
  12. verberat hic idem, cum ducitur atque reflatur.
  13. quare utrimque secus cum corpus vapulet et cum
  14. perveniant plagae per parva foramina nobis
  15. corporis ad primas partis elementaque prima,
  16. fit quasi paulatim nobis per membra ruina.
  17. conturbantur enim positurae principiorum
  18. corporis atque animi. fit uti pars inde animai
  19. eliciatur et introrsum pars abdita cedat,
  20. pars etiam distracta per artus non queat esse
  21. coniuncta inter se neque motu mutua fungi;
  22. inter enim saepit coetus natura viasque.
  23. ergo sensus abit mutatis motibus alte.
  24. et quoniam non est quasi quod suffulciat artus,
  25. debile fit corpus languescuntque omnia membra,
  26. bracchia palpebraeque cadunt poplitesque cubanti
  27. saepe tamen summittuntur virisque resolvunt.
  28. Deinde cibum sequitur somnus, quia, quae facit ,
  29. haec eadem cibus, in venas dum diditur omnis,
  30. efficit. et multo sopor ille gravissimus exstat,
  31. quem satur aut lassus capias, quia plurima tum se
  32. corpora conturbant magno contusa labore.
  33. fit ratione eadem coniectus parte animai
  34. altior atque foras eiectus largior eius,
  35. et divisior inter se ac distractior intus.
  36. Et quo quisque fere studio devinctus adhaeret
  37. aut quibus in rebus multum sumus ante morati
  38. atque in ea ratione fuit contenta magis mens,
  39. in somnis eadem plerumque videmur obire:
  40. causidici causas agere et componere leges,
  41. induperatores pugnare ac proelia obire,
  42. nautae contractum cum ventis degere bellum,
  43. nos agere hoc autem et naturam quaerere rerum
  44. semper et inventam patriis exponere chartis.
  45. cetera sic studia atque artes plerumque videntur
  46. in somnis animos hominum frustrata tenere.
  47. et qui cumque dies multos ex ordine ludis
  48. adsiduas dederunt operas, plerumque videmus,
  49. cum iam destiterunt ea sensibus usurpare,
  50. relicuas tamen esse vias in mente patentis,
  51. qua possint eadem rerum simulacra venire;
  52. per multos itaque illa dies eadem obversantur
  53. ante oculos, etiam vigilantes ut videantur
  54. cernere saltantis et mollia membra moventis
  55. et citharae liquidum carmen chordasque loquentis
  56. auribus accipere et consessum cernere eundem
  57. scenaique simul varios splendere decores.
  58. usque adeo magni refert studium atque voluntas,
  59. et quibus in rebus consuerint esse operati
  60. non homines solum sed vero animalia cuncta.
  61. quippe videbis equos fortis, cum membra iacebunt,
  62. in somnis sudare tamen spirareque semper
  63. et quasi de palma summas contendere viris
  64. aut quasi carceribus patefactis edere voces
  65. venantumque canes in molli saepe quiete
  66. iactant crura tamen subito vocisque repente
  67. mittunt et crebro redducunt naribus auras.
  68. ut vestigia si teneant inventa ferarum,
  69. expergefactique secuntur inania saepe
  70. cervorum simulacra, fugae quasi dedita cernant,
  71. donec discussis redeant erroribus ad se.
  72. at consueta domi catulorum blanda propago
  73. discutere et corpus de terra corripere instant,
  74. iactant crura tamen subito vocisque repente
  75. mittunt et crebro redducunt naribus auras
  76. ut vestigia si teneant inventa ferarum
  77. expergefactique secuntur inania saepe
  78. proinde quasi ignotas facies atque ora tuantur.
  79. et quo quaeque magis sunt aspera seminiorum,
  80. tam magis in somnis eadem saevire necessust.
  81. at variae fugiunt volucres pinnisque repente
  82. sollicitant divom nocturno tempore lucos,
  83. accipitres somno in leni si proelia pugnas
  84. edere sunt persectantes visaeque volantes.
  85. porro hominum mentes, magnis quae motibus edunt
  86. magna, itidem saepe in somnis faciuntque geruntque,
  87. reges expugnant, capiuntur, proelia miscent,
  88. tollunt clamorem, quasi si iugulentur ibidem.
  89. multi depugnant gemitusque doloribus edunt
  90. et quasi pantherae morsu saevive leonis
  91. mandantur, magnis clamoribus omnia complent.
  92. multi de magnis per somnum rebus loquuntur
  93. indicioque sui facti persaepe fuere.
  94. multi mortem obeunt. multi, de montibus altis
  95. ut quasi praecipitent ad terram corpore toto,
  96. exterruntur et ex somno quasi mentibus capti
  97. vix ad se redeunt permoti corporis aestu.
  98. flumen item sitiens aut fontem propter amoenum
  99. adsidet et totum prope faucibus occupat amnem.
  100. puri saepe lacum propter si ac dolia curta
  101. somno devincti credunt se extollere vestem,
  102. totius umorem saccatum corporis fundunt,
  103. cum Babylonica magnifico splendore rigantur.
  104. tum quibus aetatis freta primitus insinuatur
  105. semen, ubi ipsa dies membris matura creavit,
  106. conveniunt simulacra foris e corpore quoque,
  107. nuntia praeclari voltus pulchrique coloris,
  108. qui ciet inritans loca turgida semine multo,
  109. ut quasi transactis saepe omnibus rebus profundant
  110. fluminis ingentis fluctus vestemque cruentent.
  111. Sollicitatur id in nobis, quod diximus ante,
  112. semen, adulta aetas cum primum roborat artus.
  113. namque alias aliud res commovet atque lacessit;
  114. ex homine humanum semen ciet una hominis vis.
  115. quod simul atque suis eiectum sedibus exit,
  116. per membra atque artus decedit corpore toto,
  117. in loca conveniens nervorum certa cietque
  118. continuo partis genitalis corporis ipsas.
  119. inritata tument loca semine fitque voluntas
  120. eicere id quo se contendit dira lubido,
  121. incitat inritans loca turgida semine multo
  122. idque petit corpus, mens unde est saucia amore;
  123. namque omnes plerumque cadunt in vulnus et illam
  124. emicat in partem sanguis, unde icimur ictu,
  125. et si comminus est, hostem ruber occupat umor.
  126. sic igitur Veneris qui telis accipit ictus,
  127. sive puer membris muliebribus hunc iaculatur
  128. seu mulier toto iactans e corpore amorem,
  129. unde feritur, eo tendit gestitque coire
  130. et iacere umorem in corpus de corpore ductum;
  131. namque voluptatem praesagit muta cupido.
  132. Haec Venus est nobis; hinc autemst nomen Amoris,
  133. hinc illaec primum Veneris dulcedinis in cor
  134. stillavit gutta et successit frigida cura;
  135. nam si abest quod ames, praesto simulacra tamen sunt
  136. illius et nomen dulce obversatur ad auris.
  137. sed fugitare decet simulacra et pabula amoris
  138. absterrere sibi atque alio convertere mentem
  139. et iacere umorem coniectum in corpora quaeque
  140. nec retinere semel conversum unius amore
  141. et servare sibi curam certumque dolorem;
  142. ulcus enim vivescit et inveterascit alendo
  143. inque dies gliscit furor atque aerumna gravescit,
  144. si non prima novis conturbes volnera plagis
  145. volgivagaque vagus Venere ante recentia cures
  146. aut alio possis animi traducere motus.
  147. Nec Veneris fructu caret is qui vitat amorem,
  148. sed potius quae sunt sine poena commoda sumit;
  149. nam certe purast sanis magis inde voluptas
  150. quam miseris; etenim potiundi tempore in ipso
  151. fluctuat incertis erroribus ardor amantum
  152. nec constat quid primum oculis manibusque fruantur.
  153. quod petiere, premunt arte faciuntque dolorem
  154. corporis et dentes inlidunt saepe labellis
  155. osculaque adfigunt, quia non est pura voluptas
  156. et stimuli subsunt, qui instigant laedere id ipsum,
  157. quod cumque est, rabies unde illaec germina surgunt.
  158. sed leviter poenas frangit Venus inter amorem
  159. blandaque refrenat morsus admixta voluptas.
  160. namque in eo spes est, unde est ardoris origo,
  161. restingui quoque posse ab eodem corpore flammam.
  162. quod fieri contra totum natura repugnat;
  163. unaque res haec est, cuius quam plurima habemus,
  164. tam magis ardescit dira cuppedine pectus.
  165. nam cibus atque umor membris adsumitur intus;
  166. quae quoniam certas possunt obsidere partis,