De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. clamor in aetheriis dispersus nubibus austri.
  2. Principio persaepe levis res atque minutis
  3. corporibus factas celeris licet esse videre.
  4. in quo iam genere est solis lux et vapor eius,
  5. propterea quia sunt e primis facta minutis,
  6. quae quasi cuduntur perque intervallum
  7. non dubitant transire sequenti concita plaga;
  8. suppeditatur enim confestim lumine lumen
  9. et quasi protelo stimulatur fulgere fulgur.
  10. qua propter simulacra pari ratione necessest
  11. inmemorabile per spatium transcurrere posse
  12. temporis in puncto, primum quod parvola causa
  13. est procul a tergo quae provehat atque propellat,
  14. quod super est, ubi tam volucri levitate ferantur,
  15. deinde quod usque adeo textura praedita rara
  16. mittuntur, facile ut quasvis penetrare queant res
  17. et quasi permanare per intervallum.
  18. Praeterea si quae penitus corpuscula rerum
  19. ex altoque foras mittuntur, solis uti lux
  20. ac vapor, haec puncto cernuntur lapsa diei
  21. per totum caeli spatium diffundere sese
  22. perque volare mare ac terras caelumque rigare.
  23. quid quae sunt igitur iam prima fronte parata,
  24. cum iaciuntur et emissum res nulla moratur?
  25. quone vides citius debere et longius ire
  26. multiplexque loci spatium transcurrere eodem
  27. tempore quo solis pervolgant lumina caelum?
  28. Hoc etiam in primis specimen verum esse videtur,
  29. quam celeri motu rerum simulacra ferantur,
  30. quod simul ac primum sub diu splendor aquai
  31. ponitur, extemplo caelo stellante serena
  32. sidera respondent in aqua radiantia mundi.
  33. iamne vides igitur quam puncto tempore imago
  34. aetheris ex oris in terrarum accidat oras?
  35. quare etiam atque etiam mitti fateare necessest
  36. corpora quae feriant oculos visumque lacessant.
  37. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores,
  38. frigus ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis
  39. aequoris, exesor moerorum litora circum,
  40. nec variae cessant voces volitare per auras.
  41. denique in os salsi venit umor saepe saporis,
  42. cum mare versamur propter, dilutaque contra
  43. cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.
  44. usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter
  45. fertur et in cunctas dimittitur undique partis
  46. nec mora nec requies interdatur ulla fluendi,
  47. perpetuo quoniam sentimus et omnia semper
  48. cernere odorari licet et sentire sonare.
  49. Praeterea quoniam manibus tractata figura
  50. in tenebris quaedam cognoscitur esse eadem quae
  51. cernitur in luce et claro candore, necessest
  52. consimili causa tactum visumque moveri.
  53. nunc igitur si quadratum temptamus et id nos
  54. commovet in tenebris, in luci quae poterit res
  55. accidere ad speciem quadrata, nisi eius imago?
  56. esse in imaginibus qua propter causa videtur
  57. cernundi neque posse sine his res ulla videri.
  58. Nunc ea quae dico rerum simulacra feruntur
  59. undique et in cunctas iaciuntur didita partis;
  60. verum nos oculis quia solis cernere quimus,
  61. propterea fit uti, speciem quo vertimus, omnes
  62. res ibi eam contra feriant forma atque colore.
  63. et quantum quaeque ab nobis res absit, imago
  64. efficit ut videamus et internoscere curat;
  65. nam cum mittitur, extemplo protrudit agitque
  66. qui inter se cumque est oculosque locatus,
  67. isque ita per nostras acies perlabitur omnis
  68. et quasi perterget pupillas atque ita transit.
  69. propterea fit uti videamus quam procul absit
  70. res quaeque. et quanto plus ante agitatur
  71. et nostros oculos perterget longior aura,
  72. tam procul esse magis res quaeque remota videtur.
  73. scilicet haec summe celeri ratione geruntur,
  74. quale sit ut videamus, et una quam procul absit.
  75. Illud in his rebus minime mirabile habendumst,
  76. cur, ea quae feriant oculos simulacra videri
  77. singula cum nequeant, res ipsae perspiciantur.
  78. ventus enim quoque paulatim cum verberat et cum
  79. acre fluit frigus, non privam quamque solemus
  80. particulam venti sentire et frigoris eius,
  81. sed magis unorsum, fierique perinde videmus
  82. corpore tum plagas in nostro tam quam aliquae res
  83. verberet atque sui det sensum corporis extra.
  84. praeterea lapidem digito cum tundimus, ipsum
  85. tangimus extremum saxi summumque colorem
  86. nec sentimus eum tactu, verum magis ipsam
  87. duritiem penitus saxi sentimus in alto.
  88. Nunc age, cur ultra speculum videatur imago
  89. percipe: nam certe penitus remmota videtur.
  90. quod genus illa foris quae vere transpiciuntur,
  91. ianua cum per se transpectum praebet apertum,
  92. multa facitque foris ex aedibus ut videantur;
  93. is quoque enim duplici geminoque fit visus.
  94. primus enim citra postes tum cernitur ,
  95. inde fores ipsae dextra laevaque secuntur,
  96. post extraria lux oculos perterget et
  97. alter, et illa foris quae vere transpiciuntur.
  98. sic ubi se primum speculi proiecit imago,
  99. dum venit ad nostras acies, protrudit agitque
  100. qui inter se cumquest oculosque locatus,
  101. et facit, ut prius hunc omnem sentire queamus
  102. quam speculum; sed ubi in speculum quoque sensimus ipsum,
  103. continuo a nobis in eum quae fertur imago
  104. pervenit, et nostros oculos reiecta revisit
  105. atque alium prae se propellens volvit,
  106. et facit ut prius hunc quam se videamus, eoque
  107. distare ab speculo tantum semota videtur.
  108. quare etiam atque etiam minime mirarier est par
  109. ---
  110. illis quae reddunt speculorum ex aequore visum,
  111. binis quoniam res confit utraque.
  112. Nunc ea quae nobis membrorum dextera pars est,
  113. in speculis fit ut in laeva videatur eo quod
  114. planitiem ad speculi veniens cum offendit imago,
  115. non convertitur incolumis, sed recta retrorsum
  116. sic eliditur, ut siquis, prius arida quam sit
  117. cretea persona, adlidat pilaeve trabive,
  118. atque ea continuo rectam si fronte figuram
  119. servet et elisam retro sese exprimat ipsa.
  120. fiet ut, ante oculus fuerit qui dexter, ut idem
  121. nunc sit laevus et e laevo sit mutua dexter.
  122. Fit quoque de speculo in speculum ut tradatur imago,
  123. quinque etiam aut sex ut fieri simulacra .
  124. nam quae cumque retro parte interiore latebunt,
  125. inde tamen, quamvis torte penitusque remota,
  126. omnia per flexos aditus educta licebit
  127. pluribus haec speculis videantur in aedibus esse.
  128. usque adeo speculo in speculum translucet imago,
  129. et cum laeva data est, fit rusum ut dextera fiat,
  130. inde retro rursum redit et convertit eodem.
  131. Quin etiam quae cumque latuscula sunt speculorum
  132. adsimili lateris flexura praedita nostri,
  133. dextera ea propter nobis simulacra remittunt,
  134. aut quia de speculo in speculum transfertur imago,
  135. inde ad nos elisa bis advolat, aut etiam quod
  136. circum agitur, cum venit, imago propterea quod
  137. flexa figura docet speculi convertier ad nos.
  138. Indugredi porro pariter simulacra pedemque
  139. ponere nobiscum credas gestumque imitari
  140. propterea quia, de speculi qua parte recedas,
  141. continuo nequeunt illinc simulacra reverti;
  142. omnia quandoquidem cogit natura referri
  143. ac resilire ab rebus ad aequos reddita flexus.
  144. Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.
  145. sol etiam caecat, contra si tendere pergas,
  146. propterea quia vis magnast ipsius et alte
  147. per purum simulacra feruntur
  148. et feriunt oculos turbantia composituras.
  149. Praeterea splendor qui cumque est acer adurit
  150. saepe oculos ideo quod semina possidet ignis
  151. multa, dolorem oculis quae gignunt insinuando.
  152. lurida praeterea fiunt quae cumque tuentur
  153. arquati, quia luroris de corpore eorum
  154. semina multa fluunt simulacris obvia rerum,
  155. multaque sunt oculis in eorum denique mixta,
  156. quae contage sua palloribus omnia pingunt.
  157. E tenebris autem quae sunt in luce tuemur
  158. propterea quia, cum propior caliginis
  159. ater init oculos prior et possedit apertos,
  160. insequitur candens confestim lucidus ,
  161. qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras
  162. illius; nam multis partibus hic est
  163. mobilior multisque minutior et mage pollens.
  164. qui simul atque vias oculorum luce replevit
  165. atque pate fecit, quas ante obsederat
  166. ATER, continuo rerum simulacra secuntur,
  167. quae sita sunt in luce, lacessuntque ut videamus.
  168. quod contra facere in tenebris e luce nequimus
  169. propterea quia posterior caliginis
  170. crassior insequitur, qui cuncta foramina complet
  171. obsiditque vias oculorum, ne simulacra
  172. possint ullarum rerum coniecta moveri.
  173. Quadratasque procul turris cum cernimus urbis,
  174. propterea fit uti videantur saepe rutundae,
  175. angulus optusus quia longe cernitur omnis
  176. sive etiam potius non cernitur ac perit eius
  177. plaga nec ad nostras acies perlabitur ictus,
  178. per multum quia dum simulacra feruntur,
  179. cogit hebescere eum crebris offensibus .
  180. hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis.
  181. fit quasi ut ad turnum saxorum structa tuantur;
  182. non tamen ut coram quae sunt vereque rutunda,
  183. sed quasi adumbratim paulum simulata videntur.
  184. Umbra videtur item nobis in sole moveri
  185. et vestigia nostra sequi gestumque imitari,
  186. si credis privatum lumine posse
  187. indugredi, motus hominum gestumque sequentem;
  188. nam nihil esse potest aliud nisi lumine cassus
  189. id quod nos umbram perhibere .
  190. ni mirum, quia terra locis ex ordine certis
  191. lumine privatur solis qua cumque meantes
  192. officimus, repletur item quod liquimus eius,
  193. propterea fit uti videatur, quae fuit umbra
  194. corporis, e regione eadem nos usque secuta.
  195. semper enim nova se radiorum lumina fundunt
  196. primaque dispereunt, quasi in ignem lana trahatur.
  197. propterea facile et spoliatur lumine terra
  198. et repletur item nigrasque sibi abluit umbras.
  199. Nec tamen hic oculos falli concedimus hilum.
  200. nam quo cumque loco sit lux atque umbra tueri
  201. illorum est; eadem vero sint lumina necne,
  202. umbraque quae fuit hic eadem nunc transeat illuc,
  203. an potius fiat paulo quod diximus ante,
  204. hoc animi demum ratio discernere debet,
  205. nec possunt oculi naturam noscere rerum.
  206. proinde animi vitium hoc oculis adfingere noli.
  207. Qua vehimur navi, fertur, cum stare videtur;
  208. quae manet in statione, ea praeter creditur ire.
  209. et fugere ad puppim colles campique videntur,