De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. percipit atque horror, quod sic natura tua vi
  2. tam manifesta patens ex omni parte retecta est.
  3. Et quoniam docui, cunctarum exordia rerum
  4. qualia sint et quam variis distantia formis
  5. sponte sua volitent aeterno percita motu,
  6. quove modo possint res ex his quaeque creari,
  7. hasce secundum res animi natura videtur
  8. atque animae claranda meis iam versibus esse
  9. et metus ille foras praeceps Acheruntis agendus,
  10. funditus humanam qui vitam turbat ab imo
  11. omnia suffundens mortis nigrore neque ullam
  12. esse voluptatem liquidam puramque relinquit.
  13. nam quod saepe homines morbos magis esse timendos
  14. infamemque ferunt vitam quam Tartara leti
  15. et se scire animi naturam sanguinis esse,
  16. aut etiam venti, si fert ita forte voluntas,
  17. nec prosum quicquam nostrae rationis egere,
  18. hinc licet advertas animum magis omnia laudis
  19. iactari causa quam quod res ipsa probetur.
  20. extorres idem patria longeque fugati
  21. conspectu ex hominum, foedati crimine turpi,
  22. omnibus aerumnis adfecti denique vivunt,
  23. et quo cumque tamen miseri venere parentant
  24. et nigras mactant pecudes et manibus divis
  25. inferias mittunt multoque in rebus acerbis
  26. acrius advertunt animos ad religionem.
  27. quo magis in dubiis hominem spectare periclis
  28. convenit adversisque in rebus noscere qui sit;
  29. nam verae voces tum demum pectore ab imo
  30. eliciuntur et eripitur persona amanare.
  31. denique avarities et honorum caeca cupido,
  32. quae miseros homines cogunt transcendere fines
  33. iuris et inter dum socios scelerum atque ministros
  34. noctes atque dies niti praestante labore
  35. ad summas emergere opes, haec vulnera vitae
  36. non minimam partem mortis formidine aluntur.
  37. turpis enim ferme contemptus et acris egestas
  38. semota ab dulci vita stabilique videtur
  39. et quasi iam leti portas cunctarier ante;
  40. unde homines dum se falso terrore coacti
  41. effugisse volunt longe longeque remosse,
  42. sanguine civili rem conflant divitiasque
  43. conduplicant avidi, caedem caede accumulantes,
  44. crudeles gaudent in tristi funere fratris
  45. et consanguineum mensas odere timentque.
  46. consimili ratione ab eodem saepe timore
  47. macerat invidia ante oculos illum esse potentem,
  48. illum aspectari, claro qui incedit honore,
  49. ipsi se in tenebris volvi caenoque queruntur.
  50. intereunt partim statuarum et nominis ergo.
  51. et saepe usque adeo, mortis formidine, vitae
  52. percipit humanos odium lucisque videndae,
  53. ut sibi consciscant maerenti pectore letum
  54. obliti fontem curarum hunc esse timorem:
  55. hunc vexare pudorem, hunc vincula amicitiai
  56. rumpere et in summa pietate evertere suadet:
  57. nam iam saepe homines patriam carosque parentis
  58. prodiderunt vitare Acherusia templa petentes.
  59. nam vel uti pueri trepidant atque omnia caecis
  60. in tenebris metuunt, sic nos in luce timemus
  61. inter dum, nihilo quae sunt metuenda magis quam
  62. quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura.
  63. hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest
  64. non radii solis neque lucida tela diei
  65. discutiant, sed naturae species ratioque.
  66. Primum animum dico, mentem quem saepe vocamus,
  67. in quo consilium vitae regimenque locatum est,
  68. esse hominis partem nihilo minus ac manus et pes
  69. atque oculei partes animantis totius extant.
  70. ---
  71. sensum animi certa non esse in parte locatum,
  72. verum habitum quendam vitalem corporis esse,
  73. harmoniam Grai quam dicunt, quod faciat nos
  74. vivere cum sensu, nulla cum in parte siet mens;
  75. ut bona saepe valetudo cum dicitur esse
  76. corporis, et non est tamen haec pars ulla valentis,
  77. sic animi sensum non certa parte reponunt;
  78. magno opere in quo mi diversi errare videntur.
  79. Saepe itaque, in promptu corpus quod cernitur, aegret,
  80. cum tamen ex alia laetamur parte latenti;
  81. et retro fit ubi contra sit saepe vicissim,
  82. cum miser ex animo laetatur corpore toto;
  83. non alio pacto quam si, pes cum dolet aegri,
  84. in nullo caput interea sit forte dolore.