De Rerum Natura
Lucretius
-
- quorum utrumque tibi effugium praecludit et omne
- cogit ut exempta concedas fine patere.
- nam sive est aliquid quod probeat efficiatque
- quo minus quo missum est veniat finique locet se,
- sive foras fertur, non est a fine profectum.
- hoc pacto sequar atque, oras ubi cumque locaris
- extremas, quaeram: quid telo denique fiet?
- fiet uti nusquam possit consistere finis
- effugiumque fugae prolatet copia semper.
- Praeterea spatium summai totius omne
- undique si inclusum certis consisteret oris
- finitumque foret, iam copia materiai
- undique ponderibus solidis confluxet ad imum
- nec res ulla geri sub caeli tegmine posset
- nec foret omnino caelum neque lumina solis,
- quippe ubi materies omnis cumulata iaceret
- ex infinito iam tempore subsidendo.
- at nunc ni mirum requies data principiorum
- corporibus nullast, quia nil est funditus imum,
- quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.
- semper in adsiduo motu res quaeque geruntur
- partibus in cunctis, infernaque suppeditantur
- ex infinito cita corpora materiai.
- Postremo ante oculos res rem finire videtur;
- aer dissaepit collis atque aera montes,
- terra mare et contra mare terras terminat omnis;
- omne quidem vero nihil est quod finiat extra.
- est igitur natura loci spatiumque profundi,
- quod neque clara suo percurrere fulmina cursu
- perpetuo possint aevi labentia tractu
- nec prorsum facere ut restet minus ire meando;
- usque adeo passim patet ingens copia rebus
- finibus exemptis in cunctas undique partis.
- Ipsa modum porro sibi rerum summa parare
- ne possit, natura tenet, quae corpus inane
- et quod inane autem est finiri corpore cogit,
- ut sic alternis infinita omnia reddat,
- aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,
- simplice natura pateat tamen inmoderatum,
- nec mare nec tellus neque caeli lucida templa
- nec mortale genus nec divum corpora sancta
- exiguum possent horai sistere tempus;
- nam dispulsa suo de coetu materiai
- copia ferretur magnum per inane soluta,
- sive adeo potius numquam concreta creasset
- ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset.
- nam certe neque consilio primordia rerum
- ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
- nec quos quaeque darent motus pepigere profecto
- sed quia multa modis multis mutata per omne
- ex infinito vexantur percita plagis,
- omne genus motus et coetus experiundo
- tandem deveniunt in talis disposituras,
- qualibus haec rerum consistit summa creata,
- et multos etiam magnos servata per annos
- ut semel in motus coniectast convenientis,
- efficit ut largis avidum mare fluminis undis
- integrent amnes et solis terra vapore
- fota novet fetus summissaque gens animantum
- floreat et vivant labentis aetheris ignes.
- quod nullo facerent pacto, nisi materiai
- ex infinito suboriri copia posset,
- unde amissa solent reparare in tempore quaeque.
- nam vel uti privata cibo natura animantum
- diffluit amittens corpus, sic omnia debent
- dissolui simul ac defecit suppeditare
- materies aliqua ratione aversa viai.
- nec plagae possunt extrinsecus undique summam
- conservare omnem, quae cumque est conciliata.
- cudere enim crebro possunt partemque morari,
- dum veniant aliae ac suppleri summa queatur;
- inter dum resilire tamen coguntur et una
- principiis rerum spatium tempusque fugai
- largiri, ut possint a coetu libera ferri.
- quare etiam atque etiam suboriri multa necessest,