De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sed tamen ipsam rem facilest exponere verbis.
  2. principio, rerum quam dicit homoeomerian,
  3. ossa videlicet e pauxillis atque minutis
  4. ossibus hic et de pauxillis atque minutis
  5. visceribus viscus gigni sanguenque creari
  6. sanguinis inter se multis coeuntibus guttis
  7. ex aurique putat micis consistere posse
  8. aurum et de terris terram concrescere parvis,
  9. ignibus ex ignis, umorem umoribus esse,
  10. cetera consimili fingit ratione putatque.
  11. nec tamen esse ulla de parte in rebus inane
  12. concedit neque corporibus finem esse secandis.
  13. quare in utraque mihi pariter ratione videtur
  14. errare atque illi, supra quos diximus ante.
  15. Adde quod inbecilla nimis primordia fingit;
  16. si primordia sunt, simili quae praedita constant
  17. natura atque ipsae res sunt aequeque laborant
  18. et pereunt, neque ab exitio res ulla refrenat.
  19. nam quid in oppressu valido durabit eorum,
  20. ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis?
  21. ignis an umor an aura? quid horum? sanguen an ossa?
  22. nil ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis
  23. tam mortalis erit quam quae manifesta videmus
  24. ex oculis nostris aliqua vi victa perire.
  25. at neque reccidere ad nihilum res posse neque autem
  26. crescere de nihilo testor res ante probatas.
  27. Praeterea quoniam cibus auget corpus alitque,
  28. scire licet nobis venas et sanguen et ossa
  29. * * *
  30. sive cibos omnis commixto corpore dicent
  31. esse et habere in se nervorum corpora parva
  32. ossaque et omnino venas partisque cruoris,
  33. fiet uti cibus omnis et aridus et liquor ipse
  34. ex alienigenis rebus constare putetur,
  35. ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.
  36. Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,
  37. si sunt in terris, terram constare necessest
  38. ex alienigenis, quae terris exoriuntur.
  39. transfer item, totidem verbis utare licebit:
  40. in lignis si flamma latet fumusque cinisque,
  41. ex alienigenis consistant ligna necessest,
  42. praeterea tellus quae corpora cumque alit auget
  43. ex alienigenis, quae lignis exoriuntur.
  44. Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis,
  45. id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis
  46. res putet inmixtas rebus latitare, sed illud
  47. apparere unum, cuius sint plurima mixta
  48. et magis in promptu primaque in fronte locata.
  49. quod tamen a vera longe ratione repulsumst;
  50. conveniebat enim fruges quoque saepe, minaci
  51. robore cum in saxi franguntur, mittere signum
  52. sanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.
  53. cum lapidi in lapidem terimus, manare cruorem
  54. consimili ratione herbis quoque saepe decebat,
  55. et latices dulcis guttas similique sapore
  56. mittere, lanigerae quali sunt ubere lactis,
  57. scilicet et glebis terrarum saepe friatis
  58. herbarum genera et fruges frondesque videri
  59. dispertita inter terram latitare minute,
  60. postremo in lignis cinerem fumumque videri,
  61. cum praefracta forent, ignisque latere minutos.
  62. quorum nil fieri quoniam manifesta docet res,
  63. scire licet non esse in rebus res ita mixtas,
  64. verum semina multimodis inmixta latere
  65. multarum rerum in rebus communia debent.
  66. 'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altis
  67. arboribus vicina cacumina summa terantur
  68. inter se validis facere id cogentibus austris,
  69. donec flammai fulserunt flore coorto.'
  70. scilicet et non est lignis tamen insitus ignis,
  71. verum semina sunt ardoris multa, terendo
  72. quae cum confluxere, creant incendia silvis.
  73. quod si facta foret silvis abscondita flamma,
  74. non possent ullum tempus celarier ignes,
  75. conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.
  76. iamne vides igitur, paulo quod diximus ante,
  77. permagni referre eadem primordia saepe
  78. cum quibus et quali positura contineantur
  79. et quos inter se dent motus accipiantque,
  80. atque eadem paulo inter se mutata creare
  81. ignes et lignum? quo pacto verba quoque ipsa
  82. inter se paulo mutatis sunt elementis,
  83. cum ligna atque ignes distincta voce notemus.
  84. Denique iam quae cumque in rebus cernis apertis
  85. si fieri non posse putas, quin materiai
  86. corpora consimili natura praedita fingas,
  87. hac ratione tibi pereunt primordia rerum:
  88. fiet uti risu tremulo concussa cachinnent
  89. et lacrimis salsis umectent ora genasque.
  90. Nunc age, quod super est, cognosce et clarius audi.
  91. nec me animi fallit quam sint obscura; sed acri
  92. percussit thyrso laudis spes magna meum cor
  93. et simul incussit suavem mi in pectus amorem
  94. Musarum, quo nunc instinctus mente vigenti
  95. avia Pieridum peragro loca nullius ante
  96. trita solo. iuvat integros accedere fontis
  97. atque haurire iuvatque novos decerpere flores
  98. insignemque meo capiti petere inde coronam,
  99. unde prius nulli velarint tempora Musae;
  100. primum quod magnis doceo de rebus et artis
  101. religionum animum nodis exsolvere pergo,
  102. deinde quod obscura de re tam lucida pango
  103. carmina musaeo contingens cuncta lepore.
  104. id quoque enim non ab nulla ratione videtur;