De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. culta loca et manibus melioris reddere fetus,
  2. esse videlicet in terris primordia rerum
  3. quae nos fecundas vertentes vomere glebas
  4. terraique solum subigentes cimus ad ortus;
  5. quod si nulla forent, nostro sine quaeque labore
  6. sponte sua multo fieri meliora videres.
  7. Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum
  8. dissoluat natura neque ad nihilum interemat res.
  9. nam siquid mortale e cunctis partibus esset,
  10. ex oculis res quaeque repente erepta periret;
  11. nulla vi foret usus enim, quae partibus eius
  12. discidium parere et nexus exsolvere posset.
  13. quod nunc, aeterno quia constant semine quaeque,
  14. donec vis obiit, quae res diverberet ictu
  15. aut intus penetret per inania dissoluatque,
  16. nullius exitium patitur natura videri.
  17. Praeterea quae cumque vetustate amovet aetas,
  18. si penitus peremit consumens materiem omnem,
  19. unde animale genus generatim in lumina vitae
  20. redducit Venus, aut redductum daedala tellus
  21. unde alit atque auget generatim pabula praebens?
  22. unde mare ingenuei fontes externaque longe
  23. flumina suppeditant? unde aether sidera pascit?
  24. omnia enim debet, mortali corpore quae sunt,
  25. infinita aetas consumpse ante acta diesque.
  26. quod si in eo spatio atque ante acta aetate fuere
  27. e quibus haec rerum consistit summa refecta,
  28. inmortali sunt natura praedita certe.
  29. haud igitur possunt ad nilum quaeque reverti.
  30. Denique res omnis eadem vis causaque volgo
  31. conficeret, nisi materies aeterna teneret,
  32. inter se nexus minus aut magis indupedita;
  33. tactus enim leti satis esset causa profecto,
  34. quippe ubi nulla forent aeterno corpore, quorum
  35. contextum vis deberet dissolvere quaeque.
  36. at nunc, inter se quia nexus principiorum
  37. dissimiles constant aeternaque materies est,
  38. incolumi remanent res corpore, dum satis acris
  39. vis obeat pro textura cuiusque reperta.
  40. haud igitur redit ad nihilum res ulla, sed omnes
  41. discidio redeunt in corpora materiai.
  42. postremo pereunt imbres, ubi eos pater aether
  43. in gremium matris terrai praecipitavit;
  44. at nitidae surgunt fruges ramique virescunt
  45. arboribus, crescunt ipsae fetuque gravantur.
  46. hinc alitur porro nostrum genus atque ferarum,
  47. hinc laetas urbes pueris florere videmus
  48. frondiferasque novis avibus canere undique silvas,
  49. hinc fessae pecudes pinguis per pabula laeta
  50. corpora deponunt et candens lacteus umor
  51. uberibus manat distentis, hinc nova proles
  52. artubus infirmis teneras lasciva per herbas
  53. ludit lacte mero mentes perculsa novellas.
  54. haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur,
  55. quando alit ex alio reficit natura nec ullam
  56. rem gigni patitur nisi morte adiuta aliena.
  57. Nunc age, res quoniam docui non posse creari
  58. de nihilo neque item genitas ad nil revocari,
  59. ne qua forte tamen coeptes diffidere dictis,
  60. quod nequeunt oculis rerum primordia cerni,
  61. accipe praeterea quae corpora tute necessest
  62. confiteare esse in rebus nec posse videri.
  63. Principio venti vis verberat incita corpus
  64. ingentisque ruit navis et nubila differt,
  65. inter dum rapido percurrens turbine campos
  66. arboribus magnis sternit montisque supremos
  67. silvifragis vexat flabris: ita perfurit acri
  68. cum fremitu saevitque minaci murmure pontus.
  69. sunt igitur venti ni mirum corpora caeca,
  70. quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli
  71. verrunt ac subito vexantia turbine raptant,
  72. nec ratione fluunt alia stragemque propagant
  73. et cum mollis aquae fertur natura repente
  74. flumine abundanti, quam largis imbribus auget
  75. montibus ex altis magnus decursus aquai
  76. fragmina coniciens silvarum arbustaque tota,
  77. nec validi possunt pontes venientis aquai
  78. vim subitam tolerare: ita magno turbidus imbri
  79. molibus incurrit validis cum viribus amnis,
  80. dat sonitu magno stragem volvitque sub undis
  81. grandia saxa, ruit qua quidquid fluctibus obstat.
  82. sic igitur debent venti quoque flamina ferri,
  83. quae vel uti validum cum flumen procubuere
  84. quam libet in partem, trudunt res ante ruuntque
  85. impetibus crebris, inter dum vertice torto
  86. corripiunt rapidique rotanti turbine portant.
  87. quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca,
  88. quandoquidem factis et moribus aemula magnis
  89. amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt.
  90. Tum porro varios rerum sentimus odores
  91. nec tamen ad naris venientis cernimus umquam
  92. nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus
  93. usurpare oculis nec voces cernere suemus;
  94. quae tamen omnia corporea constare necessest
  95. natura, quoniam sensus inpellere possunt;
  96. tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res.
  97. Denique fluctifrago suspensae in litore vestis
  98. uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt.
  99. at neque quo pacto persederit umor aquai
  100. visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu.
  101. in parvas igitur partis dispergitur umor,
  102. quas oculi nulla possunt ratione videre.
  103. quin etiam multis solis redeuntibus annis
  104. anulus in digito subter tenuatur habendo,