On Oratory

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis. Rhetorica, Vol. 1. Wilkins, A. S., editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.

    Similitudinis est ad verbum unum contracta brevitas, quod verbum in alieno loco tamquam in suo positum si agnoscitur, delectat, si simile nihil habet, repudiatur; sed ea transferri oportet, quae aut clariorem faciunt rem, ut illa omnia:

  1. inhorrescit mare,
  2. tenebrae conduplicantur, noctisque et nimbum occaecat nigror,
  3. flamma inter nubis coruscat, caelum tonitru contremit,
  4. grando mixta imbri largifico subita praecipitans cadit,
  5. undique omnes venti erumpunt, saevi exsistunt turbines,
  6. fervit aestu pelagus:

    7. omnia fere, quo essent clariora, translatis per similitudinem verbis dicta sunt;

    aut quo significatur magis res tota sive facti alicuius sive consili, ut ille, qui occultantem consulto, ne id, quod ageretur, intellegi posset, duobus translatis verbis similitudine ipsa indicat:

  1. quandoquidem is se circum vestit dictis, saepit se dolo.

    2. Non numquam etiam brevitas translatione conficitur, ut illud "si telum manu fugit": imprudentia teli missi brevius propriis verbis exponi non potuit, quam est uno significata translato.