Carmina

Catullus

Catullus, Gaius Valerius. Carmina. Merrill, Elmer Truesdell, editor. Boston: Ginn, 1893.

  1. atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
  2. magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas.
  3. hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
  4. regia, quam suavis exspirans castus odores
  5. lectulus in molli complexu matris alebat,
  6. quales Eurotae progignunt flumina myrtos
  7. aurave distinctos educit verna colores,
  8. non prius ex illo flagrantia declinavit
  9. lumina quam cuncto concepit corpore flammam
  10. funditus atque imis exarsit tota medullis.
  11. heu misere exagitans immiti corde furores,
  12. sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,
  13. quaeque regis Golgos quaeque Idalium frondosum,
  14. qualibus incensam iactastis mente puellam
  15. fluctibus in flavo saepe hospite suspirantem!
  16. quantos illa tulit languenti corde timores,
  17. quanto saepe magis fulgore expalluit auri,
  18. cum saevum cupiens contra contendere monstrum
  19. aut mortem appeteret Theseus aut praemia laudis.
  20. non ingrata tamen frustra munuscula divis
  21. promittens tacito succendit vota labello.
  22. nam velut in summo quatientem bracchia Tauro
  23. quercum aut conigeram sudanti cortice pinum
  24. indomitus turbo contorquens flamine robur
  25. eruit (illa procul radicitus exturbata
  26. prona cadit, † lateque cum eius obvia frangens),
  27. sic domito saevum prostravit corpore Theseus
  28. nequiquam vanis iactantem cornua ventis.
  29. inde pedem sospes multa cum laude reflexit
  30. errabunda regens tenui vestigia filo,
  31. ne labyrintheis e flexibus egredientem
  32. tecti frustraretur inobservabilis error.
  33. sed quid ego a primo digressus carmine plura
  34. commemorem, ut linquens genitoris filia vultum,
  35. ut consanguineae complexum, ut denique matris,
  36. quae misera in gnata deperdita laetabatur,
  37. omnibus his Thesei dulcem praeoptarit amorem,
  38. aut ut vecta rati spumosa ad litora Diae
  39. venerit, aut ut eam devinctam lumina somno
  40. liquerit immemori discedens pectore coniunx?
  41. saepe illam perhibent ardenti corde furentem
  42. clarisonas imo fudisse ex pectore voces,
  43. ac tum praeruptos tristem conscendere montes
  44. unde aciem in pelagi vastos protenderet aestus,
  45. tum tremuli salis adversas procurrere in undas
  46. mollia nudatae tollentem tegmina surae,
  47. atque haec extremis maestam dixisse querelis,
  48. frigidulos udo singultus ore cientem:
  49. “sicine me patriis avectam, perfide, ab aris,
  50. perfide, deserto liquisti in litore, Theseu?
  51. sicine discedens neglecto numine divum
  52. immernor ah devota domum periuria portas?
  53. nullane res potuit crudelis flectere mentis
  54. consilium? tibi nulla fuit clementia praesto
  55. immite ut nostri vellet miserescere pectus?
  56. at non haec quondam blanda promissa dedisti
  57. voce mihi, non haec miserae sperare iubebas,
  58. sed conubia laeta, sed optatos hymenaeos:
  59. quae cuncta aerii discerpunt irrita venti.
  60. nunc iam nulla viro iuranti femina credat,
  61. nulla viri speret sermones esse fideles:
  62. quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
  63. nil metuunt iurare, nihil promittere parcunt:
  64. sed simul ac cupidae mentis satiata libido est,
  65. dicta nihil meminere, nihil periuria curant.
  66. certe ego te in medio versantem turbine leti
  67. eripui et potius germanum amittere crevi
  68. quam tibi fallaci supremo in tempore deessem:
  69. pro quo dilaceranda feris dabor alitibusque
  70. praeda neque iniecta tumulabor mortua terra.
  71. quaenam te genuit sola sub rupe leaena,
  72. quod mare conceptum spumantibus exspuit undis.
  73. quae Syrtis, quae Scylla rapax, quae vasta Charybdis,
  74. talia qui reddis pro dulci praemia vita?
  75. si tibi non cordi fuerant conubia nostra,
  76. saeva quod horrebas prisci praecepta parentis,
  77. at tamen in vestras potuisti ducere sedes
  78. quae tibi iucundo famularer serva labore
  79. candida permulcens liquidis vestigia lymphis
  80. purpureave tuum constemens veste cubile.
  81. sed quid ego ignaris nequiquam conqueror auris
  82. exsternata malo, quae nullis sensibus auctae
  83. nec missas audire queunt nec reddere voces?
  84. ille autem prope iam mediis versatur in undis,
  85. nec quisquam adparet vacua mortalis in alga.
  86. sic nimis insultans extremo tempore saeva
  87. fors etiam nostris invidit questibus auris.
  88. Iuppiter omnipotens, utinam ne tempore primo
  89. Gnosia Cecropiae tetigissent litora puppes,
  90. indomito nec dira ferens stipendia tauro
  91. perfidus in Creta religasset navita funem,
  92. nec malus hic celans dulci crudelia forma
  93. consilia in nostris requiesset sedibus hospes!
  94. nam quo me referam? quali spe perdita nitor?
  95. Idaeosne petam montes? ah, gurgite lato
  96. discernens ponti truculentum ubi dividit aequor?
  97. an patris auxilium sperem, quemne ipsa reliqui
  98. respersum iuvenem fraterna caede secuta?
  99. coniugis an fido consoler memet amore,
  100. quine fugit lentos incurvans gurgite remos?
  101. praeterea nullo litus, sola insula, tecto,
  102. nec patet egressus pelagi cingentibus undis:
  103. nulla fugae ratio, nulla spes: omnia muta,
  104. omnia sunt deserta, ostentant omnia letum.
  105. non tamen ante mihi languescent lumina morte,
  106. nec prius a fesso secedent corpore sensus
  107. quam iustam a divis exposcam prodita multam
  108. caelestumque fidem postrema comprecer hora.
  109. quare, facta virum multantes vindice poena
  110. Eumenides, quibus anguino redimita capillo
  111. frons exspirantis praeportat pectoris iras,
  112. huc huc adventate, meas audite querelas,
  113. quas ego, vae miserae, extremis proferre medullis
  114. cogor inops, ardens, amenti caeca furore.
  115. quae quoniam verae nascuntur pectore ab imo,
  116. vos nolite pati nostrum vanescere luctum,
  117. sed quali solam Theseus me mente reliquit,
  118. tali mente, deae, funestet seque suosque.”
  119. has postquam maesto profudit pectore voces
  120. supplicium saevis exposcens anxia factis,
  121. adnuit invicto caelestum numine rector,
  122. quo nutu tellus atque horrida contremuerunt
  123. aequora concussitque micantia sidera mundus.
  124. ipse autem caeca mentem caligine Theseus
  125. consitus oblito dimisit pectore cuncta
  126. quae mandata prius constanti mente tenebat,
  127. dulcia nec maesto sustollens signa parenti
  128. sospitem Erechtheum se ostendit visere portum
  129. namque ferunt olim, classi cum moenia divae
  130. linquentem gnatum ventis concrederet Aegeus,
  131. talia complexum iuveni mandata dedisse:
  132. “gnate mihi longe iucundior unice vita,
  133. gnate, ego quem in dubios cogor dimittere casus
  134. reddite in extrema nuper mihi fine senectae,
  135. quandoquidem fortuna mea ac tua fervida virtus
  136. eripit invito mihi te, cui languida nondum
  137. lumina sunt gnati cara saturata figura,
  138. non ego te gaudens laetanti pectore mittam,
  139. nec te ferre sinam fortunae signa secundae,
  140. sed primum multas expromam mente querelas
  141. canitiem terra atque infuso pulvere foedans,
  142. inde infecta vago suspendam lintea malo,
  143. nostros ut luctus nostraeque incendia mentis
  144. carbasus obscurata decet ferrugine Hibera.
  145. quod tibi si sancti concesserit incola Itoni,
  146. quae nostrum genus ac sedes defendere Erechthei
  147. adnuit, ut tauri respergas sanguine dextram,
  148. tum vero facito ut memori tibi condita corde
  149. haec vigeant mandata, nec ulla oblitteret aetas,
  150. ut simul ac nostros invisent lumina collis,
  151. funestam antennae deponant undique vestem
  152. candidaque intorti sustollant vela rudentes,
  153. quam primum cernens ut laeta gaudia mente
  154. agnoscam, cum te reducem aetas prospera sistet.”
  155. haec mandata prius constanti mente tenentem
  156. Thesea ceu pulsae ventorum flamine nubes
  157. aerium nivei montis liquere cacumen.
  158. at pater, ut summa prospectum ex arce petebat
  159. anxia in adsiduos absumens lumina fletus,