Carmina

Catullus

Catullus, Gaius Valerius. Carmina. Merrill, Elmer Truesdell, editor. Boston: Ginn, 1893.

  1. spinosas Erycina serens in pectore curas
  2. illa tempestate, ferox quo ex tempore Theseus
  3. egressus curvis e litoribus Piraei
  4. attigit iniusti regis Gortynia tecta.
  5. nam perhibent olim crudeli peste coactam
  6. Androgeoneae poenas exsolvere caedis
  7. electos iuvenes simul et decus innuptarum
  8. Cecropiam solitam esse dapem dare Minotauro.
  9. quis angusta malis cum moenia vexarentur,
  10. ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis
  11. proicere optavit potius quam talia Cretam
  12. funera Cecropiae nec funera portarentur.
  13. atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
  14. magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas.
  15. hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
  16. regia, quam suavis exspirans castus odores
  17. lectulus in molli complexu matris alebat,
  18. quales Eurotae progignunt flumina myrtos
  19. aurave distinctos educit verna colores,
  20. non prius ex illo flagrantia declinavit
  21. lumina quam cuncto concepit corpore flammam
  22. funditus atque imis exarsit tota medullis.
  23. heu misere exagitans immiti corde furores,
  24. sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,
  25. quaeque regis Golgos quaeque Idalium frondosum,
  26. qualibus incensam iactastis mente puellam
  27. fluctibus in flavo saepe hospite suspirantem!
  28. quantos illa tulit languenti corde timores,
  29. quanto saepe magis fulgore expalluit auri,
  30. cum saevum cupiens contra contendere monstrum
  31. aut mortem appeteret Theseus aut praemia laudis.
  32. non ingrata tamen frustra munuscula divis
  33. promittens tacito succendit vota labello.
  34. nam velut in summo quatientem bracchia Tauro
  35. quercum aut conigeram sudanti cortice pinum
  36. indomitus turbo contorquens flamine robur
  37. eruit (illa procul radicitus exturbata
  38. prona cadit, † lateque cum eius obvia frangens),
  39. sic domito saevum prostravit corpore Theseus
  40. nequiquam vanis iactantem cornua ventis.
  41. inde pedem sospes multa cum laude reflexit
  42. errabunda regens tenui vestigia filo,
  43. ne labyrintheis e flexibus egredientem
  44. tecti frustraretur inobservabilis error.
  45. sed quid ego a primo digressus carmine plura
  46. commemorem, ut linquens genitoris filia vultum,
  47. ut consanguineae complexum, ut denique matris,
  48. quae misera in gnata deperdita laetabatur,
  49. omnibus his Thesei dulcem praeoptarit amorem,
  50. aut ut vecta rati spumosa ad litora Diae
  51. venerit, aut ut eam devinctam lumina somno
  52. liquerit immemori discedens pectore coniunx?
  53. saepe illam perhibent ardenti corde furentem
  54. clarisonas imo fudisse ex pectore voces,
  55. ac tum praeruptos tristem conscendere montes
  56. unde aciem in pelagi vastos protenderet aestus,
  57. tum tremuli salis adversas procurrere in undas
  58. mollia nudatae tollentem tegmina surae,
  59. atque haec extremis maestam dixisse querelis,
  60. frigidulos udo singultus ore cientem:
  61. “sicine me patriis avectam, perfide, ab aris,
  62. perfide, deserto liquisti in litore, Theseu?
  63. sicine discedens neglecto numine divum
  64. immernor ah devota domum periuria portas?
  65. nullane res potuit crudelis flectere mentis
  66. consilium? tibi nulla fuit clementia praesto
  67. immite ut nostri vellet miserescere pectus?
  68. at non haec quondam blanda promissa dedisti
  69. voce mihi, non haec miserae sperare iubebas,
  70. sed conubia laeta, sed optatos hymenaeos:
  71. quae cuncta aerii discerpunt irrita venti.
  72. nunc iam nulla viro iuranti femina credat,
  73. nulla viri speret sermones esse fideles:
  74. quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
  75. nil metuunt iurare, nihil promittere parcunt:
  76. sed simul ac cupidae mentis satiata libido est,
  77. dicta nihil meminere, nihil periuria curant.
  78. certe ego te in medio versantem turbine leti
  79. eripui et potius germanum amittere crevi
  80. quam tibi fallaci supremo in tempore deessem:
  81. pro quo dilaceranda feris dabor alitibusque
  82. praeda neque iniecta tumulabor mortua terra.
  83. quaenam te genuit sola sub rupe leaena,
  84. quod mare conceptum spumantibus exspuit undis.
  85. quae Syrtis, quae Scylla rapax, quae vasta Charybdis,
  86. talia qui reddis pro dulci praemia vita?
  87. si tibi non cordi fuerant conubia nostra,
  88. saeva quod horrebas prisci praecepta parentis,
  89. at tamen in vestras potuisti ducere sedes
  90. quae tibi iucundo famularer serva labore
  91. candida permulcens liquidis vestigia lymphis
  92. purpureave tuum constemens veste cubile.
  93. sed quid ego ignaris nequiquam conqueror auris
  94. exsternata malo, quae nullis sensibus auctae
  95. nec missas audire queunt nec reddere voces?
  96. ille autem prope iam mediis versatur in undis,
  97. nec quisquam adparet vacua mortalis in alga.
  98. sic nimis insultans extremo tempore saeva
  99. fors etiam nostris invidit questibus auris.
  100. Iuppiter omnipotens, utinam ne tempore primo
  101. Gnosia Cecropiae tetigissent litora puppes,
  102. indomito nec dira ferens stipendia tauro
  103. perfidus in Creta religasset navita funem,
  104. nec malus hic celans dulci crudelia forma
  105. consilia in nostris requiesset sedibus hospes!
  106. nam quo me referam? quali spe perdita nitor?
  107. Idaeosne petam montes? ah, gurgite lato
  108. discernens ponti truculentum ubi dividit aequor?
  109. an patris auxilium sperem, quemne ipsa reliqui
  110. respersum iuvenem fraterna caede secuta?
  111. coniugis an fido consoler memet amore,
  112. quine fugit lentos incurvans gurgite remos?
  113. praeterea nullo litus, sola insula, tecto,
  114. nec patet egressus pelagi cingentibus undis:
  115. nulla fugae ratio, nulla spes: omnia muta,
  116. omnia sunt deserta, ostentant omnia letum.
  117. non tamen ante mihi languescent lumina morte,
  118. nec prius a fesso secedent corpore sensus
  119. quam iustam a divis exposcam prodita multam
  120. caelestumque fidem postrema comprecer hora.
  121. quare, facta virum multantes vindice poena
  122. Eumenides, quibus anguino redimita capillo
  123. frons exspirantis praeportat pectoris iras,
  124. huc huc adventate, meas audite querelas,
  125. quas ego, vae miserae, extremis proferre medullis
  126. cogor inops, ardens, amenti caeca furore.
  127. quae quoniam verae nascuntur pectore ab imo,
  128. vos nolite pati nostrum vanescere luctum,
  129. sed quali solam Theseus me mente reliquit,
  130. tali mente, deae, funestet seque suosque.”
  131. has postquam maesto profudit pectore voces
  132. supplicium saevis exposcens anxia factis,
  133. adnuit invicto caelestum numine rector,
  134. quo nutu tellus atque horrida contremuerunt
  135. aequora concussitque micantia sidera mundus.
  136. ipse autem caeca mentem caligine Theseus
  137. consitus oblito dimisit pectore cuncta
  138. quae mandata prius constanti mente tenebat,
  139. dulcia nec maesto sustollens signa parenti
  140. sospitem Erechtheum se ostendit visere portum
  141. namque ferunt olim, classi cum moenia divae
  142. linquentem gnatum ventis concrederet Aegeus,
  143. talia complexum iuveni mandata dedisse:
  144. “gnate mihi longe iucundior unice vita,
  145. gnate, ego quem in dubios cogor dimittere casus
  146. reddite in extrema nuper mihi fine senectae,
  147. quandoquidem fortuna mea ac tua fervida virtus
  148. eripit invito mihi te, cui languida nondum
  149. lumina sunt gnati cara saturata figura,
  150. non ego te gaudens laetanti pectore mittam,
  151. nec te ferre sinam fortunae signa secundae,
  152. sed primum multas expromam mente querelas
  153. canitiem terra atque infuso pulvere foedans,
  154. inde infecta vago suspendam lintea malo,
  155. nostros ut luctus nostraeque incendia mentis
  156. carbasus obscurata decet ferrugine Hibera.