Carmina

Catullus

Catullus, Gaius Valerius. Carmina. Merrill, Elmer Truesdell, editor. Boston: Ginn, 1893.

  1. desertam in sola miseram se cernat harena.
  2. immemor at iuvenis fugiens pellit vada remis,
  3. irrita ventosae linquens promissa procellae.
  4. quem procul ex alga maestis Minois ocellis
  5. saxea ut effigies bacchantis prospicit, eheu,
  6. prospicit et magnis curarum fluctuat undis,
  7. non flavo retinens subtilem vertice mitram,
  8. non contecta levi velatum pectus amictu,
  9. non tereti strophio lactentis vincta papillas,
  10. omnia quae toto delapsa e corpore passim
  11. ipsius ante pedes fluctus salis adludebant.
  12. sic neque tum mitrae neque tum fluitantis amictus
  13. illa vicem curans toto ex te pectore, Theseu,
  14. toto animo, tota pendebat perdita mente.
  15. ah misera, adsiduis quam luctibus exsternavit
  16. spinosas Erycina serens in pectore curas
  17. illa tempestate, ferox quo ex tempore Theseus
  18. egressus curvis e litoribus Piraei
  19. attigit iniusti regis Gortynia tecta.
  20. nam perhibent olim crudeli peste coactam
  21. Androgeoneae poenas exsolvere caedis
  22. electos iuvenes simul et decus innuptarum
  23. Cecropiam solitam esse dapem dare Minotauro.
  24. quis angusta malis cum moenia vexarentur,
  25. ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis
  26. proicere optavit potius quam talia Cretam
  27. funera Cecropiae nec funera portarentur.
  28. atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
  29. magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas.
  30. hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
  31. regia, quam suavis exspirans castus odores
  32. lectulus in molli complexu matris alebat,
  33. quales Eurotae progignunt flumina myrtos
  34. aurave distinctos educit verna colores,
  35. non prius ex illo flagrantia declinavit
  36. lumina quam cuncto concepit corpore flammam
  37. funditus atque imis exarsit tota medullis.
  38. heu misere exagitans immiti corde furores,
  39. sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,
  40. quaeque regis Golgos quaeque Idalium frondosum,
  41. qualibus incensam iactastis mente puellam
  42. fluctibus in flavo saepe hospite suspirantem!
  43. quantos illa tulit languenti corde timores,
  44. quanto saepe magis fulgore expalluit auri,
  45. cum saevum cupiens contra contendere monstrum
  46. aut mortem appeteret Theseus aut praemia laudis.
  47. non ingrata tamen frustra munuscula divis
  48. promittens tacito succendit vota labello.
  49. nam velut in summo quatientem bracchia Tauro
  50. quercum aut conigeram sudanti cortice pinum
  51. indomitus turbo contorquens flamine robur
  52. eruit (illa procul radicitus exturbata
  53. prona cadit, † lateque cum eius obvia frangens),
  54. sic domito saevum prostravit corpore Theseus
  55. nequiquam vanis iactantem cornua ventis.
  56. inde pedem sospes multa cum laude reflexit
  57. errabunda regens tenui vestigia filo,
  58. ne labyrintheis e flexibus egredientem
  59. tecti frustraretur inobservabilis error.
  60. sed quid ego a primo digressus carmine plura
  61. commemorem, ut linquens genitoris filia vultum,
  62. ut consanguineae complexum, ut denique matris,
  63. quae misera in gnata deperdita laetabatur,
  64. omnibus his Thesei dulcem praeoptarit amorem,
  65. aut ut vecta rati spumosa ad litora Diae
  66. venerit, aut ut eam devinctam lumina somno
  67. liquerit immemori discedens pectore coniunx?
  68. saepe illam perhibent ardenti corde furentem
  69. clarisonas imo fudisse ex pectore voces,
  70. ac tum praeruptos tristem conscendere montes
  71. unde aciem in pelagi vastos protenderet aestus,
  72. tum tremuli salis adversas procurrere in undas
  73. mollia nudatae tollentem tegmina surae,
  74. atque haec extremis maestam dixisse querelis,
  75. frigidulos udo singultus ore cientem:
  76. “sicine me patriis avectam, perfide, ab aris,
  77. perfide, deserto liquisti in litore, Theseu?
  78. sicine discedens neglecto numine divum
  79. immernor ah devota domum periuria portas?
  80. nullane res potuit crudelis flectere mentis
  81. consilium? tibi nulla fuit clementia praesto
  82. immite ut nostri vellet miserescere pectus?
  83. at non haec quondam blanda promissa dedisti
  84. voce mihi, non haec miserae sperare iubebas,
  85. sed conubia laeta, sed optatos hymenaeos:
  86. quae cuncta aerii discerpunt irrita venti.
  87. nunc iam nulla viro iuranti femina credat,
  88. nulla viri speret sermones esse fideles:
  89. quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
  90. nil metuunt iurare, nihil promittere parcunt:
  91. sed simul ac cupidae mentis satiata libido est,
  92. dicta nihil meminere, nihil periuria curant.
  93. certe ego te in medio versantem turbine leti
  94. eripui et potius germanum amittere crevi
  95. quam tibi fallaci supremo in tempore deessem:
  96. pro quo dilaceranda feris dabor alitibusque
  97. praeda neque iniecta tumulabor mortua terra.
  98. quaenam te genuit sola sub rupe leaena,
  99. quod mare conceptum spumantibus exspuit undis.
  100. quae Syrtis, quae Scylla rapax, quae vasta Charybdis,
  101. talia qui reddis pro dulci praemia vita?
  102. si tibi non cordi fuerant conubia nostra,
  103. saeva quod horrebas prisci praecepta parentis,
  104. at tamen in vestras potuisti ducere sedes
  105. quae tibi iucundo famularer serva labore
  106. candida permulcens liquidis vestigia lymphis
  107. purpureave tuum constemens veste cubile.
  108. sed quid ego ignaris nequiquam conqueror auris
  109. exsternata malo, quae nullis sensibus auctae
  110. nec missas audire queunt nec reddere voces?
  111. ille autem prope iam mediis versatur in undis,
  112. nec quisquam adparet vacua mortalis in alga.
  113. sic nimis insultans extremo tempore saeva
  114. fors etiam nostris invidit questibus auris.
  115. Iuppiter omnipotens, utinam ne tempore primo
  116. Gnosia Cecropiae tetigissent litora puppes,
  117. indomito nec dira ferens stipendia tauro
  118. perfidus in Creta religasset navita funem,
  119. nec malus hic celans dulci crudelia forma
  120. consilia in nostris requiesset sedibus hospes!
  121. nam quo me referam? quali spe perdita nitor?
  122. Idaeosne petam montes? ah, gurgite lato
  123. discernens ponti truculentum ubi dividit aequor?
  124. an patris auxilium sperem, quemne ipsa reliqui
  125. respersum iuvenem fraterna caede secuta?
  126. coniugis an fido consoler memet amore,
  127. quine fugit lentos incurvans gurgite remos?
  128. praeterea nullo litus, sola insula, tecto,
  129. nec patet egressus pelagi cingentibus undis:
  130. nulla fugae ratio, nulla spes: omnia muta,
  131. omnia sunt deserta, ostentant omnia letum.
  132. non tamen ante mihi languescent lumina morte,
  133. nec prius a fesso secedent corpore sensus
  134. quam iustam a divis exposcam prodita multam
  135. caelestumque fidem postrema comprecer hora.
  136. quare, facta virum multantes vindice poena
  137. Eumenides, quibus anguino redimita capillo
  138. frons exspirantis praeportat pectoris iras,
  139. huc huc adventate, meas audite querelas,
  140. quas ego, vae miserae, extremis proferre medullis
  141. cogor inops, ardens, amenti caeca furore.
  142. quae quoniam verae nascuntur pectore ab imo,
  143. vos nolite pati nostrum vanescere luctum,
  144. sed quali solam Theseus me mente reliquit,
  145. tali mente, deae, funestet seque suosque.”
  146. has postquam maesto profudit pectore voces
  147. supplicium saevis exposcens anxia factis,
  148. adnuit invicto caelestum numine rector,
  149. quo nutu tellus atque horrida contremuerunt
  150. aequora concussitque micantia sidera mundus.
  151. ipse autem caeca mentem caligine Theseus
  152. consitus oblito dimisit pectore cuncta
  153. quae mandata prius constanti mente tenebat,
  154. dulcia nec maesto sustollens signa parenti
  155. sospitem Erechtheum se ostendit visere portum
  156. namque ferunt olim, classi cum moenia divae
  157. linquentem gnatum ventis concrederet Aegeus,
  158. talia complexum iuveni mandata dedisse:
  159. “gnate mihi longe iucundior unice vita,
  160. gnate, ego quem in dubios cogor dimittere casus
  161. reddite in extrema nuper mihi fine senectae,
  162. quandoquidem fortuna mea ac tua fervida virtus
  163. eripit invito mihi te, cui languida nondum
  164. lumina sunt gnati cara saturata figura,
  165. non ego te gaudens laetanti pectore mittam,
  166. nec te ferre sinam fortunae signa secundae,
  167. sed primum multas expromam mente querelas
  168. canitiem terra atque infuso pulvere foedans,
  169. inde infecta vago suspendam lintea malo,
  170. nostros ut luctus nostraeque incendia mentis
  171. carbasus obscurata decet ferrugine Hibera.
  172. quod tibi si sancti concesserit incola Itoni,
  173. quae nostrum genus ac sedes defendere Erechthei
  174. adnuit, ut tauri respergas sanguine dextram,
  175. tum vero facito ut memori tibi condita corde
  176. haec vigeant mandata, nec ulla oblitteret aetas,
  177. ut simul ac nostros invisent lumina collis,
  178. funestam antennae deponant undique vestem
  179. candidaque intorti sustollant vela rudentes,
  180. quam primum cernens ut laeta gaudia mente
  181. agnoscam, cum te reducem aetas prospera sistet.”
  182. haec mandata prius constanti mente tenentem
  183. Thesea ceu pulsae ventorum flamine nubes
  184. aerium nivei montis liquere cacumen.
  185. at pater, ut summa prospectum ex arce petebat
  186. anxia in adsiduos absumens lumina fletus,
  187. cum primum inflati conspexit lintea veli,
  188. praecipitem sese scopulorum e vertice iecit
  189. amissum credens immiti Thesea fato.
  190. sic funesta domus ingressus tecta paterna
  191. morte ferox Theseus, qualem Minoidi luctu
  192. obtulerat mente immemori, talem ipse recepit.
  193. quae tum prospectans cedentem maesta carinam
  194. multiplices animo volvebat saucia curas.
  195. at parte ex alia florens volitabat Iacchus
  196. cum thiaso satyrorum et Nysigenis silenis
  197. te quaerens, Ariadna, tuoque incensus arnore.
  198. ---quae tum alacres passim lymphata mente furebant
  199. euhoe bacchantes, euhoe capita inflectentes.
  200. harum pars tecta quatiebant cuspide thyrsos,