Carmina

Catullus

Catullus, Gaius Valerius. Carmina. Merrill, Elmer Truesdell, editor. Boston: Ginn, 1893.

  1. lumina sunt gnati cara saturata figura,
  2. non ego te gaudens laetanti pectore mittam,
  3. nec te ferre sinam fortunae signa secundae,
  4. sed primum multas expromam mente querelas
  5. canitiem terra atque infuso pulvere foedans,
  6. inde infecta vago suspendam lintea malo,
  7. nostros ut luctus nostraeque incendia mentis
  8. carbasus obscurata decet ferrugine Hibera.
  9. quod tibi si sancti concesserit incola Itoni,
  10. quae nostrum genus ac sedes defendere Erechthei
  11. adnuit, ut tauri respergas sanguine dextram,
  12. tum vero facito ut memori tibi condita corde
  13. haec vigeant mandata, nec ulla oblitteret aetas,
  14. ut simul ac nostros invisent lumina collis,
  15. funestam antennae deponant undique vestem
  16. candidaque intorti sustollant vela rudentes,
  17. quam primum cernens ut laeta gaudia mente
  18. agnoscam, cum te reducem aetas prospera sistet.”
  19. haec mandata prius constanti mente tenentem
  20. Thesea ceu pulsae ventorum flamine nubes
  21. aerium nivei montis liquere cacumen.
  22. at pater, ut summa prospectum ex arce petebat
  23. anxia in adsiduos absumens lumina fletus,
  24. cum primum inflati conspexit lintea veli,
  25. praecipitem sese scopulorum e vertice iecit
  26. amissum credens immiti Thesea fato.
  27. sic funesta domus ingressus tecta paterna
  28. morte ferox Theseus, qualem Minoidi luctu
  29. obtulerat mente immemori, talem ipse recepit.
  30. quae tum prospectans cedentem maesta carinam
  31. multiplices animo volvebat saucia curas.
  32. at parte ex alia florens volitabat Iacchus
  33. cum thiaso satyrorum et Nysigenis silenis
  34. te quaerens, Ariadna, tuoque incensus arnore.
  35. ---quae tum alacres passim lymphata mente furebant
  36. euhoe bacchantes, euhoe capita inflectentes.
  37. harum pars tecta quatiebant cuspide thyrsos,
  38. pars e divulso iactabant membra iuvenco,
  39. pars sese tortis serpentibus incingebant,
  40. pars obscura cavis celebrabant orgia cistis,
  41. orgia quae frustra cupiunt audire profani,
  42. plangebant aliae proceris tympana palmis
  43. aut tereti tenuis tinnitus aere ciebant,
  44. multis raucisonos efflabant cornua bombos
  45. barbaraque horribili stridebat tibia cantu.
  46. talibus amplifice vestis decorata figuris
  47. pulvinar complexa suo velabat amictu.
  48. quae postquam cupide spectando Thessala pubes
  49. expleta est, sanctis coepit decedere divis.
  50. hic, qualis flatu placidum mare matutino
  51. horrificans Zephyrus proclivas incitat undas
  52. aurora exoriente vagi sub limina solis,
  53. quae tarde primum clementi flamine pulsae
  54. procedunt, leviterque sonant plangore cachinni,
  55. post vento crescente magis magis increbescunt
  56. purpureaque procul nantes ab luce refulgent,
  57. sic tum vestibuli linquentes regia tecta
  58. ad se quisque vago passim pede discedebant.
  59. quorum post abitum princeps e vertice Peli
  60. advenit Chiron portans silvestria dona:
  61. nam quoscumque ferunt campi, quos Thessala magnis
  62. montibus ora creat, quos propter fluminis undas
  63. aura parit flores tepidi fecunda Favoni,
  64. hos indistinctis plexos tulit ipse corollis,
  65. quo permulsa domus iucundo risit odore.
  66. confestim Penios adest, viridantia Tempe,
  67. Tempe quae silvae cingunt super impendentes,
  68. naiasin linquens Doris celebranda choreis,
  69. non vacuus: namque ille tulit radicitus altas
  70. fagos ac recto proceras stipite laurus,
  71. non sine nutanti platano lentaque sorore
  72. flammati Phaethontis et aeria cupressu.
  73. haec circum sedes late contexta locavit,
  74. vestibulum ut molli velatum fronde vireret.
  75. post hunc consequitur sollerti corde Prometheus
  76. extenuata gerens veteris vestigia poenae
  77. quam quondam silici restrictus membra catena
  78. persolvit pendens e verticibus praeruptis.
  79. inde pater divum sancta cum coniuge natisque
  80. advenit, caelo te solum, Phoebe, relinquens
  81. unigenamque simul cultricem montibus Idri:
  82. Pelea nam tecum pariter soror adspernata est
  83. nec Thetidis taedas voluit celebrare iugalis.
  84. qui postquam niveis flexerunt sedibus artus,
  85. large multiplici constructae sunt dape mensae,
  86. cum interea infirmo quatientes corpora motu
  87. veridicos Parcae coeperunt edere cantus.
  88. his corpus tremulum complectens undique vestis
  89. candida purpurea talos incinxerat ora,
  90. at roseae niveo residebant vertice vittae,
  91. aeternumque manus carpebant rite laborem.
  92. laeva colum molli lana retinebat amictum,
  93. dextera tum leviter deducens fila supinis
  94. formabat digitis, tum prono in pollice torquens
  95. libratum tereti versabat turbine fusum,
  96. atque ita decerpens aequabat semper opus dens,
  97. laneaque aridulis haerebant morsa labellis
  98. quae prius in levi fuerant exstantia filo.
  99. ante pedes autem candentis mollia lanae
  100. vellera virgati custodibant calathisci.
  101. haec tum clarisona vellentes vellera voce
  102. talia divino fuderunt carmine fata,
  103. carmine perfidiae quod post nulla arguet aetas:
  104. “o decus eximium magnis virtutibus augens,
  105. Emathiae tutamen opis, clarissime nato,
  106. accipe quod laeta tibi pandunt luce sorores,
  107. veridicum oraclum. sed vos, quae fata secuntur,
  108. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  109. adveniet tibi iam portans optata maritis
  110. Hesperus, adveniet fausto cum sidere coniunx,
  111. quae tibi flexanimo mentem perfundat amore
  112. languidulosque paret tecum coniungere somnos
  113. levia substernens robusto bracchia collo.
  114. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  115. nulla domus tales unquam contexit amores,
  116. nullus amor tali coniunxit foedere amantes
  117. qualis adest Thetidi, qualis concordia Peleo.
  118. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  119. nascetur vobis expers terroris Achilles,
  120. hostibus haud tergo, sed forti pectore notus,
  121. qui persaepe vago victor certamine cursus
  122. flammea praevertet celeris vestigia cervae.
  123. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  124. non illi quisquam bello se conferet heros,
  125. cum Phrygii Teucro manabunt sanguine campi
  126. Troicaque obsidens longinquo moenia bello
  127. periuri Pelopis vastabit tertius heres.
  128. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  129. illius egregias virtutes claraque facta
  130. saepe fatebuntur gnatorum in funere matres,
  131. cum incultum cano solvent a vertice crinem
  132. putridaque infirmis variabunt pectora palmis.
  133. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  134. namque velut densas praecerpens messor aristas
  135. sole sub ardenti flaventia demetit arva,
  136. Troiugenum infesto prosternet corpora ferro.
  137. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  138. testis erit magnis virtutibus unda Scamandri,
  139. quae passim rapido diffunditur Hellesponto,
  140. cuius iter caesis angustans corporum acervis
  141. alta tepefaciet permixta flumina caede.
  142. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  143. denique testis erit morti quoque reddita praeda
  144. cum teres excelso coacervatum aggere bustum
  145. excipiet niveos percussae virginis artus.
  146. Currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  147. nam simul ac fessis dederit fors copiam Achivis
  148. urbis Dardaniae Neptunia solvere vincla,
  149. alta Polyxenia madefient caede sepulcra,
  150. quae, velut ancipiti succumbens victima ferro,
  151. proiciet truncum submisso poplite corpus.
  152. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  153. quare agite optatos animi coniungite amores.
  154. accipiat coniunx felici foedere divam,
  155. dedatur cupido iam dudum nupta marito.
  156. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
  157. non illam nutrix orienti luce revisens
  158. hesterno collum poterit circumdare filo
  159. (currite ducentes subtegmina, currite, fusi),
  160. anxia nec mater discordis maesta puellae
  161. secubitu caros mittet sperare nepotes.
  162. currite ducentes subtegmina, currite, fusi.”
  163. talia praefantes quondam felicia Pelei
  164. carmina divino cecinerunt pectore Parcae.
  165. praesentes namque ante domos invisere castas
  166. heroum et sese mortali ostendere coetu
  167. caelicolae nondum spreta pietate solebant.
  168. saepe pater divum templo in fulgente, revisens
  169. annua cum festis venissent sacra diebus,
  170. conspexit terra centum procumbere tauros.
  171. saepe vagus Liber Parnasi vertice summo
  172. Thyiadas effusis euantis crinibus egit,
  173. cum Delphi tota certatim ex urbe ruentes
  174. acciperent laeti divum fumantibus aris.
  175. saepe in letifero belli certamine Mavors
  176. aut rapidi Tritonis era aut Rhamnusia virgo
  177. armatas hominum est praesens hortata catervas.
  178. sed postquam tellus scelere est imbuta nefando,
  179. iustitiamque omnes cupida de mente fugarunt,
  180. perfudere manus fraterno sanguine fratres,
  181. destitit exstinctos natus lugere parentes,
  182. optavit genitor primaevi funera nati
  183. Liber ut innuptae poteretur flore novercae,
  184. ignaro mater substernens se impia nato
  185. impia non verita est divos scelerare parentes,
  186. omnia fanda nefanda malo permixta furore
  187. iustificam nobis mentem avertere deorum.
  188. quare nec talis dignantur visere coetus
  189. nec se contingi patiuntur lumine claro.
  1. Etsi me adsiduo defectum cura dolore
  2. sevocat a doctis, Ortale, virginibus,
  3. nec potis est dulcis Musarum expromere fetus
  4. mens animi: tantis fluctuat ipsa malis,—
  5. namque mei nuper Lethaeo gurgite fratris
  6. pallidulum manans adluit unda pedem,
  7. Troia Rhoeteo quem subter litore tellus
  8. Ereptum nostris obterit ex oculis.
  9. ---
  10. nunquam ego te vita frater amabilior
  11. adspiciam posthac: at certe semper amabo,
  12. semper maesta tua carmina morte canam,
  13. qualia sub densis ramorum concinit umbris
  14. Daulias absumpti fata gemens Ityli,—
  15. sed tamen in tantis maeroribus, Ortale, mitto
  16. haec expressa tibi carmina Battiadae,
  17. ne tua dicta vagis nequiquam credita ventis