Carmina

Catullus

Catullus, Gaius Valerius. Carmina. Merrill, Elmer Truesdell, editor. Boston: Ginn, 1893.

  1. nutricum tenus exstantes e gurgite cano.
  2. tum Thetidis Peleus incensus fertur amore,
  3. tum Thetis humanos non despexit hymenaeos,
  4. tum Thetidi pater ipse iugandum Pelea sensit.
  5. o nimis optato saeclorum tempore nati
  6. heroes, salvete, deum genus, o bona matrum
  7. progenies, salvete iterum
  8. vos ego saepe meo, vos carmine compellabo,
  9. teque adeo eximie taedis felicibus aucte
  10. Thessaliae columen Peleu, cui Iuppiter ipse,
  11. ipse suos divum genitor concessit amores.
  12. tene Thetis tenuit pulcherrirma Nereine?
  13. tene suam Tethys concessit ducere neptem
  14. Oceanusque, mari totum qui amplectitur orbem?
  15. quae simul optatae finito tempore luces
  16. advenere, domum conventu tota frequentat
  17. Thessalia, oppletur laetanti regia coetu:
  18. dona ferunt prae se, declarant gaudia vultu.
  19. deseritur Cieros, linquunt Phthiotica Tempe
  20. Crannonisque domos ac moenia Larisaea,
  21. Pharsalum coeunt, Pharsalia tecta frequentant.
  22. rura colit nemo, mollescunt colla iuvencis,
  23. non humilis curvis purgatur vinea rastris,
  24. non glaebam prono convellit vomere taurus,
  25. non falx attenuat frondatorum arboris umbram,
  26. squalida desertis robigo infertur aratris.
  27. ipsius at sedes, quacumque opulenta recessit
  28. regia, fulgenti splendent auro atque argento.
  29. candet ebur soliis, conlucent pocula mensae,
  30. tota domus gaudet regali splendida gaza.
  31. pulvinar vero divae geniale locatur
  32. sedibus in mediis, Indo quod dente politum
  33. tincta tegit roseo conchyli purpura fuco.
  34. haec vestis priscis hominum variata figuris
  35. heroum mira virtutes indicat arte.
  36. namque fluentisono prospectans litore Diae
  37. Thesea cedentem celeri cum classe tuetur
  38. indomitos in corde gerens Ariadna furores,
  39. necdum etiam sese quae visit visere credit,
  40. ut pote fallaci quae tunc primum excita somno
  41. desertam in sola miseram se cernat harena.
  42. immemor at iuvenis fugiens pellit vada remis,
  43. irrita ventosae linquens promissa procellae.
  44. quem procul ex alga maestis Minois ocellis
  45. saxea ut effigies bacchantis prospicit, eheu,
  46. prospicit et magnis curarum fluctuat undis,
  47. non flavo retinens subtilem vertice mitram,
  48. non contecta levi velatum pectus amictu,
  49. non tereti strophio lactentis vincta papillas,
  50. omnia quae toto delapsa e corpore passim
  51. ipsius ante pedes fluctus salis adludebant.
  52. sic neque tum mitrae neque tum fluitantis amictus
  53. illa vicem curans toto ex te pectore, Theseu,
  54. toto animo, tota pendebat perdita mente.
  55. ah misera, adsiduis quam luctibus exsternavit
  56. spinosas Erycina serens in pectore curas
  57. illa tempestate, ferox quo ex tempore Theseus
  58. egressus curvis e litoribus Piraei
  59. attigit iniusti regis Gortynia tecta.
  60. nam perhibent olim crudeli peste coactam
  61. Androgeoneae poenas exsolvere caedis
  62. electos iuvenes simul et decus innuptarum
  63. Cecropiam solitam esse dapem dare Minotauro.
  64. quis angusta malis cum moenia vexarentur,
  65. ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis
  66. proicere optavit potius quam talia Cretam
  67. funera Cecropiae nec funera portarentur.
  68. atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
  69. magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas.
  70. hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
  71. regia, quam suavis exspirans castus odores
  72. lectulus in molli complexu matris alebat,
  73. quales Eurotae progignunt flumina myrtos
  74. aurave distinctos educit verna colores,
  75. non prius ex illo flagrantia declinavit
  76. lumina quam cuncto concepit corpore flammam
  77. funditus atque imis exarsit tota medullis.
  78. heu misere exagitans immiti corde furores,
  79. sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,
  80. quaeque regis Golgos quaeque Idalium frondosum,
  81. qualibus incensam iactastis mente puellam
  82. fluctibus in flavo saepe hospite suspirantem!
  83. quantos illa tulit languenti corde timores,
  84. quanto saepe magis fulgore expalluit auri,
  85. cum saevum cupiens contra contendere monstrum
  86. aut mortem appeteret Theseus aut praemia laudis.
  87. non ingrata tamen frustra munuscula divis
  88. promittens tacito succendit vota labello.
  89. nam velut in summo quatientem bracchia Tauro
  90. quercum aut conigeram sudanti cortice pinum
  91. indomitus turbo contorquens flamine robur
  92. eruit (illa procul radicitus exturbata
  93. prona cadit, † lateque cum eius obvia frangens),
  94. sic domito saevum prostravit corpore Theseus
  95. nequiquam vanis iactantem cornua ventis.
  96. inde pedem sospes multa cum laude reflexit
  97. errabunda regens tenui vestigia filo,
  98. ne labyrintheis e flexibus egredientem
  99. tecti frustraretur inobservabilis error.
  100. sed quid ego a primo digressus carmine plura
  101. commemorem, ut linquens genitoris filia vultum,
  102. ut consanguineae complexum, ut denique matris,
  103. quae misera in gnata deperdita laetabatur,
  104. omnibus his Thesei dulcem praeoptarit amorem,
  105. aut ut vecta rati spumosa ad litora Diae
  106. venerit, aut ut eam devinctam lumina somno
  107. liquerit immemori discedens pectore coniunx?
  108. saepe illam perhibent ardenti corde furentem
  109. clarisonas imo fudisse ex pectore voces,
  110. ac tum praeruptos tristem conscendere montes
  111. unde aciem in pelagi vastos protenderet aestus,
  112. tum tremuli salis adversas procurrere in undas
  113. mollia nudatae tollentem tegmina surae,
  114. atque haec extremis maestam dixisse querelis,
  115. frigidulos udo singultus ore cientem:
  116. “sicine me patriis avectam, perfide, ab aris,
  117. perfide, deserto liquisti in litore, Theseu?
  118. sicine discedens neglecto numine divum
  119. immernor ah devota domum periuria portas?
  120. nullane res potuit crudelis flectere mentis
  121. consilium? tibi nulla fuit clementia praesto
  122. immite ut nostri vellet miserescere pectus?
  123. at non haec quondam blanda promissa dedisti
  124. voce mihi, non haec miserae sperare iubebas,
  125. sed conubia laeta, sed optatos hymenaeos:
  126. quae cuncta aerii discerpunt irrita venti.
  127. nunc iam nulla viro iuranti femina credat,
  128. nulla viri speret sermones esse fideles:
  129. quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
  130. nil metuunt iurare, nihil promittere parcunt:
  131. sed simul ac cupidae mentis satiata libido est,
  132. dicta nihil meminere, nihil periuria curant.
  133. certe ego te in medio versantem turbine leti
  134. eripui et potius germanum amittere crevi
  135. quam tibi fallaci supremo in tempore deessem:
  136. pro quo dilaceranda feris dabor alitibusque
  137. praeda neque iniecta tumulabor mortua terra.
  138. quaenam te genuit sola sub rupe leaena,
  139. quod mare conceptum spumantibus exspuit undis.
  140. quae Syrtis, quae Scylla rapax, quae vasta Charybdis,
  141. talia qui reddis pro dulci praemia vita?
  142. si tibi non cordi fuerant conubia nostra,
  143. saeva quod horrebas prisci praecepta parentis,
  144. at tamen in vestras potuisti ducere sedes
  145. quae tibi iucundo famularer serva labore
  146. candida permulcens liquidis vestigia lymphis
  147. purpureave tuum constemens veste cubile.
  148. sed quid ego ignaris nequiquam conqueror auris
  149. exsternata malo, quae nullis sensibus auctae
  150. nec missas audire queunt nec reddere voces?
  151. ille autem prope iam mediis versatur in undis,
  152. nec quisquam adparet vacua mortalis in alga.
  153. sic nimis insultans extremo tempore saeva
  154. fors etiam nostris invidit questibus auris.
  155. Iuppiter omnipotens, utinam ne tempore primo
  156. Gnosia Cecropiae tetigissent litora puppes,
  157. indomito nec dira ferens stipendia tauro
  158. perfidus in Creta religasset navita funem,
  159. nec malus hic celans dulci crudelia forma
  160. consilia in nostris requiesset sedibus hospes!
  161. nam quo me referam? quali spe perdita nitor?
  162. Idaeosne petam montes? ah, gurgite lato
  163. discernens ponti truculentum ubi dividit aequor?
  164. an patris auxilium sperem, quemne ipsa reliqui
  165. respersum iuvenem fraterna caede secuta?
  166. coniugis an fido consoler memet amore,
  167. quine fugit lentos incurvans gurgite remos?
  168. praeterea nullo litus, sola insula, tecto,
  169. nec patet egressus pelagi cingentibus undis:
  170. nulla fugae ratio, nulla spes: omnia muta,
  171. omnia sunt deserta, ostentant omnia letum.
  172. non tamen ante mihi languescent lumina morte,