Historia ecclesiastica (fragmenta ap. Photium)
Philostorgius
Philostorgius. Kirchengeschichte. Bidez, Josef, editor. Leipzig: Hinrich, 1913.
5. Ταῦτα δὲ Κωνσταντίῳ διανοουμένῳ, ἡ τοῦ Ἰουλιανοῦ ἐπανάστασις ταῖς φήμαις αὐτῷ διακομίζεται. ὁ δὲ αὐτίκα τε τὴν ἐπὶ
[*](2 σιγόντων B, corr. Μ | 5 ἐκέλευσε ed.)5 a Artemii Passio 19: Ὁ δὲ Κωνστάντιος ἄρας ἀπὸ τῆς Κωνσταντινουπόεως τὴν ἐπὶ Συρίας ἐποιεῖτο ὁδόν· καὶ φθάσας τὴν μεγαλόπολιν Ἀντιόχειαν, αὐτοῦ κατασκηνοῖ τὸν πρὸς τοὺς Πέρσας ἑτοιμαζόμενος πόλεμον. αὐτοῦ δὲ χρονοτριβήσαντος ἐν τῇ πόλει καὶ τὸν στρατὸν ἐξαρτύοντος, ἀφίκετο γράμματα πρὸς αὐτὸν δηλοῦντα τὴν τοῦ Ιουλιανοῦ ἐπανάστασιν. ὁ γὰρ Ἰουλιανός, ὡς δεδήλωταί μοι καὶ πρόσθεν, ἡνίκα τὸν περὶ τούτων ἐποιούμην λόγον, ἐπὶ φυλακῇ τῶν Ἑσπερίων εἰς τὰς Γαλλίας ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίου Καῖσαρ ἀναδειχθείς, αὐτὸς ἐπὶ πλεῖον ἐν τῷ τοῦ Καίσαρος σχήματι εἶναι μὴ ἀνασχόμενος, τό τε διάδημα περιτίθεται καὶ τῆς μείζονος ἀνθάπτεται βασιλείας. ἐπεὶ δὲ ἀντελάβετο τῶν πραγμάτων, οὐκέτι μικρὸν οὐδὲν ἐνενόει οὐδὲ διαμέλλειν ἐγίγνωσκε ἀλλὰ ἀλλὰ τὴν Εὐρώπην τέως ὑφ’ ἑαυτῷ ποιήσασθαι πᾶσαν Μέλων ὁπόση Ῥωμαίοις ὑπακούει,
[*](10– S. 73, 13 vgl. Zonar. XIII 10, 16 ff. Ammian. Marcellin. XX — XXI Zosim. in 9–11 — 15 f s. ob. IV 2)[*](10 Ὁ δὲ — 14 γράμματα fehlt in S | 11 nach ἐπὶ + τῆσ R | 12 nach αὐτοῦ + που Τ Symeon | 13 ἑτοιμαζόμενον R | 14 πρὸς — S. 74, 9 μόνος fehlt in V | 16 τὸν] τῶν R | 17 ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίου > P | 18 ἀποδειχθεὶσ RSMT Symeon, vgl. ob. S. 59, 21 | 22 πτᾶσαν vor τέως ~ P | θέλων P)5 b. [zu Ζ. 18 ff] Artemii Passio 41 [Julians Rede]: Καὶ ὁ . . . ων- στάντιος . . . τὸν ἐμὸν ἀδελφὸν Γάλλον πεφόνευκε . . . ἡμᾶς τε αὐτούς, εἰ μὴ θεῶν προνοίᾳ περιεσώθημεν, τὸ αὐτὸ ἠβούλετο δρᾶσαι. ἀλλ’ οἱ θεοὶ διεκώλυσαν, αὐτοψεί μοι τὴν σωτηρίαν μηνύσαντες· εἰς οὓς ἐγὼ τεθαρρηκὼς τὸν Χριστιανισμὸν ἐξωμοσάμην καὶ πρὸς τὸν Ἕλληνα βίον ἀπέκλινα, εὖ εἰδὼς ὡς ὁ τῶν Ἑλλήνων καὶ Ῥωμαίων ἀρχαιότατος βίος, καλοῖς ἔθεσι καὶ νόμοις χρησάμενος, θεοὺς προσαγορεύει τοὺς τὸ πιστὸν ἐκ τῶν πραγμάτων ἔχοντας.
[*](30 s. ob. S. 58 — 31–33 vgl. Zonar. XIE 10, 11 u. 11, 9. Ammian. XXI If. Zosim. III 9, 5 f. Sozomen. V 1, 8. Gregor. Nazianz. Orat. IV 47)[*](5 b fehlt in S | 31 ἐβουλεύετο MV | 33 ἐξωμοσάμην vgl. Zonar. unt. S. 76, 30 u. XIII 11, 4 | 35 ἔθνεσι M | κόμοισ P)Κωνσταντινούπολιν ἐβάδιζεν καὶ σύνοδον ἅμα διώριζεν ὑπὲρ τοῦ [*](Phot.) ἑτεροουσίου κατὰ Νίκαιαν ἵστασθαι. φθάσας δὲ παρὰ τὰς Μόψου καλουμένας κρήνας καὶ νόσῳ βληθείς, εἰτα καὶ βαπτισάμενος παρὰ
[*](3– S. 74, 2 vgl. Theophylact. Bulgar. Passio XV Martyrum 9 PG 126, 165 Α. Sozomen. V 1, 6. Socrat. 11 47. Theodoret H. E. II 32, 6. Rufin H. E. X 27)[*](1 ὑπὲρ aus ὑπὸ corr. B | 2 π(αρὰ) B)τῷ στρατῷ συνταξάμενος διὰ Γερμνῶν ἐπὶ τὸν Ἴστρον ἐχώρει καὶ [*](Art. P. 5 a) ῆς πέραν ὄχθης λαβόμενος διὰ τῶν ἐκείνης χωρίων ἤλαυνεν, ἀμφοτέρους τοὺς ὑπάρχους διαλαθών, τόν τε τῶν Ἰταλιῶν Ταῦρον οὕτω καλούμενον καὶ τὸν τῶν Ἰλλυριῶν Φλορέτιον. ἐπεὶ δὲ κατὰ Παίονας ἐγένετο, διαβὰς ἐπὶ θάτερα τὸν ποταμόν, αὐτίκα τήν τε Ἰλλυρίδα πᾶσαν ὑφ᾿ ἑαυτῷ γῆν εἶχε καὶ τὰς Ἰταλίας καὶ τὰ μέχρι τοῦ ἑσπερίου Ὠκεανοῦ σύμπαντα ἔθνη ὁπόσα τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατήσεως ἦν. [§ 20] ὁ δὲ Κωνστάντιος ταῦτα διὰ τῶν γραμμάτων μαθὼν τε ὥσπερ καὶ εἰκὸς ἦν καὶ περὶ τῇ Κωνσταντινουπόλει μάλιστα δείσας μή, ὅπερ κἀκεῖνος διενοεῖτο, φθάσειεν αὐτὴν ὑφ᾿ ἑαυτὸν ποιησόμενος, ἠπείγετο οὐν κατὰ τὸ δυνατὸν προκαταλαβεῖν. ἐν ὅσῳ δὲ ὁ στρατὸς αὐτῷ συνελέγετο κατὰ τὰς πόλεις τῆς Ἑῴας ἐσκεδασμένος καὶ ἔμελλεν ἐξαρτύεσθαι ὡς πρὸς τοσαύτην ὁδόν, σημαίνει τοῖς ἐπισκόποις εἰς τὴν Νίκαιαν αὐτὸν ὡς ὅτι τάχιστα φθῆναι προαφικομένους· ἐμελέτα γὰρ δευτέραν ἐν αὐτῇ συγκροτῆσαι σύνοδον, παρὰ τῶν δυσσεβῶν Ἀρειανῶν κατὰ τοῦ ὁμοουσίου παροτρυνόμενος. ἐπεὶ δὲ τὴν Κιλικίαν διεξελθὼν εἰς τὰς Μόψου καλουμένας κρήνας ἀφίκετο, ἀσθένειά τις ἐξαπιναίως αὐτῷ προσέπεσε καὶ οὐχ οἱός τε ἠν ἔτι τὸ πρόσω χωρεῖν. ὡς δὲ ᾔσθετο φαύλως ἔχων ἤδη καὶ οὐκ ἂν βιώσόμεος, τὴν ταχίστην τὸν Ἀντιοχείας ἐπίσκοπον μεταπέμπεται Εὐζώϊον καὶ αὐτῷ Βαπτίσαι αὐτὸν ἐπιτρέπει. βαπτισάμενος δὲ καὶ μικρὸν ἐπιβιούς, αὐτόθι
[*](2 vgl. Gregor. Nazianz. Orat. IV 47 — 14–S. 74, 9 vgl. Synops. 56, 11 Zonar. XIII 11, lOff. Chronic. Paschal. a. 361. Theophan. 46, 10. Ammian. Marcellin. XXI 15)[*](* 19– S. 74, 9 [nach Symeon] Michael Glykas Annal. IV S. 469,8)[*](8 ὅχλησ Μ | ἐκείνῃ? Mendelssohn | 10 τὸν τὸν M Symeon τὸν R τῶν PST | φλωρέντιον SM | ἐπεὶ δὲ] ἐπειδὴ Τ Symeon | Παίονας Mai πλείονασ HSS u. Symeon, vgl. Zosim. III 10, 4: εἰς Παιονίαν ἀφίκετο | 12 ἑσπερίου > P 14 τῶν > ST | 15 τῆ κωνσταντινουπόλει PS τὴν κωνσταντίνου πόλει T τὴν M τῆσ (τῆσ > Symeon) κωνσταντινουπόλεωσ R Symeon | 17 οὖν | 20 αὐτὸν ὡς] ὡς αὐτὸν? Mendelssohn | ὀφθεῖναι ὀφθῆναι Symeon 23 κρίνασ PMT Symeon | 24 αὐτῷ > P vor ἐξαπιναίως ~ R)Εὐζωΐου, τήν τε βασιλείαν αὐτῷ βίῳ καὶ τὰς ἐπ’ ἀσεβείᾳ συνόδους ἀπολείπει.
6, Ὅτι, κομιζομένου πρὸς ταφὴν Κωνσταντίου, ὁ Ἰουλιανὸς καταλαβών, τῆς τε σοροῦ προεπόμπευε τῆς κεφαλῆς ἀφελόμενος τὸ διάδημα καὶ τιμῶν τὸν νεκρὸν οὑ τὴν ζωὴν ἀφελεῖν ἐπεστράτευεν.
[*](* 4 f Niceph. H. E. X 2 PG 146, 444 A)[*](5 ἐπεστράτευσεν ed.)[*](Art. P.)προλείπει τὸ ζῆν, βασιλεύσας τὰ σύμπαντα ἔτη τεσσαράκοντα, τὰ μὲν ἡμίσεα μετὰ τοῦ πατρός, τὰ δὲ ἐπίλοιπα μόνος.
6 a — 7 a [ebd. Folge] Αὐτὸν δὲ ἡ στρατιὰ ὀλοφυραμένη καὶ τὰ νομιζόμενα ἐπ᾿ αὐτῷ τελέσασα, λάρνακι τοῦτον ἐνέθεσαν τοῖς εἰωθόσιν εἰς τὸ διαρκέσαι σκευάσαντες τὸν νεκρόν. καὶ εἰς ἁρμάμαξαν ἐνθέμενοι, ἐκόμιζον ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν σὺν τοῖς οἰκείοις ἕκαστος ὅπλοις αὐτῷ ἐφεπόμενοι καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν κόσμον ὅνπερ καὶ ζῶντος ὑπὸ τοῖς ἡγεμόσι τεταγμένοι ἐτύγχανον. [§ 21] οὑτοι μὲν δὴ τὴν εἶχον ἄγοντες τὸν νεκρόν· καὶ ὁ Ἰουλιανὸς συνωμάρτησεν ἐκ τῶν Ἰλλυριῶν ἀφικόμενος καὶ ᾔδη βεβαίως ἔχων τὴν πᾶσαν βασιλείαν, οὐδενὸς αὐτῷ μετὰ τὸν Κωνσταντίου θάνατον ἐναντιωθῆναι τολ- μήσαντος. κοιζομένου δὲ τοῦ νεκροῦ ἐπὶ τὸν ωεὼν τῶν ἀποστόλων, ἵναπερ αὐτὸν καταθήσειν πλησίον τοῦ πατρὸς ἔμελλον, αὐτὸς ἡγεῖτο τῆς κλίνης, τὸ διάδημα τῆς κεφαλῆς περιελών. ἐπεὶ δὲ ἔθαψαν
[*](10–21 vgl. Ammian. Maicellin. XXI 16, 20 f. Gregor. Nazianz. Orat. V 16 f. Liban. Orat. XVm 120. Socrat. ΙΙΙ 1, 50)[*](8 τὸ] τοῦ PT, Symeon wie im Text | 6 a — 7 a fehlt iu V | 10 στρατιὰ 25 Symeon στρατεία HSS | ὁλοφρωμένη Τ ὀλοφυρομένη Symoon Cod. A (Cod. B wie im Text) | 12 ἁρμαμάζαν RSM ἅμαξαν T ἅμαξαν Symeon | 13 ἕκαστοσ P Symeon ἕκαστοι RSMT | 15 vor τεταγμένοι + τότε Τ, Symeon wie im Text δὴ] διὰ R | 18 αὐτὸν PR Symeon Cod. A (Cod. B wie im Text) | 19 τῶ νεκρῶ R | τὸν νεὼν T Symeon zw νεῶ PRSM | 21 ἔθαψεν P)[zu Ζ. — 21] vgl. Zonar. XIII 12, 4: Τὸ δὲ τοῦ Κωνσταντίου σῶμα τὸ σὺν ἐκείνῳ στρατιωτικὸν καὶ οἱ ἄρχοντες ἐπ’ ὀχήματος εἰς Κωνσταντινούπολιν διεκόμισαν· ᾡ καὶ ὁ Ἰουλιανὸς προσυπήντησε καὶ προέπεμψε [so Ο] περιελόμενος κεφαλῆς τὸ διάδημα. κατετέθη δὲ ὁ τοῦ τελευτήσαντος νεκρὸς αὐτοκράτορος ἐν τῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ναῶ.
Cedren. I 531, 10: Οὗ (näml. τοῦ Κωνσταντίου) τὸ σῶμα Ἰοβιανὸς ταῦτα βασιλεύς, προτίκτωρ τότε ὤν, ἀποκομίσας ἀπέθετο πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ μετὰ Εὐσεβίας τῆς αὐτοῦ πρώτης γυναικός.