Tetrabiblos

ἐφ’ ὅσων δ’ ἂν χωρῶν ἢ πόλεων εὑρίσκωμεν τὴν προκειμένην συνοικείωσιν, περὶ πάσας μὲν ὡς ἐπίπαν ὑπονοητέον ἔσεσθαι τὸ σύμπτωμα, μάλιστα δὲ περὶ τὰς πρὸς αὐτὸ τὸ τῆς ἐκλείψεως δωδεκατημόριον λόγον ἐχούσας καὶ ἐν ὅσαις αὐτῶν ὑπὲρ γῆν οὖσα ἡ ἔκλειψις ἐφαίνετο.

Τὸ δὲ δεύτερον καὶ χρονικὸν κεφάλαιον καθ’ ὃ τοὺς καιροὺς τῶν ἐπισημασιῶν καὶ τῆς παρατάσεως τὴν ποσότητα προσήκει διαγινώσκειν, ἐπισκεψόμεθα τρόπῳ τοιῷδε. τῶν γὰρ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον γινομένων ἐκλείψεων μὴ κατὰ πᾶσαν οἴκησιν ἐν ταῖς αὐταῖς καιρικαῖς ὥραις ἀποτελουμένων μηδὲ τὰ μεγέθη τῶν ἐπισκοτήσεων ἢ τὸν χρόνον τῶν παρατάσεων κατὰ τὸ ἴσον πανταχῇ λαμβανουσῶν πρῶτον μὲν κατὰ τὴν ἐν ἑκάστῃ τῶν λόγον ἐχουσῶν οἰκήσεων ἐκλειπτικὴν ὥραν καὶ τὸ τοῦ πόλου ἔξαρμα κέντρα ὡς ἐπὶ γενέσεως διαθήσομεν·

ἔπειτα καὶ [*](4 Heph. I 20, p. 76, 7 7 ib. p. 76, 5 et 10 9 ib. p. 76, 12 15 ib. p. 76,15 22 ib. p. 76, 16/7) [*](3 τῷ—τριγώνῳ γ τῶν—τριγώνων VY β Procl. τῶν κατὰ τὰ τρίγωνα Σ 7 ἂν α MSγ ἂν ἢ VD 10 τὰς Vαγ τὰ MS τὸ D 11 ὅσαις α MS ὅσοις B γ ὅσῳ D 12 οὖσαν V ἐφαίνετο Vβγ Procl. φαίνετο α 16 διαγινώσκειν V βγ γινώσκειν Υ γινώσκεσθαι. Σ 17 κατὰ βγ ὑπὸ α Co 18 ἐν Va om. βγ ἀποτελ. V βγ συναποτελ. α hic glossema τῶν τε ἡλιακῶν τῶν αὐτῶν αὐτῶν Procl. τ. τ. ἡλ. καὶ σεληνιακῶν πανσελ. D) τ. αὐ. β τ. τ. ἡλ. δηλαδὴ καὶ τῶν σελ. Σγ 21 κατὰ VαD om. MSy 23 κέντρα γ Procl. τά τε κέντρα α καὶ τὰ κ. MS)

πρὸς μὲν γὰρ τῷ ἀπηλιωτικῷ ὁρίζοντι ὁ τόπος ἐκπεσὼν τήν τε καταρχὴν τοῦ συμπτώματος κατὰ τὴν πρώτην τετράμηνον ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς ἐκλείψεως σημαίνει καὶ τὰς ὁλοσχερεῖς ἐπιτάσεις περὶ τὸ πρῶτον τριτημόριον τοῦ καθ’ ὅλην τὴν παράτασιν χρόνου· πρὸς δὲ τῷ μεσουρανήματι κατά τε τὴν δευτέραν τετράμηνον καὶ τὸ μέσον τριτημόριον· πρὸς δὲ τῷ λιβικῷ ὁρίζοντι κατά τε τὴν τρίτην τετράμηνον καὶ τὸ ἔσχατον τριτημόριον —

τῶν δὲ κατὰ μέρος ἀνέσεων καὶ ἐπιτάσεων ἀπό τε τῶν ἀνά μέσον συζυγιῶν, ὅταν κατὰ τῶν τὸ αἴτιον ἐμποιούντων τόπων ἢ τῶν συσχηματιζομένων τόπων αὐτοῖς συμπίπτωσι, καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων παρόδων, ὅταν οἱ ποιητικοὶ τοῦ προτελέσματος ἀστέρες ἀνατολὰς ἢ δύσεις ἢ στηριγμοὺς ἢ ἀκρονύκτους φάσεις ποιῶνται, συσχηματιζόμενοι τοῖς τὴν αἰτίαν ἔχουσι δωδεκατημορίοις. ἐπειδήπερ ἀνατέλλοντες μὲν ἢ στηρίζοντες ἐπιτάσεις [*](m 78) [*](16 Heph. I 20, p. 76, 25) [*](1 ἐπὶ] ὡς ἐπὶ VαS ἰσημερινὰς VαS ἡμερινὰς DMγ τῶν λόγον ἐχουσῶν οἰκήσεων α 3 ἰσημ. VαS ἡμερινὰς DMγ 6 καὶ (prius) V om. αβγ τῶν βγ τῶν μέντοι Va 7 ἐπιτάσεων] περιστάσεων γ θεωρ. Vβγ θεωροῦμεν α 11 σημαίνειν διασημαίνει αβγ ὁλοσχερεῖς] ὅλας ὁλοσχ. α ἐπιτάσεις Vα περιστάσεις βγ 12 καθόλου α 18 τῷ V βγ Procl. τὸ μεσημβρινὸν α ἐν μεσημβρινῷ suprascr. Σ) 19 τόπων VZDy om. YMS παρόδων VY Procl. παρανατελλόντων D γ om. M (add. Ma) S 20 ἀστέρες ἀνατολὰς αγ ἀστ. τῶν πλανομένων ἀνατ. D ἀστέ . . . Μ ρες τῶν πλανωμένων οἵτινες in lac. add. M2) ἀ . . deinde lac. 10 fere litt.) S 22 τὸ αἴτιον V δωδεκατημόριον V)

Τρίτου δὲ ὄντος κεφαλαίου τοῦ γενικοῦ, καθ’ ὃ δεῖ διαλαμβάνειν περὶ ποῖα τῶν γενῶν ἀποβήσεται τὸ σύμπτωμα, λαμβάνεται καὶ τοῦτο διὰ τῆς τῶν ζῳδίων ἰδιοτροπίας καὶ μορφώσεως, καθ’ ὧν ἂν τύχωσιν ὄντες οἵ τε τῶν ἐκλείψεων τόποι καὶ οἱ τὴν οἰκοδεσποτείαν λαβόντες τῶν ἀστέρων τῶν τε πλανωμένων καὶ τῶν ἀπλανῶν τοῦ τε τῆς ἐκλείψεως δωδεκατημορίου καὶ τοῦ κατὰ τὸ κέντρον τὸ πρὸ τῆς ἐκλείψεως.

λαμβάνεται δὲ ἡ τούτων οἱκοδεσποτεία ἐπὶ μὲν τῶν πλανωμένων ἀστέρων οὕτως. ὁ γὰρ τοὺς πλείστους λόγους ἔχων πρὸς ἀμφοτέρους τοὺς ἐκκειμένους τόπους, τόν τε τῆς ἐκλείψεως καὶ τὸν τοῦ ἑπομένου αὐτῷ κέντρου κατά τε τὰς ἔγγιστα φαινομένας συναφὰς ἢ ἀπορροίας καὶ τοὺς λόγον ἔχοντας τῶν συσχηματισμῶν καὶ ἔτι κατὰ τὴν κυρείαν τῶν τε οἴκων καὶ ιριγώνων καὶ ὑψωμάτων ἢ καὶ ὁρίων, ἐκεῖνος λήψεται μόνος τὴν οἰκοδεσποτείαν.

εἰ δὲ μὴ ὁ αὐτὸς εὑρίσκοιτο τῆς τε ἐκλείψεως καὶ τοῦ κέντρου κύριος, ἀλλὰ δύο, τοὺς πρὸς [*](m 70) ἑκάτερον τῶν τόπων τὰς πλείους ἔχοντας ὡς πρόκειται συνοικειώσεις συμπαραληπτέον, προκρινομένου τοῦ τῆς ἐκλείψεως κυρίου. εἰ δὲ πλείους εὑρίσκοιντο καθ’ ἑκάτερον ἐφαμίλλοι, τὸν ἐπικεντρότερον ἤ χρηματιστικώτε- [*](4 Heph. I 20, p. 76, 33) [*](5. 6 διαλαμβάνειν VDM λαβεῖν Y διαλαβεῖν ΣSγ 9 λαβ βγ λαμβάνοντες α 11 κατὰ τὸ κέντρον Va κέντρου βγ Procl. 12 τὸ πρὸ Y τοῦ πρὸ βγ Procl. om. Σ 14 πλείστους βγ πλείους α 16 φαινομένας βγ καὶ τὰς φαιν. V καὶ φαιν. α Procl. 17 λόγον VY λόγους Σβγ 21 ἄλλα δύο βγ δύο V δύο δὲ α τοὺς VY Procl. τὰς Σ τὸν βγ 22 ἔχοντας VY Procl. ἔχοντα Σβγ 24. 25 ἑκάτερον αβγ ἕτερον V 25 χρημ. αβγ σχηματιστικώτερον ρ V)

ἐπὶ δὲ τῶν ἀπλανῶν συμπαραληψόμεθα τόν τε αὐτῷ τῷ ἐκλειπτικῷ τόπῳ συγκεχρηματικότα πρῶτον τῶν λαμπρῶν ἐπὶ τῆς παρῳχημένης κεντρώσεως, κατὰ τοὺς διωρισμένους ἡμῖν ἐν τῇ

πρώτῃ συντάξει τῶν ἐννέα τρόπων φαινομένους σχηματισμοὺς καὶ τὸν ἐν τῇ φαινομένῃ κατὰ τὴν ἐκλειπτικὴν ὥραν διαθέσει ἤτοι συνανατείλαντα ἢ συμμεσουρανήσαντα τῷ κατὰ τὰ ἑπόμενα κέντρῳ τοῦ τόπου τῆς ἐκλείψεως.

θεωρηθέντων δὲ οὕτως τῶν εἰς τὴν αἰτίαν τοῦ συμπτώματος παραλαμβανομένων ἀστέρων συνεπισκεψόμεθα καὶ τὰς τῶν ζῳδίων μορφώσεις, ἐν οἷς τε ἔκλειψις καὶ οἱ τὴν κυρείαν λαμβάνοντες τῶν ἀστέρων ἔτυχον ὄντες, ὡς ἀπὸ τῆς τούτων ἰδιοτροπίας καὶ τοῦ ποιοῦ τῶν διατιθεμένων γενῶν ὡς ἐπίπαν λαμβανομένου.

τὰ μὲν γὰρ ἀνθρωπόμορφα τῶν ζῳδίων τῶν τε περὶ τὸν διά μέσων τῶν ζῳδίων κύκλον καὶ τῶν κατὰ τοὺς ἀπλανεῖς ἀστέρας περὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ποιεῖ τὸ ἀποτελούμενον, τῶν δὲ ἄλλων χερσαίων τὰ μὲν τετράποδά περὶ τὰ ὅμοια [*](m 80) τῶν ἀλόγων ζῴων, τὰ δὲ ἑρπυστικὰ περὶ τοὺς ὄφεις καὶ τὰ τοιαῦτα,

καὶ πάλιν τὰ μὲν θηριώδη περὶ τὰ ἀνήμερα τῶν ζῴων καὶ βλαπτικά τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους, τὰ [*](c 21) δὲ ἥμερα περὶ τὰ χρηστικά καὶ χειροήθη καὶ συνεργητικὰ πρὸς τὰς εὐετηρίας ἀναλόγως τοῖς καθ’ ἕκαστα μορφώμασιν, οἷον ἵππων ἢ βοῶν ἢ προβάτων καὶ τῶν τοι- [*](5 Synt. 8, 189, 10) [*](8 αὐτῶ VΣ αυτὸ Y πρὸς M om.DSγ τόπῳ αβγ χρόνῳ Procl. 4 τῶν λαμπρῶν βγ τὸν λαμπρὸν V τῷ λαμπρῷ Σ 6 τὸν τῶν Vα 8 συνανατείλαντα VY β συνανατέλλοντα Σγ συμμ ΣΜS μεσουρανήσαντα VYD συμμεσουραωοῦντα γ τῷ om. V ἑπόμενα] ἐπικείμενα V 11 συνεπισκ. V Procl. ἐπισκεψ. αβγ καὶ Σ Procl. κατὰ Y om. βγ 18 λαμβάνοντες V λαβόντες αβγ τῶν ἀστέρων V ἀστέρες αβγ ἔτυχον ὄντες Vα τυγχάνουσιν βγ 16 τε om.V τὸν] τὸ V 17 τῶν ζωδίων om. α 23 past χερ.: καὶ καταχρηστικά α)

ἔτι δὲ τῶν μὲν χερσαίων τὰ μὲν πρὸς ταῖς ἄρκτοις μᾶλλον περὶ τὰς τῆς γῆς αἰφνιδίους κινήσεις, τὰ δὲ πρὸς μεσημβρίαν περὶ τὰς ἀπροσδοκήτους ἐκ τοῦ ἀέρος ῥύσεις. πάλιν δὲ έν μὲν τοῖς τῶν πτερωτῶν μορφώμασιν ὄντες οἱ κύριοι τόποι, οἷον Παρθένῳ Τοξότῃ Ὄρνιθι Ἀετῷ καὶ τοῖς τοιούτοις περὶ τὰ πτηνὰ καὶ μάλιστα τὰ εἰς τροφὴν ἀνθρώπων τὸ σύμπτωμα ποιοῦσιν, ἐν δὲ τοῖς νηκτοῖς περὶ τὰ ἔνυδρα καὶ τοὺς ἰχθύας·

καὶ τούτων ἐν μὲν τοῖς θαλασσίοις οἷον Καρκίνω Αἰγοκέρωτι Δελφῖνι περὶ τὰ θαλάσσια καὶ ἔτι τὰς τῶν στόλων ἀναγωγάς,

ἐν δὲ τοῖς ποταμίοις οἷον ῾ Υδροχόῳ καὶ Ἰχθύσι περὶ τὰ ποτάμια καὶ τὰ πηγαῖα, κατὰ δὲ τὴν Ἀργὼ περὶ ἀμφότερα τὰ γένη.

ὡσαύτως δὲ ἐν τοῖς τροπικοῖς ἢ ἰσημερινοῖς ὄντες κοινῶς μὲν περὶ τὰ τοῦ ἀέρος καταστήματα καὶ τὰς οἰκείας ἑκάστοις αὐτῶν ὥρας ἀποτελοῦσι τὰς ἐπισημασίας, [*](m 81) ἰδίως δὲ καὶ περὶ τὰ ἐκ τῆς γῆς φυόμενα· κατὰ μὲν γὰρ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν ὄντες περὶ τοὺς βλαστοὺς τῶν δενδρικῶν καρπῶν οἷον ἀμπέλου, συκῆς καὶ τῶν συνακμαζόντων, κατὰ δὲ τὴν θερινὴν τροπὴν περὶ τὰς τῶν καρποφορηθέντων συγκομιδὰς καὶ ἀποθέσεις, ἐν Αἰγύπτῳ δὲ ἰδικῶς καὶ περὶ τὴν τοῦ Νείλου ἀνάβασιν·

κατὰ δὲ τὴν μετοπωρινὴν ἰσημερίαν περὶ τὸν σπόρον καὶ τά χορτικὰ καὶ τὰ τοιαῦτα· κατὰ δὲ τὴν χειμερινὴν τροπὴν περὶ τὰς λαχανείας καὶ τὰ κατὰ τοῦτον τὸν καιρὸν ἐπιπολάζοντα ὀρνέων ἢ ἰχθύων γένη. ἔτι δὲ καὶ τὰ μὲν ἰσημερινὰ τοῖς ἱεροῖς καὶ ταῖς περὶ τοὺς θεοὺς θρησκείαις ἐπισημαίνει, τὰ δὲ τροπικὰ ταῖς τῶν ἀέρων καὶ [*](1 μὲν (priue) A om V αβC ταῖς ἄρκτοις V τοῖς ἄρκτοις α πρὸς τὰς ἄρκτους β ἄρκτους γ 3 ῥύσεις] χύσεις V 5 οἷον om. V ὄρνιθος Σ Ἀετ.—6 τοιούτοις βγ τοῖς ὀρνέοις α 7 νηκτοῖς Σβγ νυκτοῖς VY 9 Αἰγοκέρωτος V Δελφῖνι βγ δελφίνῳ Y δελφῖνα Σ 16 post δὲ δαί: περὶ τὸ ἔαρ περὶ α Procl. 19 ἀκμαζόντων α 20 καρποφ. Vα Procl. ἐτησίων καρπῶν βγ τὰς ἀποθκέσεις βγ 81 ἰδικῶς Va ἰδίως βγ 26 ἱεροῖς Va Procl. ἱεροῦσι βγ θεοὺς] λοιποὺς θεοὺς Σ)

ὁμοίως δὲ καὶ τὰ μὲν πρὸς ταῖς ἀνατολαῖς μᾶλλον ἔχοντα τὴν θέσιν έν τῷ χρόνῳ τῆς ἐκλείψεως περὶ τοὺς καρποὺς καὶ τὴν νέαν ἡλικίαν καὶ τοὺς θεμελίους τὸ ἐσόμενον σημαίνει, τὰ δὲ πρὸς τῷ ὑπὲρ γῆν μεσουρανήματι περὶ τὰ ἱερὰ καὶ τοὺς βασιλεῖς καὶ τὴν μέσην ἡλικίαν τὰ δὲ πρὸς ταῖς δυσμαῖς περὶ τὰς τῶν νομίμων μετατροπὰς καὶ τὴν παλαιὰν ἡλικίαν καὶ τοὺς κατοιχομένους.

περὶ πόστον δὲ μέρος τοῦ ὑποκειμένου γένους ἡ διά· [*](m 83) θεσις ἐπελεύσεται, τό τε τῆς ἐπισκοτήσεως τῶν ἐκλείψεων μέγεθος ὑποβάλλει καὶ αἱ τῶν τὸ αἴτιον ἐμποιούντων ἀστέρων πρὸς τὸν ἐκλειπτικὸν τόπον σχέσεις· ἑσπέριοι μὲν γὰρ σχηματιζόμενοι πρὸς τὰς ἡλιακὰς ἐκλείψεις, ἑῷοι [*](c 21 v) δὲ πρὸς τὰς σεληνιακὰς ἐπὶ τὸ ἔλαττον ὡς ἐπίπαν διατιθέασι, διαμετροῦντες δὲ ἐπὶ τὸ ἥμισυ, ἑῷοι δὲ συσχηματιζόμενοι πρὸς τὰς ἡλιακὰς ἢ ἑσπέριοι πρὸς τὰς σεληνιακὰς ἐπὶ τὸ πλεῖον.

Τέταρτον δέ ἐστι κεφάλαιον τὸ περὶ αὐτῆς τῆς τοῦ ἀποτελέσματος ποιότητος, τουτέστι πότερον ἀγαθῶν ἢ [*](21 Heph. I 20, p. 78, 29) [*](1 ἐθισμῶν βγ ἐθισμένων V ἐθίμων α 8 βασιλεῖς V βασιλέας αβγ 18 πόστον Σβγ πόσὼν (!)V μέσον Υ 18 ἐπελ. αβγ ἐλεύσεται V 15 σχέσεις Σ σχέσις Υβγ 16 μὲν om.V ἐκλείψεις om. α 18 ἐπὶ τὸ ἡμ. α περὶ τὸ ἡμ. βγ πρὸς τῷ ἡμίσει V συσχημ. VYp σχημ. Σγ 20 ἐπί Vαγ ὡς ἐπὶ β πλεῖ ν Va πλεῖστον βγ 21 ποιλότ αὐτοῦ τοῦ ἀπ. Σ Heph. iam capituli titulum legisse videtur 28 δὲ om. α 24 ἔσται γ)

ὁ μὲν γὰρ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη διατάκται καὶ ὥσπερ ἡγεμόνες εἰσὶ τῶν ἄλλων, αὐτοὶ αἴτιοι γινόμενοι τοῦ τε κατὰ τὴν ἐνέργειαν ὅλου καὶ τῆς τῶν ἀστέρων οἰκοδεσποτείας καὶ ἔτι τῆς τῶν οἰκοδεσποτησάντων ἰσχύος ἢ ἀδρανίας. ἡ δὲ τῶν τὴν κυρείαν λαβόντων συγκρατικὴ θεωρία τὴν τῶν ἀποτελεσμάτων [*](m 83) δείκνυσι ποιότητα.