History of the Peloponnesian War

Nicias autem, rebus magna ex parte jam paratis, videns, milites animo consternatos esse, quod praeter solitum navali proelio longe superati essent, et propter commeatus inopiam velle quam celerrime belli fortunam periclitari, omnes convocatos primum est adhortatus, et dixit haec:

« Viri milites Atheniensium et sociorum, certamen quidem, quod nobis est ineundum, pariter commone omnibus erit et de salute et patria unicuique non minus, quam hostibus; nam si vicerimus nunc navali proelio, suam cuique civitatem revisere licebit.

Animum vero abjicere non oportet, nec pati idem, quod imperitissimis hominibus accidere solet, qui si primis in proeliis rem infeliciter gesserint , deinde per omnia e timore natam expectationem similem calamitatibus suis liabent.

Sed et quotquot Atheniensium adestis, qui multa jam bella experti estis, et quotquot socii, qui semper commilitones nostri estis, estote memores, bellorum eventus incertos esse, et fortunam a nobis quoque aliquando staturam sperantes, ad pugnam priorem altera compensandam, prout decet tantam vestrum multitudinem, quantam vos ipsi videtis, vos parate.

« Quae autem in his portus angustiis nobis profo* tura cognovimus adversus futuram navium turbam et adversus illorum apparatum in navium tabulatis instructum, unde prius damno afficiebamur, omnia ea nobis quoque nunc pro praesenti rerum facultate cum gubernatoribus prospecta et parata sunt.

Nam sagittarii multi et jaculatores in tabulata adscendent, et multitudo, qua, si navale proelium in alto committeremus, non uteremur, quia navium onus rei nauticae disciplinam impediret; sed hic in pedestri proelio, quod ex navibus committere cogimur, utilis erit

Pra-terea excogitavimus etiam, quae adversus hostes in navium structura erant paranda, et adversus epotidum crassitudi-

Ineam enim necessitatem jam adducti sumus, ut pedestre proelium ex navibus committamus; atque ut neque ipsi ab hostili classe resiliamus, neque illos resilire permittamus, utile esse apparet, praesertim quum terra sit hostilis, praeter eam, quam nosler peditatus obtinuerit. .

« Quorum vos memores oportet totis viribus certamen inire, nec ad eam propelli, sed quum navis cum nai i confligere coeperit, non prius permittere vobis ut ab hoste dirimamini, quam de hostili tabulato milites deturbantis.

Atque ad haec non minus milites, quam nautas adhortor, quo magis eorum, qui desuper pugnant, hoc oflicium est; adest autem nobis nunc quoque facultas, ut magis peditatu victoriam consequamur.

Nautas vero adhortor, et simul obsecro, ne propter clades acceptas animo nimis·consternato sitis, quum et flrmiorem apparatum ex tabulatis nunc habeatis, et naves plures, et ut diligenter apud animos vestros consideretis, quam operae pretium sit illam voluptatem conservare, quotquot de vobis antea Athenienses habili, quamvis non essetis, et ob nostrae linguae peritiam et ob institutorum imitationem in Graecia suspiciebamini, et imperii nostri, quod utilitatem quidem attinet, non minus, quod vero metum apud subjectos et injuriarum immunitatem, multo etiam magis participes eratis.