History of the Peloponnesian War

Illi vero ubi eos in medium prodire iusserunt, Athenienses in medium progressi haec dixerunt :

« Legati ad vos non propterea sumus, ut ad crimina nobis a sociis vestris objecta responderemus, sed aliis de rebus, quarum causa civitas nos misit; quum vero intellexissemus, non levem contra nos criminationem factam esse, in medium prodiimus, non ut ad civitatum crimina respondeamus (neque enim apud vos tamquam judices aut nostros aut istorum verba fiant), sed ne celeriter magnis de rebus, sociorum verbis adducti, male consultetis; simul etiam, quia de tota accusatione contra nos instituta docere volumus, nos neque proler rationem obti-

Ac pervetusta quidem quid opus est recensere, quorum ipsi rumores de illte sparsi potius sunt testes, quam oculi eorum, qui haec sunt audituri? sed res bello Medico gestas, ef quaecunque nobiscum novistis ipsi, quamvis molestiora sint futura, si ea semper jactemus, commemorare est necesse. Etenim quum illa gerebamus , propter communem utilitatem pericula subibamus , cujus re quidem ipsa participes fuistis, commemoratione vero omni, si quid prosit, privari nos par oon est.

Haec autem dicentur non tam, ut nos excusemus, quam ut testemur et doceamus, adversus qualem chitalem vobis consilium minus bonum ineuntibus certamen sit futurum.

Praedicamus enim, solos nos in campis Marathoniis magno cum periculo adversus barbarum propugnasse, et, quum iterum venisset, quia terra ipsum propulsare non poteramus, universos nos navibus conscensis ad Salaminem communiter pneliumnavale commisisse; quae res illum impedivit, ne, infesta classe singulas urbes petens, Peloponnesum vastaret , quum adversus ingentem classem mutuis auxiliis se juvare non possent.

Maximum vero hujus rei documentum ipse dedit; nam classe victus, tamquam potentiam parem non amplius haberet, cum majore copiarum parte, celeritate, quanta maxima potuit, se recepit.

« Quum autem res sic acciderint, quumque citra controversiam patefactum sit Graecorum fortunas in navium prscsidkvsitas fuisse, tria ad has res utilissima contulimus, et maximum navium numerum, et prudentissimiim ducem, et impigerrimam animi promptitudinem, naves quidem ad quadringentas, paulo pauciores duabus totius classis partibus , Themistoclem vero ducem, qui praecipuus auctor fuit, ut navale praelium in maris angustiis committeretur, quod manifeste res servavit; eique propteiea, licet vir esset peregrinus, vos honorem habuistis longe majorem, quam nilis aliis, qui ad vos venerunt.

Animi vero ardorem vel longe audacissimum demonstravimus, qui quidem, quum terra nobis nemo opem ferret, et ceteri ad nos usque jam in servitutem concessissent, voluimus urbe relicta et re familiari eversa ne sic quidem reliquorum sociorum communionem deserere, neque dispersi inutiles iis esse, sed in naves ingressi periculum adire, nec succensere, quod nobis auxilium ante non tulissetis.

Quamobrem praedicamus nos non minorem utilitatem vobis attulisse, quam quae nobis contigit. Vos enim ex urbibus vestris integris adhuc atque ut eas in posterum habitaretis, quum vobis magis, quam nobis timuissetis, auxilium tulistis (quo enim tempore adhuc eramus salvi, praesto non fuistis): nos vero. ex urbe, quae jam nulla erat, profecti, et pro ea, de cujus salute perexigua spes erat, periculis nos objicientes, et vos. pro parte virili et nos ipsos una servavimus.